Sunan an-Nasa'i, xadiiska 1136
Waxaa weriyey Rifa'ah ibn Rafi'. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Rifa'ah ibn Rafi'
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ أَبُو يَحْيَى، بِمَكَّةَ - وَهُوَ بَصْرِيٌّ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عَلِيَّ بْنَ يَحْيَى بْنِ خَلاَّدِ بْنِ مَالِكِ بْنِ رَافِعِ بْنِ مَالِكٍ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمِّهِ، رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ وَنَحْنُ حَوْلَهُ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَأَتَى الْقِبْلَةَ فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ اذْهَبْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَذَهَبَ فَصَلَّى فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمُقُ صَلاَتَهُ وَلاَ يَدْرِي مَا يَعِيبُ مِنْهَا فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ اذْهَبْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَأَعَادَهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عِبْتَ مِنْ صَلاَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّهَا لَمْ تَتِمَّ صَلاَةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يُسْبِغَ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَيَغْسِلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَيَمْسَحَ بِرَأْسِهِ وَرِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُكَبِّرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَحْمَدَهُ وَيُمَجِّدَهُ " . قَالَ هَمَّامٌ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ " وَيَحْمَدَ اللَّهَ وَيُمَجِّدَهُ وَيُكَبِّرَهُ " . قَالَ فَكِلاَهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ قَالَ " وَيَقْرَأَ مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَذِنَ لَهُ فِيهِ ثُمَّ يُكَبِّرَ وَيَرْكَعَ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ ثُمَّ يَقُولَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ يَسْتَوِيَ قَائِمًا حَتَّى يُقِيمَ صُلْبَهُ ثُمَّ يُكَبِّرَ وَيَسْجُدَ حَتَّى يُمَكِّنَ وَجْهَهُ " . وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ " جَبْهَتَهُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ وَيُكَبِّرَ فَيَرْفَعَ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَاعِدًا عَلَى مَقْعَدَتِهِ وَيُقِيمَ صُلْبَهُ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْجُدَ حَتَّى يُمَكِّنَ وَجْهَهُ وَيَسْتَرْخِيَ فَإِذَا لَمْ يَفْعَلْ هَكَذَا لَمْ تَتِمَّ صَلاَتُهُ " .
Waxaa nooga warramay Muhammad bin Cabdullaahi bin Yaziid Al-Muqri Abuu Yaxya, oo jooga Makka - waana reer Basra - wuxuu yiri: Aabbahay baa nooga warramay, wuxuu yiri: Xammaam baa nooga warramay, wuxuu yiri: Isxaaq bin Cabdullaahi bin Abii Dalxa baa nooga warramay, in Cali bin Yaxya bin Khallaad bin Maalik bin Raafic bin Maalik uu ka warramay aabbihii, kaasoo ka warramay adeerkii, Rifaaca bin Raafic, oo yiri: Intii uu Rasûlullah ﷺ fadhiyey annaguna aan ku hareereysnayn, waxaa soo galay nin oo u jeestay dhanka Qiblada wuuna tukaday. Markii uu salaaddiisa dhammeystay, wuu yimid oo wuxuu salaamay Rasûlullah ﷺ iyo dadkii. Rasûlullah ﷺ wuxuu ku yiri: 'Adigana waa lagugu celiyey. Tag oo tuko, maxaa yeelay ma aadan tukan.' Sidaas darteed wuu tagay oo wuxuu tukaday, iyadoo Rasûlullah ﷺ uu eegayo salaaddiisa, laakiin ninkii ma uusan garanayn waxa ka khaldan. Markii uu salaaddiisa dhammeystay, wuu yimid oo wuxuu salaamay Rasûlullah ﷺ iyo dadkii. Rasûlullah ﷺ wuxuu ku yiri: 'Adigana waa lagugu celiyey. Tag oo tuko, maxaa yeelay ma aadan tukan.' Wuxuu ku celiyey laba ama saddex jeer, markaas ninkii wuxuu yiri: 'Rasûlullahoow, maxaa ka khaldan salaaddayda?' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Salaadda midkiinna ma dhammaystirna ilaa uu si fiican u weyseysto siduu Allah, ee Sharafta iyo Korreynta leh, amray. Waa inuu dhaqaa wajigiisa, gacmihiisa ilaa xusullada, masaxaa madaxiisa, iyo cagihiisa ilaa canqowga. Kadibna waa inuu weyneeyaa Allah (SWT), ammaanaa, oo sharfaa.' Xammaam wuxuu yiri: Waxaan maqlay isagoo leh: 'Waa inuu ammaanaa Allah, sharfaa, oo weyneeyaa.' Wuxuu yiri: 'Labadaasba waan maqlay.' Wuxuu yiri: 'Kadibna waa inuu akhriyaa wixii uga fudud Qur'aanka ee Allah baray uguna idmay salaadda. Kadibna waa inuu takbiirtaa oo rukuucaa ilaa ay xubnihiisu degaan oo uu nasto. Kadibna wuxuu dhahaa: Sami Allahu liman xamidah (Allah wuu maqlaa kan ammaana). Kadibna waa inuu toos u istaagaa ilaa dhabarkiisu toosnaado. Kadibna waa inuu takbiirtaa oo sujuudaa ilaa uu wejigiisu si fiican u dhulka u taabto.' Waxaan maqlay isagoo leh: 'wejigiisa iyo fooddiisa, ilaa ay xubnihiisu degaan oo uu nasto. Kadibna waa inuu takbiirtaa oo fariistaa ilaa dhabarkiisu toosnaado. Kadibna waa inuu sujuudaa ilaa uu wejigiisu si fiican u dhulka u taabto oo uu nasto. Haddii uusan sidaas samayn, salaaddiisu ma dhammaystirna.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salaad sax ahi wuxuu u baahan yahay waysaysi dhammaystiran iyo xasillooni lagu yeesho dhammaan qaababka salaadda.
Nin ayaa tukanayay iyadoo Nebigu ﷺ iyo asxaabtiisu ay joogeen. Nebigu ﷺ dhowr jeer ayuu ku amray inuu salaadda ku celiyo, dabadeedna wuxuu u sharraxay waxa salaaddiisa ka dhigay mid aan dhammaystirnayn.
Waysaysiga cibaadada ah ee qofka Muslimka ahi sameeyo ka hor salaadda.
In la yiraahdo Allaahu akbar: Allaah ayaa ugu weyn.
In si deggan loogu xasilo qaabka salaadda, iyada oo aan lagu degdegin in laga gudbo.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in waysaysiga si dhammaystiran loo sameeyo, qaababka ugu muhiimsan ee salaaddana lagu guto degganaan iyo istaag toosan. Afarta madhhab ee fiqiga Sunniga ahi waxay tuma'niinahda ku jirta qaababka salaadda ee waajibka ah u arkaan shardi lagama maarmaan u ah ansaxnimada salaadda, inkasta oo ay ku kala aragti duwan yihiin faahfaahinno ku saabsan falalka salaadda. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in macallinku khaladaadka si cad oo dulqaad leh u sharraxo.
- Ka hor salaadda, waqti sii inaad dhammaan qaybaha waysaysiga si dhammaystiran u samayso.
- Qaab kasta oo salaadda ah si deggan ugu joog ilaa jirkaagu xasilo.
- Qofka khalad ka gala salaadda si dulqaad leh oo cad ugu sharrax waxa uu hagaajin karo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.