Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3466
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ، قَالَ جَاءَنِي عُوَيْمِرٌ - رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْعَجْلاَنِ - فَقَالَ أَىْ عَاصِمُ أَرَأَيْتُمْ رَجُلاً رَأَى مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ يَا عَاصِمُ سَلْ لِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَسَأَلَ عَاصِمٌ عَنْ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَعَابَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَكَرِهَهَا . فَجَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ مَا صَنَعْتَ يَا عَاصِمُ فَقَالَ صَنَعْتُ أَنَّكَ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا . قَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لأَسْأَلَنَّ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَانْطَلَقَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَائْتِ بِهَا " . قَالَ سَهْلٌ وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ بِهَا فَتَلاَعَنَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَئِنْ أَمْسَكْتُهَا لَقَدْ كَذَبْتُ عَلَيْهَا . فَفَارَقَهَا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِفِرَاقِهَا فَصَارَتْ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ .
Waxaa laga wariyey Sahl bin Sacd, oo ka wariyey Caasim bin Cadiyy inuu yiri:
"Waxaa ii yimid Cuwaymir - nin reer Banu Cajlaan ah - wuxuuna yiri: 'Caasimow, maxaad u aragtaa haddii nin uu arko nin kale oo la jooga xaaskiisa, ma dilaa isna waa la dilayaa mise sidee buu yeelayaa? Caasimow, ii weydii Rasuulka Allah ﷺ.' Markaas Caasim wuxuu arrintaas weydiiyey Nabiga ﷺ, laakiin Rasuulka Allah ﷺ wuu cambaareeyey su'aashaas wuuna neceb yahay su'aalaha badan. Dabadeed Cuwaymir baa u yimid oo ku yiri: 'Maxaad samaysay Caasimow?' Wuxuu yiri: 'Waxba iguma aadan soo kordhin! Rasuulka Allah ﷺ wuu cambaareeyey su'aashii waana neceb yahay.' Cuwaymir wuxuu yiri: 'Wallahi, anigu toos baan u weydiinayaa Rasuulka Allah ﷺ.' Markaas wuxuu u tegey Rasuulka Allah ﷺ oo weydiiyey. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: 'Allah Cazza wa Jalla wuxuu soo dejiyey aayado adiga iyo xaaskaaga ku saabsan, ee keen iyada.' Sahl wuxuu yiri: 'Anigu dadka waan la joogay agta Rasuulka Allah ﷺ markii uu keenay xaaskiisa, wayna liicaameen (is-dhaarsadeen). Ninkii wuxuu yiri: Rasuulka Allow, Wallahi haddii aan sii haysto waxaan noqday beenaale.' Sidaas buuna ku furay ka hor inta uusan Rasuulka Allah ﷺ amrin inuu furo, taasina waxay noqotay Sunnada kuwa liicaama.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka eed ka dhex dhacdo lammaanaha is qaba, li’aan ayaa ah hab sharci ahaan loo jideeyey.
Cuwaymir wuxuu weydiiyey waxa uu nin samaynayo haddii uu nin kale ku arko xaaskiisa. Dabadeed Allaah ayaa isaga iyo xaaskiisa ku saabsan waxyooday, ka dibna waxay Nabiga ﷺ hortiisa ku mareen habraaca li’aanka.
Habraac sharci ahaan loo jideeyey oo labada isqaba ay dhaar ku dalbanayaan in lacnadda Allaah ku dhacdo qofka beenta sheegaya.
Dhaqanka la soo weriyey ee hagaya lammaanaha mara habraacan.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in li’aanku yahay habraaca loo jideeyey marka saygu xaaskiisa ku eedeeyo sino, balse aanay jirin markhaatiyadii loo baahnaa. Arrintu waxay hoos timaaddaa garsooraha awoodda u leh; xadiisku ma oggola in qofku caddaaladda gacantiisa ku qaato ama xoog adeegsado. Afarta mad-hab ee Sunniga ahi li’aanka waxay u arkaan habraac rasmi ah oo leh shuruudo iyo cawaaqib sharci. Furriinkii uu Cuwaymir isagu ku dhawaaqay wuxuu dhacay ka hor amar uu bixiyey Nabiga ﷺ; sidaas darteed fuqahadu si gaar ah ayay uga doodaan sida guurku ku dhammaado li’aanka ka dib.
- Qofna sino ha ugu eedayn tuhun keliya; raac habraaca caddaynta iyo garsoorka ee la jideeyey.
- Khilaafaadka guurka ee culus ha kaga jawaabin aargoosi ama xoog; talo ka raadso culimo iyo hay’ado awood u leh.
- Eedeymaha uga hadal si taxaddar iyo xushmad leh, waayo waxay taabanayaan sharafta iyo xuquuqda dhammaan dadka ay khusayso.
Riwaayaddan isla cutubka ku jirta waxay ka hadlaysaa su’aashii Cuwaymir iyo sababtii li’aanka.
Sunan an-Nasa'i · #3465 (Sahih Isnaad)Riwaayaddan la xiriirta iyaduna waxay ka hadlaysaa habraaca u dhexeeya lammaanaha ka dib eedayn.
Sunan an-Nasa'i · #3467 (Sahih)Riwaayaddani waxay la xiriirtaa ka hadalka li’aanka iyo kala tagga lammaanaha ay arrintu khusayso.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.