Kitaabka Xajka · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2974

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Xajka
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، ‏{‏ عَبْدِ ‏}‏ الْحَكَمِ عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ سَبْعًا رَمَلَ مِنْهَا ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ عِنْدَ الْمَقَامِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَقَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ وَرَفَعَ صَوْتَهُ يُسْمِعُ النَّاسَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَاسْتَلَمَ ثُمَّ ذَهَبَ فَقَالَ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهَا حَتَّى بَدَا لَهُ الْبَيْتُ وَقَالَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ وَكَبَّرَ اللَّهَ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا بِمَا قُدِّرَ لَهُ ثُمَّ نَزَلَ مَاشِيًا حَتَّى تَصَوَّبَتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْمَسِيلِ فَسَعَى حَتَّى صَعِدَتْ قَدَمَاهُ ثُمَّ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَعِدَ فِيهَا ثُمَّ بَدَا لَهُ الْبَيْتُ فَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ اللَّهَ وَسَبَّحَهُ وَحَمِدَهُ ثُمَّ دَعَا عَلَيْهَا بِمَا شَاءَ اللَّهُ فَعَلَ هَذَا حَتَّى فَرَغَ مِنَ الطَّوَافِ ‏.‏

Tarjumaad

Jaabir wuxuu ka wariyey inuu yiri:

"Rasuulka Allah ﷺ wuxuu toddoba jeer ku wareegay Baytka (Kacbada), saddexda wareeg ee hore wuxuu u socday si degdeg ah (Ramal), afarta kalena wuxuu u socday si caadi ah. Kadib wuxuu istaagay Maqaam Ibraahiim halkaas oo uu ku tukaday laba rakco, isagoo akhriyey aayadda: 'Ka yeeshta Maqaam Ibraahiim meel lagu tukado.' Wuxuu kor u qaaday codkiisa si dadku u maqlaan. Kadib wuu soo laabtay oo taabtay Xajarka Aswad, dabadeedna wuxuu aaday Sa'yiga isagoo leh: 'Waxaan ka bilaabaynaa waxa Allah ka bilaabay.' Sidaas darteed wuxuu ka bilaabay buurta Safa, wuuna fuulay ilaa uu ka arkay Baytka, wuxuuna saddex jeer yiri: 'La ilaha illallah, Wahdahu la sharika lah, lahul-mulku wa lahul-hamdu, yuhyi wa yumitu, wa huwa 'ala kulli shay'in qadir (Ma jiro ilaah xaq lagu caabudo aan ka ahayn Allah keligiis, lammaane ma laha, Isaga ayaa leh xukunka iyo ammaanta, Waa kan nooleeya waxna dila, Wax walbana wuu awoodaa).' Kadib wuxuu weyneeyey Allah wuuna ammaanay, dabadeedna wuu baryey intii loo qadaray. Wuxuu hoos u degay isagoo lugeynaya ilaa cagihiisu ka simmeen togga hoose, kadibna wuu orday (Sa'yi) ilaa dhulku ka sarreeyey, markaa wuu lugeeyey ilaa uu ka gaaray Marwa. Wuuna fuulay, markuu arkay Baytkana wuxuu yiri: 'La ilaha illallah, Wahdahu la sharika lah, lahul-mulku wa lahul-hamdu, yuhyi wa yumitu, wa huwa 'ala kulli shay'in qadir.' Saddex jeer ayuu sidaas yiri, kadibna Allah wuu xusay, weyneeyey, ammaanay, wuuna ku baryey intii Allah doonay. Sidan ayuu sameynayey ilaa uu ka dhammeystiray Sa'yiga."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu sameeyay dawaafka iyo sa'iga isagoo adeegsanaya dikri iyo ducooyin la sugay.

Erayada adag oo la sharxay
Dawaaf

In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, taas oo ka mid ah cibaadooyinka Xajka.

Sa'i

In toddoba jeer la kala socdo buuraha as-Safa iyo al-Marwah dhexdooda.

Raml

In saddexda wareeg ee hore ee dawaafkan lagu socdo si ka dheereeya, tallaabooyin gaagaaban oo xooggan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay ka fahmeen in Nabigu ﷺ saddexdii wareeg ee hore ee dawaafka ku sameeyay raml, afarta kalena uu si caadi ah u socday. Salaaddii Maqaam Ibraahiim ka dib, wuxuu sa'iga ka bilaabay as-Safa, isagoo waafaqsan hadalka Alle ee ku saabsan as-Safa iyo al-Marwah. Markuu joogay labada buur, wuxuu akhriyay dikriga la soo weriyey, Alle ayuu ammaanay, wuuna baryay; inta u dhexaysa xadka labada dooxana si dheereeya ayuu u socday. Mad-habyada fiqigu waxay ka hadlaan heerka saxda ah ee xukunkan iyo shuruudaha lagu dhaqmo falalkan, hase yeeshee waxay aqoonsan yihiin dhaqanka Nabiga ﷺ inuu yahay hanuun loogu daydo marka Xajka la gudanayo.

Casharrada maanta
  1. Xajka ka hor baro kala horreynta dawaafka iyo sa'iga, si aad cibaadooyinka ugu gudato degganaan iyo taxaddar.
  2. Adeegso dikriga la faray markaad joogto as-Safa iyo al-Marwah, dabadeedna waqti sii ducadaada gaarka ah.
  3. Raac dhaqanka Nabiga ﷺ adigoon dhibin xujayda kale; socodka dheereeya ku samee oo keliya meelaha ku habboon.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.