Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3346
Waxaa weriyey Aishah bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aishah bint Abi Bakr
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حِجْرِ وَلِيِّهَا فَتُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ فَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } إِلَى قَوْلِهِ { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ يُتْلَى فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فى مَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ .
Waxaa nooga warramay Yuunis bin Cabdul-Aclaa iyo Sulaymaan bin Daawuud, oo ka weriyey Ibn Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yuunis, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwah bin Az-Zubayr inuu weydiiyey Caa’isha qowlka Alle, Korreeye oo Weynaade: {Haddaad ka cabsataan inaadnaan u caddaalad falin agoonta gabdhaha ah, guursada dumarka idiin wanaagsan}. Waxay tiri:
“Wiilka walaashaydow, tani waxay ku saabsan tahay gabadh yar oo agoon ah oo ku jirta gacanta mas’uulkeeda, maalkeeduna uu la socdo maalkiisa, kaas oo mas’uulku uu ka helo maalkeeda iyo quruxdeeda, markaas uu doono inuu guursado iyadoo aanu u caddaalad falin meherkeeda, oo aanu siinin waxa uu siin lahaa nin kale. Sidaas darteed waa laga reebay inay guursadaan iyaga mooyaane haddii ay u caddaalad falaan oo ay siiyaan meherka ugu sarreeya ee caadada ah, waxaana lagu amray inay guursadaan dumar kale oo ay doortaan.” Curwah wuxuu yiri: Caa’isha waxay tiri: “Markaas kadib dadku waxay Rasuulka Alle ﷺ weydiiyeen fatwo ku saabsan iyaga, markaas Alle, Korreeye oo Weynaade, wuxuu soo dejiyey: {Waxay kaa weydiinayaan xukunka dumarka; dheh: Alle ayaa idinku iftoodaya iyaga ku saabsan} ilaa qowlkiisa: {Idinkoo doonaya inaad guursataan iyaga}.” Caa’isha waxay tiri: “Waxa Alle Tacaalaa xusay ee Kitaabka lagu akhriyo waa aayadda koowaad oo leh: {Haddaad ka cabsataan inaadnaan u caddaalad falin agoonta gabdhaha ah, guursada dumarka idiin wanaagsan}.” Caa’isha waxay tiri: “Qowlka Alle ee aayadda dambe: {Idinkoo doonaya inaad guursataan iyaga} waa rabitaan-la’aanta midkiin inuu guursado agoontiisa ku jirta gacantiisa markay ku yartahay maal iyo quruxba. Sidaas darteed waa laga reebay inay guursadaan agoonta dumarka ah ee ay maalkeeda ka heleen haddaanay u caddaalad falin, sababtoo ah rabitaan-la’aantooda ah inay guursadaan kuwa ku yar maal iyo qurux.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mas’uulku ma bannaana inuu ku takri-falo hantida gabadh agoon ah marka uu guurkeeda ka hadlayo.
Mas’uul qaabilsan daryeelka iyo ilaalinta danaha gabadh agoon ah.
Hadiyad uu ninku ku waajibayo inuu aroosadda siiyo marka la is guursado.
In loola dhaqmo si waafaqsan xuquuqdeeda, oo aan la siin wax ka yar inta ku habboon ee caadiga ah.
Culimada hore, oo ay ku jiraan mufassiriinta soo xigta sharaxaadda Caa’isha, waxay aayadaha u fahmeen digniin ka dhan ah mas’uuliyiinta doonaya inay gabadh agoon ah ugu guursadaan hantideeda, balse siiya meher aan ku filnayn. Hantideeda iyo quruxdeedu marmarsiiyo uma noqon karaan in xuquuqdeeda la dhimo. Haddii mas’uulku si caddaalad ah ula dhaqmi kari waayo, sida ku cad sharaxaaddan, waa inuu guursadaa haweeney kale. Sidaas darteed, werintani waxay taageeraysaa waajibka ah in la ilaaliyo danaha iyo xuquuqda guur ee gabdhaha agoonta ah.
- Mas’uulku waa inuu si cad oo daacad ah u maareeyaa dhammaan danaha maaliyadeed ee gabadh agoon ah marka guurkeeda laga hadlayo.
- Meherkeeda si madax-bannaan oo caddaalad ah ha loo go’aamiyo; hantideeda marmarsiiyo ha looga dhigin in wax ka yar la siiyo.
- Qofkii agoon masuul ka ah waa inuu ilaaliyaa xuquuqdeeda, xataa marka dano gaar ahi jiraan.
Werintan saxiixa ahi waxay ku dhowdahay werintan Kitaabka Guurka, waxayna bixisaa macne dheeraad ah oo ku saabsan xeerarka guurka ee laga hadlayo.
Sunan an-Nasa'i · #3347 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ururinta dhexdeeda si toos ah uga dambaysaa werintan, waxayna isla cutubka ku kordhinaysaa macne dheeraad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.