Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3552
Waxaa weriyey Fatimah bint Qais. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Fatimah bint Qais
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، طَلَّقَ ابْنَةَ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ - وَأُمُّهَا حَمْنَةُ بِنْتُ قَيْسٍ - الْبَتَّةَ فَأَمَرَتْهَا خَالَتُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ بِالاِنْتِقَالِ مِنْ بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعَ بِذَلِكَ، مَرْوَانُ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى مَسْكَنِهَا حَتَّى تَنْقَضِيَ عِدَّتُهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُخْبِرُهُ أَنَّ خَالَتَهَا فَاطِمَةَ أَفْتَتْهَا بِذَلِكَ وَأَخْبَرَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَفْتَاهَا بِالاِنْتِقَالِ حِينَ طَلَّقَهَا أَبُو عَمْرِو بْنُ حَفْصٍ الْمَخْزُومِيُّ فَأَرْسَلَ مَرْوَانُ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ إِلَى فَاطِمَةَ فَسَأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرٍو لَمَّا أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ وَهِيَ بَقِيَّةُ طَلاَقِهَا فَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَتِهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَى الْحَارِثِ وَعَيَّاشٍ تَسْأَلُهُمَا النَّفَقَةَ الَّتِي أَمَرَ لَهَا بِهَا زَوْجُهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا عَلَيْنَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً وَمَا لَهَا أَنْ تَسْكُنَ فِي مَسْكَنِنَا إِلاَّ بِإِذْنِنَا . فَزَعَمَتْ فَاطِمَةُ أَنَّهَا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَصَدَّقَهُمَا قَالَتْ فَقُلْتُ أَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ " انْتَقِلِي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ " . وَهُوَ الأَعْمَى الَّذِي عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ فَانْتَقَلْتُ عِنْدَهُ فَكُنْتُ أَضَعُ ثِيَابِي عِنْدَهُ حَتَّى أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَعَمَتْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ .
Waxaa nooga warramay Camar bin Cusmaan bin Saciid bin Katiir bin Diinaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay aabbahay, oo ka weriyey Shucayb, wuxuu yiri: Az-Zuhri wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah, in Cabdullaahi bin Camar bin Cusmaan uu furay gabadhii Saciid bin Zayd — hooyadeedna ay ahayd Xamna bint Qays — furiin dhammaystiran (al-battah). Markaas eeddadeed Faadumo bint Qays waxay ku amartay inay ka guurto guriga Cabdullaahi bin Camar. Arrintaas waxaa maqlay Marwaan, markaasuu u soo diray farriin wuxuuna ku amray inay ku laabato gurigeeda ilaa iddadeedu ka dhammaato. Iyaduna waxay u dirtay farriin iyadoo u sheegaysa in eeddadeed Faadumo ay arrintaas fatwo ka bixisay, una sheegtay in Rasûlullah ﷺ uu iyada fatwo siiyey markii uu furay Abuu Camar bin Xafs Al-Makhzuumi. Markaas Marwaan wuxuu u diray Qabiisah bin Dhu’ayb xaggii Faadumo si uu wax uga weydiiyo. Waxay sheegtay inay qabtay Abuu Camar markii Rasûlullah ﷺ uu Cali bin Abii Daalib u magacaabay Yaman, uuna la baxay, dabadeedna uu u soo diray hal dalqadood oo ahayd intii u hartay furiinkeeda. Wuxuu ku amray inay Xaarith bin Hishaam iyo Cayyaash bin Abii Rabii’ah ka soo qaato nafacadii uu ninkeedu u qoondeeyey. Laakiin waxay yiraahdeen: 'Wallahi, wax nafaco ah naguma laha haddii aanay uur lahayn, mana degi karto gurigayaga ogolaansho la’aantayada.' Faadumo waxay sheegtay inay u tagtay Rasûlullah ﷺ oo ay arrintaas u sheegtay, uuna rummeeyey hadalkoodii. Waxay tiri: 'Markaasaan iri: Xageen u guuraa, Rasûlullahow?' Wuxuu yiri:
"U guur guriga Ibn Umm Maktuum" — kaasoo ahaa ninkii indhoolaha ahaa ee Allah Azza wa Jalla kitaabkiisa ku canaantay. Markaasaan u guuray gurigiisa, halkaasna waan ku dhigan jiray dharkeyga ilaa Rasûlullah ﷺ uu Usaama bin Zayd iga guursaday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Furriin aan laga noqon karin ka dib, haweeneydu waxay u guuraysaa hoy ammaan ah.
Fatimah bint Qais waxay ka warrantay furriinkeedii aan laga noqon karin ee Abu Amr ibn Hafs. Markay weydiisay halka ay degi karto, Nebiga ﷺ wuxuu u tilmaamay guriga Ibn Umm Maktum.
Furriin aanu ninku si keli ah xaaska ugu soo celin karin muddada sugitaanka.
Muddada sugitaanka ee la faray furriinka ka dib, ka hor inta aan haweeneydu mar kale guursan.
Daryeel dhaqaale, sida lacagta loogu daboolo baahiyaha nololeed ee lagama maarmaanka ah.
Culimada waxay riwaayaddan uga hadlaan inay daliil u tahay in xeerarka hoyga iyo masruufka ka dib furriin aan laga noqon karin ay ka duwan yihiin kuwa ka dib furriin laga noqon karo. Afarta madhab ee sunniga ahi waxay sidoo kale tixgeliyaan riwaayado iyo duruufo kale, sida uurka; faahfaahinta xukunka sharciyeedna way kala duwan tahay. Tilmaanta Fatimah loogu sheegay inay degto guriga Ibn Umm Maktum waxay kaloo muujinaysaa in xaaladdeeda lagu tixgeliyay badbaadada iyo hoy ku habboon.
- Qofka furriin la kulma waxaa habboon inuu khabiir ku hubiyo nooca saxda ah ee furriinka iyo saamaynta uu ku leeyahay muddada sugitaanka.
- Si taxaddar leh u qorshee hoyga furriinka ka dib, adigoo tixgelinaya badbaadada, karaamada iyo xuquuqda khuseeya.
- Khilaafaadka ku saabsan masruufka iyo hoyga kala tasho caalim lagu kalsoon yahay ama hay’ad awood u leh, adigoon dayicin xuquuqda dadka ay arrintu khusayso.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa xaaladdeeda ka dib furriin aan laga noqon karin, waxayna gacan ka geysanaysaa isbarbardhigga macnaha sharciyeed ee hoyga iyo masruufka.
Sunan an-Nasa'i · #3553 (Sahih)Riwaayaddan isla cutubka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa muddada sugitaanka furriinka ka dib, waxayna dhammaystiraysaa faahfaahinta xeerarka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.