Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2732
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ الْمُخَرِّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، رضى الله عنهما قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى وَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْىَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْىَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ " مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لْيُهِلَّ بِالْحَجِّ ثُمَّ لْيُهْدِ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ " . فَطَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَىْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ وَمَشَى أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ رَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ فَصَلَّى عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ مِنَ النَّاسِ .
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Cabdullaahi bin Al-Mubaarak Al-Mukharrimii, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Xujeyn bin Al-Muthannaa, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Layth, ka soo xigtay Cuqeyl, ka soo xigtay Ibn Shihaab, ka soo xigtay Saalim bin Cabdullaahi, in Cabdullaahi bin Cumar, Allaha ka raalli noqdo labadoodaba, uu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu sameeyey Tamattu' Xajkii Sagootinta isagoo Cumrada ku daray Xajka, wuxuuna soo kaxeystay xayawaanka qaliinka (Hadi) oo uu ka soo waday Dul-Xuleyfa. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku billaabay ixraamka Cumrada, kadibna Xajka. Dadkuna waxay la sameeyeen Tamattu' Rasuulka Allah ﷺ iyagoo Cumrada ku daraya Xajka. Dadka waxaa ka mid ahaa kuwo Hadi soo kaxeystay, iyo kuwo aan soo kaxaysan. Markii Rasuulka Allah ﷺ yimid Makka, wuxuu dadka ku yiri: 'Qofkii idinka mid ah oo Hadi soo kaxeystay, uma bannaana waxyaabihii ka xaaraansanaa markuu ixraamka galay ilaa uu ka dhammaystiro Xajkiisa. Qofkii aan Hadi soo kaxaysanna, ha wareego Baytka iyo Safa iyo Marwa, ha gaabiyo timaha, hana ka baxo ixraamka, kadib ha u xidho Xajka, hana qalo Hadi. Qofkii aan helin Hadi, ha soomo saddex maalmood inta lagu jiro Xajka iyo toddoba maalmood markuu ehelkiisa ku laabto.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu wareegay Baytka markuu Makka yimid, wuxuuna taabtay Rukunka (Dhagaxa Madow) isagoo ah waxa ugu horreeya, kadibna wuxuu orday saddexda wareeg ee ugu horreeya todobada wareeg, wuxuuna lugeeyey afarta kale. Markuu dhammeeyey wareegga Baytka, wuxuu tukaday laba rakco agta Maqaamu Ibraahiim, kadibna wuxuu bixiyey salaanta wuuna ka tagay. Wuxuu tegey Safa, wuxuuna ku orday Safa iyo Marwa dhexdooda toddoba jeer. Kama uusan bixin waxyaabihii ka xaaraansanaa ixraamka dartiis ilaa uu ka dhammaystiray Xajkiisa uuna qalay Hadi-giisii Maalinta Qaliinka. Kadibna wuxuu u degdegay Makka wuxuuna wareegay Baytka, markaas ayay u bannaanaadeen dhammaan wixii ka xaaraansanaa. Dadkii soo kaxeystay Hadigana waxay sameeyeen sidii Rasuulka Allah ﷺ sameeyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu sharxayaa goorta xuujeydu ka baxayaan ixraamka iyo goorta ay gawracayaan hadiga.
Nooc xaj ah oo qofku marka hore cumraysto, ixraamka ka baxo, dabadeedna mar kale u galo ixraamka xajka.
Xaaladda cibaadada xajka ee leh xeerar iyo waxyaabo gaar ah oo reeban.
Xoolo allabari ah oo loo keeno Xaramka si loogu qalo xajka.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in qofka xajka tamattu‘ samaynaya ee aan wadan xoolo hadiy ah uu cumrada ka dib ka baxayo ixraamka, dabadeedna mar kale u gelayo ixraamka xajka. Qofka wata xoolo hadiy ahse wuxuu ku sii jiraa ixraamka ilaa uu xajka dhammaysto oo hadiga qalo. Qofka aan awoodin inuu hadiga bixiyo wuxuu soomayaa saddex maalmood inta xajku socdo iyo toddoba maalmood marka uu soo noqdo. Madh-habyadu waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixiyaan shuruudaha iyo xeerarkan; werintani waxay sidoo kale sheegaysaa in Nebi ﷺ uu si degdeg ah u socday saddexda wareeg ee ugu horreeya dawaafka imaatinka.
- Ka hor intaadan bixin, baro xeerarka nooca xajka aad samaynayso iyo inaad xoolo hadiy ah wadanayso iyo in kale.
- Raac kala horraynta waajibka ah ee cumrada, ka bixidda ixraamka, iyo mar kale u gelidda ixraamka xajka.
- Qofka tamattu‘ samaynaya ee aan awoodin inuu hadi bixiyo, waa inuu xisaabta ku darsadaa soonka saddex maalmood inta xajku socdo iyo toddoba maalmood marka uu guriga ku soo noqdo.
Werintan saxiixa ahi waxay sheegaysaa in Nebi ﷺ uu labadaba ugu dhawaaqay talbiyada, sidaasna waxay ula xiriirtaa mawduuca tamattu‘ iyo isu geynta cumrada iyo xajka.
Sunan an-Nasa'i · #2731 (Sahih)Waxay isla cutubka si toos ah uga xigtaa werintan, waxayna dhammaystiraysaa sharraxaadda xajka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.