Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2111
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Kurayb
- 1Ali ibn Hujrwuxuu u sheegay an‑Nasa'iعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
- 2Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
- 3Muhammadمُحَمَّدٌ
- 4Kuraybكُرَيْبٌ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ - قَالَ - فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتَهَلَّ عَلَىَّ هِلاَلُ رَمَضَانَ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمْ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ . قَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ قُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ فَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ . قَالَ لَكِنْ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ يَوْمًا أَوْ نَرَاهُ . فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa nooga warramay Cali bin Xujr, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Muxammad — waana ibnu Abii Xarmalah — wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Kurayb in Ummu Al-Fadl ay u dirtay Mucaawiyah oo joogay Shaam. Wuxuu yiri:
"Waan imid Shaam waxaanan dhammeeyey hawsheedii. Ka dib bisha Ramadaan ayaa ii soo baxday anigoo jooga Shaam. Waxaan arkay bisha habeenkii Jimcaha, ka dibna waxaan imid Madiina dhammaadka bisha. Cabdullaahi bin Cabbaas ayaa i weydiiyey arrinta bisha wuxuuna yiri: 'Goorma ayaad aragteen?' Waxaan iri: 'Waxaan aragnay habeenkii Jimcaha.' Wuxuu yiri: 'Adigu ma waxaad aragtay habeenkii Jimcaha?' Waxaan iri: 'Haa, dadkuna way arkeen wayna soomeen, Mucaawiyahna wuu soomay.' Wuxuu yiri: 'Laakiin annagu waxaan aragnay habeenkii Sabtida, sidaas darteed waan sii soomi doonnaa ilaa aan dhammaystirno soddon maalmood ama aan aragno bisha.' Waxaan iri: 'Miyaanay idinku filnayn aragtida Mucaawiyah iyo asxaabtiisa?' Wuxuu yiri: 'Maya; sidan ayaa Rasuulka Allah ﷺ nagu amray.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cabbaas wuxuu Madiina ugu dhaqmay aragtida dayaxa ee deegaanka.
Kuraib wuxuu Ibn Cabbaas u sheegay inuu bisha Ramadaan ku arkay Shaam fiidnimadii Jimcaha, Mu’aawiya iyo dadkii halkaas joogayna ay soonka bilaabeen. Madiina se dayaxa waxaa la arkay oo keliya fiidnimadii Sabtida.
Bisha cusub oo bilowgeeda lagu garto dayax-bilaha.
Gobolkii taariikhiga ahaa ee Shaam, oo ay ku jirto dhulka Suuriya maanta.
In bisha loo tiriyo soddon maalmood marka dayax-bilaha cusub aan la arag.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in aragti dayax oo ka dhacda hal gobol aysan si toos ah ugu khasbayn gobol kale. Ibn Cabbaas wuxuu daliishaday tilmaantii Nebiga ﷺ ee ahayd in la soomo marka dayaxa la arko, haddii kalena bisha socota la dhammaystiro soddon maalmood. Madhhabyada fiqhigu way ku kala aragti duwan yihiin baaxadda ay leedahay hal aragti: culimada Xanafiga, Maalikiga iyo Xanbaliga badanaa waxay qaataan inay meel ballaadhan ka shaqayso, halka madhhabka Shaaficigu xoogga saaro kala duwanaanshaha goobaha dayax-muuqashada. Werintani waa daliil muhiim u ah aragtida dambe.
- Bilowga iyo dhammaadka Ramadaan kala soco ogeysiiska lagu kalsoon yahay ee culimada awoodda u leh bulshadaada.
- Haddii aan dayax-bilaha la arag, bisha soddon maalmood ku dhammaystir sida tilmaanta shareecadu dhigto.
- Si xushmad leh uga wada hadla kala duwanaanshaha aragtida dayaxa, una aqoonsada in culimadu arrintan ku kala aragti duwan yihiin fiqhi ahaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.