Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2580
Waxaa weriyey Qabisah ibn Mukhariq. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Qabisah ibn Mukhariq
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ، قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ فِيهَا فَقَالَ " أَقِمْ يَا قَبِيصَةُ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ " . قَالَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الصَّدَقَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ لأَحَدِ ثَلاَثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ فَاجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكَ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَشْهَدَ ثَلاَثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَا مِنْ قَوْمِهِ قَدْ أَصَابَتْ فُلاَنًا فَاقَةٌ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ فَمَا سِوَى هَذَا مِنَ الْمَسْأَلَةِ يَا قَبِيصَةُ سُحْتٌ يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا " .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin An-Nadr bin Musaawir, wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Xammaad, kaasoona ka weriyay Haaruun bin Ri'aab, wuxuu yiri: Waxaa ii sheekeeyay Kinaana bin Nucaym, kaasoo ka weriyay Qabiisah bin Mukhaariq, wuxuu yiri: Waxaan qaaday mas'uuliyad dhaqaale (xamaalah), markaas baan u imid Rasuulka Allah ﷺ si aan wax uga weydiiyo arrintaas. Wuxuu yiri: 'Joog, Qabiisow, ilaa sadaqadu nooga timaaddo, markaas ayaannu kuu amri doonnaa.' Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Qabiisow, sadaqadu ma xalaasho illaa mid ka mid ah saddexdan qof: Nin qaaday mas'uuliyad dhaqaale, markaas way u xalaashahay inuu wax weydiisto ilaa uu ka helo nolol ku filan ama wax dabooli kara baahidiisa; nin musiibo ku dhacday oo xoolihiisii baabi'isay, markaas way u xalaashahay inuu wax weydiisto ilaa uu ka helo wax ku filan, kadibna waa inuu joojiyaa weydiinta; iyo nin faqiirnimo daran ku dhacday ilaa ay ka markhaati kacaan saddex qof oo caqli leh oo qoomkiisa ka mid ah in hebel faqiirnimo ku dhacday, markaas way u xalaashahay inuu wax weydiisto ilaa uu ka helo nolol ku filan ama wax dabooli kara baahidiisa. Wixii intaan ka soo haray ee wax weydiin ah, Qabiisow, waa xaaraan, ka cunaana wuxuu cunayaa xaaraan.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sadaqadu waxay u tahay baahi dhab ah oo la aqoonsan yahay, mana aha in la weydiisto iyadoo aan loo baahnayn.
Qabiṣah ibn Mukhāriq wuxuu dusha saartay waajib maaliyadeed, wuxuuna Nebiga ﷺ ka codsaday inuu ka caawiyo.
Waajib maaliyadeed uu qof isagu qaato, tusaale ahaan inuu bixiyo deyn ama magdhow dadka kale ku waajibay.
Halkan: lacag samafal ah oo loo heli karo dadka xaqa u leh.
Awood ku filan oo nolol lagu daboolo laguna sii wato nolol madax-bannaan.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in sadaqo lagu caawin karo saddex xaaladood oo baahi ah: waajib maaliyadeed oo qofku isagu dusha saartay, hanti uu ku waayay masiibo, iyo faqri daran oo ay xaqiijiyeen saddex qof oo miyir iyo garasho leh oo ka tirsan bulshadiisa. Weydiisashadu xad bay leedahay: marka qofku helo wax ku filan oo uu ku sii socdo, waa inuu joojiyaa. Qoraalku wuxuu ka digayaa in wax la weydiisto iyadoo aanay jirin baahiyahaas la aqoonsan yahay ay tahay wax aan xaq ahayn.
- Codso kaalmo maaliyadeed marka ay jirto baahi dhab ah oo culus, si cadna u sharax waxa loo baahan yahay.
- Bixi caawimo qofka dib ugu soo celisa isku-filnaansho, hana la joojiyo weydiisashada marka wax ku filan la helo.
- Faqriga daran si taxaddar leh ha loo xaqiijiyo, dadka caawimana karaamo ha loola dhaqmo.
Xadiiskani wuxuu wadaagaa qayb ka mid ah silsiladda werinta iyo duruufaha ku xeeran Qabiṣah; sidaas darteed si dhow ayuu ula xiriiraa codsiga caawimada ee halkan lagu sheegay.
Sunan an-Nasa'i · #2581 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka digayaa damaca hantida, wuxuuna gacan ka geysanayaa fahamka is-xakamaynta ku habboon marka sadaqo la weydiisanayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.