Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2763
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَقْبَلْنَا مُهِلِّينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحَجٍّ مُفْرَدٍ وَأَقْبَلَتْ عَائِشَةُ مُهِلَّةً بِعُمْرَةٍ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ عَرَكَتْ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا طُفْنَا بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحِلَّ مِنَّا مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ فَقُلْنَا حِلُّ مَاذَا قَالَ " الْحِلُّ كُلُّهُ " . فَوَاقَعْنَا النِّسَاءَ وَتَطَيَّبْنَا بِالطِّيبِ وَلَبِسْنَا ثِيَابَنَا وَلَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ أَرْبَعُ لَيَالٍ ثُمَّ أَهْلَلْنَا يَوْمَ التَّرْوِيَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَائِشَةَ فَوَجَدَهَا تَبْكِي فَقَالَ " مَا شَأْنُكِ " . فَقَالَتْ شَأْنِي أَنِّي قَدْ حِضْتُ وَقَدْ حَلَّ النَّاسُ وَلَمْ أُحْلِلْ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَالنَّاسُ يَذْهَبُونَ إِلَى الْحَجِّ الآنَ . فَقَالَ " إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ أَهِلِّي بِالْحَجِّ " . فَفَعَلَتْ . وَوَقَفَتِ الْمَوِاقِفَ حَتَّى إِذَا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ " قَدْ حَلَلْتِ مِنْ حَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِ جَمِيعًا " . فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجِدُ فِي نَفْسِي أَنِّي لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ حَتَّى حَجَجْتُ . قَالَ " فَاذْهَبْ بِهَا يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَأَعْمِرْهَا مِنَ التَّنْعِيمِ " . وَذَلِكَ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ .
Qutaybah ayaa nooga warramay, wuxuu yiri: Al-Layth ayaa nooga sheekeeyay, oo ka weriyay Abuu Az-Zubayr, oo ka weriyay Jaabir bin Cabdullaah, kaas oo yiri: Waxaan la xirannay ixraamka annagoo la soconna Rasuulka Allah ﷺ si aan u gudanno Xaj kali ah (Mufrad), Caashana waxay xiratay ixraamka Cumrada. Markii aan joognay Sarif, waxaa ku dhacay caadadeedii. Markii aan nimid, waxaan dawaafnay Kacbada iyo Safa iyo Marwa. Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu amray inuu ixraamka ka baxo qofkii aan wadanin xayawaanka hadyiga. Waxaan nidhi: 'Sidee looga baxayaa?' Wuxuu yiri: 'Si buuxda.' Markaas waan la tagnay xaasaskeenna, isku carfinay, xirnayna dharkeennii caadiga ahaa, afar habeen oo kaliya ayaana naga xigay Carrafo. Kadibna maalintii Tarwiyada ayaan dib u xirannay ixraamka. Rasuulka Allah ﷺ ayaa u galay Caasha wuxuuna ugu tagay iyadoo ooyaysa. Wuxuu yiri: 'Maxaa kugu dhacay?' Waxay tiri: 'Waxaa igu dhacay in caadadii i qabatay dadkiina way ka baxeen ixraamka, aniguse kama bixin mana dawaafin Guriga, dadkuna hadda way u socdaan Xajka.' Wuxuu yiri: 'Tani waa arrin uu Allah u qoray gabdhaha Aadam. Qubeys samee kadibna xiro ixraamka Xajka.' Way samaysay sidaas, waxayna istaagtay meelihii loogu talagalay. Markii ay daahir noqotay, waxay dawaafatay Kacbada iyo Safa iyo Marwa. Kadibna wuxuu yiri: 'Waxaad ka baxday ixraamka Xajkaaga iyo Cumradaada labadaba.' Waxay tiri: 'Rasuulkii Allow, nafteyda waxaan ka dareemayaa inaanan dawaafin Guriga intaan Xajka guday ka hor.' Wuxuu yiri: 'La socodsii Cabdiraxmaanow, uga soo Cumree Tan-ciim.' Taasina waxay ahayd habeenkii Xasbada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caadadu waxay si ku-meel-gaar ah u hakisaa dawaafka, balse ma hakiso cibaadooyinka kale ee xajka.
Xaaladda cibaadada ee xujaydu ku bilaabaan xajka ama cumrada, iyagoo raacaya xeerar gaar ah.
Toddoba jeer oo Kacbada lagu wareego, taas oo ah cibaado ka mid ah xajka ama cumrada.
Meel ka baxsan xaramka Maka oo Caa’isha ay ka bilaawday cumro gooni ah.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in haweeneyda caadadu hayso ay sii wadan karto cibaadooyinka xajka, balse ay dawaafka dib u dhigto ilaa ay ka daahir noqoto. Nabiga ﷺ wuxuu Caa’isha u xaqiijiyay inaysan welwelin, wuxuuna faray inay xajka bilowdo; sidaas darteed caadadeedu ma burin xajka. Madhhabyadu waxay faahfaahinta xeerarka dawaafka xilliga caadada iyo isku-darka xajka iyo cumrada uga hadlaan iyagoo tixraacaya xadiiskan iyo riwaayado kale. Cumradeedii dambe ee ay ka soo bilowday At-Tan’iim waxay muujinaysaa inay cumro gooni ah samayn kartay markii xajku dhammaaday.
- Haweeneyda caadadu ku dhacdo xilliga xajka waxay sii wadan kartaa cibaadooyinka kale, waxayna dawaafka dib u dhigi kartaa ilaa ay ka daahir noqoto.
- Qofka xajka ku murugooda ama ku wareera, ku garab istaag dejin iyo tilmaamo cad.
- Su’aalaha la taaban karo ee ku saabsan xajka iyo caadada, talo ka raadso caalim aqoon leh, maadaama madhhabyadu faahfaahinta ku kala duwanaan karaan.
Riwaayaddan saxiixa ah ee Jaabir waxay ka mid tahay isla qisada, waxayna faahfaahinaysaa cibaadooyinka xajka iyo ka bixidda ixraamka.
Sunan an-Nasa'i · #2762 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ah ee Jaabir waxay bixisaa nuqul dheeraad ah oo ku saabsan dhacdooyinkii la xiriiray Caa’isha iyo xajkeeda.
Sunan an-Nasa'i · #2764 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa xajkii Caa’isha, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka duruufaha cibaadooyinkeeda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.