Kitaabka Hadiyadaha · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3688

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Kitaabka Hadiyadaha
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Nabiga ﷺ

Hasan (wanaagsan)
  1. 1Amr ibn Yazidwuxuu u sheegay an‑Nasa'iعَمْرُو بْنُ يَزِيدَ
  2. 2Ibn Abu Adiابْنُ أَبِي عَدِيٍّ
  3. 3Hammad ibn Salamaحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
  4. 4Muhammad ibn Ishaqمُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ
  5. 5Amr ibn Shu'aybعَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
  6. 6Aabbihii, Shu'aybأَبِيهِ
  7. 7Awoowgiiجَدِّهِ
  8. 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَتَتْهُ وَفْدُ هَوَازِنَ فَقَالُوا يَا مُحَمَّدُ إِنَّا أَصْلٌ وَعَشِيرَةٌ وَقَدْ نَزَلَ بِنَا مِنَ الْبَلاَءِ مَا لاَ يَخْفَى عَلَيْكَ فَامْنُنْ عَلَيْنَا مَنَّ اللَّهُ عَلَيْكَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اخْتَارُوا مِنْ أَمْوَالِكُمْ أَوْ مِنْ نِسَائِكُمْ وَأَبْنَائِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا قَدْ خَيَّرْتَنَا بَيْنَ أَحْسَابِنَا وَأَمْوَالِنَا بَلْ نَخْتَارُ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا مَا كَانَ لِي وَلِبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَهُوَ لَكُمْ فَإِذَا صَلَّيْتُ الظُّهْرَ فَقُومُوا فَقُولُوا إِنَّا نَسْتَعِينُ بِرَسُولِ اللَّهِ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَوِ الْمُسْلِمِينَ فِي نِسَائِنَا وَأَبْنَائِنَا ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا صَلَّوُا الظُّهْرَ قَامُوا فَقَالُوا ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَمَا كَانَ لِي وَلِبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَهُوَ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الْمُهَاجِرُونَ وَمَا كَانَ لَنَا فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَقَالَتِ الأَنْصَارُ مَا كَانَ لَنَا فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ أَمَّا أَنَا وَبَنُو تَمِيمٍ فَلاَ ‏.‏ وَقَالَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنٍ أَمَّا أَنَا وَبَنُو فَزَارَةَ فَلاَ ‏.‏ وَقَالَ الْعَبَّاسُ بْنُ مِرْدَاسٍ أَمَّا أَنَا وَبَنُو سُلَيْمٍ فَلاَ ‏.‏ فَقَامَتْ بَنُو سُلَيْمٍ فَقَالُوا كَذَبْتَ مَا كَانَ لَنَا فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ رُدُّوا عَلَيْهِمْ نِسَاءَهُمْ وَأَبْنَاءَهُمْ فَمَنْ تَمَسَّكَ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ بِشَىْءٍ فَلَهُ سِتُّ فَرَائِضَ مِنْ أَوَّلِ شَىْءٍ يُفِيئُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْنَا ‏"‏ ‏.‏ وَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَرَكِبَ النَّاسُ اقْسِمْ عَلَيْنَا فَيْأَنَا فَأَلْجَئُوهُ إِلَى شَجَرَةٍ فَخَطِفَتْ رِدَاءَهُ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ رُدُّوا عَلَىَّ رِدَائِي فَوَاللَّهِ لَوْ أَنَّ لَكُمْ شَجَرَ تِهَامَةَ نَعَمًا قَسَمْتُهُ عَلَيْكُمْ ثُمَّ لَمْ تَلْقَوْنِي بَخِيلاً وَلاَ جَبَانًا وَلاَ كَذُوبًا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَتَى بَعِيرًا فَأَخَذَ مِنْ سَنَامِهِ وَبَرَةً بَيْنَ أُصْبُعَيْهِ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ هَا إِنَّهُ لَيْسَ لِي مِنَ الْفَىْءِ شَىْءٌ وَلاَ هَذِهِ إِلاَّ خُمُسٌ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ فِيكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ بِكُبَّةٍ مِنْ شَعْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذْتُ هَذِهِ لأُصْلِحَ بِهَا بَرْدَعَةَ بَعِيرٍ لِي ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَمَّا مَا كَانَ لِي وَلِبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَهُوَ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَوَبَلَغَتْ هَذِهِ فَلاَ أَرَبَ لِي فِيهَا ‏.‏ فَنَبَذَهَا ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَدُّوا الْخِيَاطَ وَالْمِخْيَطَ فَإِنَّ الْغُلُولَ يَكُونُ عَلَى أَهْلِهِ عَارًا وَشَنَارًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa laga wariyey Camar bin Shucayb, oo ka wariyey aabihiis, oo ka wariyey awowgiis, wuxuu yiri:

"Waxaan la joognay Rasuulka Allah ﷺ markii ay u yimaadeen wefdigii Hawaasin, waxayna dhaheen: 'Muxammadow! Annagu waxaan nahay asal iyo qabiil, waxaana nagu dhacay masiibo aan kaa qarsoonayn, ee noogu deeq fadligaaga, Allah ha kuugu deeqee.' Wuxuu yiri: 'Doorta xoolihiinna ama dumarkiinna iyo carruurtiinna.' Waxay dhaheen: 'Waxaad noo doorashay sharafteenna iyo xoolaha, waxaan doorannay dumarkayaga iyo carruurtayada.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Wixii aniga iyo Banii Cabdi-Mudhalib ahaa, idinkaa leh. Markaan tukado salaadda Duhur, istaaga oo dhaha: "Waxaan Rasuulka Allah ka codsanaynaa inuu nooga kaalmeeyo Mu'miniinta ama Muslimiinta arrinta dumarkayaga iyo carruurtayada."' Markay tukadeen Duhur, way istaageen oo sidaas bay dheheen. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Wixii aniga iyo Banii Cabdi-Mudhalib ahaa, idinkaa leh.' Muhaajiriintu waxay dhaheen: 'Wixii annaga ahaa waa u Rasuulka Allah ﷺ.' Ansaartuna waxay tiri: 'Wixii annaga ahaa waa u Rasuulka Allah ﷺ.' Laakiin Al-Aqrac bin Xaabis wuxuu yiri: 'Aniga iyo Banii Tamiim maya.' Cuyaynah bin Xisnina wuxuu yiri: 'Aniga iyo Banii Fasaarah maya.' Al-Cabbaas bin Mirdaasna wuxuu yiri: 'Aniga iyo Banii Sulaym maya.' Markaasay Banii Sulaym istaageen oo dhaheen: 'Been baad sheegtay; wixii annaga ahaa waa u Rasuulka Allah ﷺ.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Dadow, u celiya dumarkooda iyo carruurtooda. Qofkii wax ka celiya faygan, wuxuu yeelan doonaa lix geel ah oo ka mid ah fayga xiga ee Allah ina siiyo.' Kadib wuxuu fuulay rakuubkiisii, dadkiina way ku xeereen iyagoo leh: 'Noogu qaybi faygayaga.' Waxay ku qasbeen inuu geed u noqdo, markaasaa maradiisii (Rida') lagu qabsaday. Wuxuu yiri: 'Dadow, ii celiya maradayda. Wallaahi, haddaad lahaan lahaydeen xoolo tiro le'eg dhirta Tihaamah, waan idiin qaybin lahaa, markaas iguma aragteen bakhayl, fulay, ama beenaale.' Kadib wuxuu u tagay geel, wuxuuna ka soo qaatay timo ku yaalla sanamkiisa laba farood dhexdood, wuxuuna yiri: 'Eega! Anigu fayga waxba kuma lihi, tan mooyaane, waana Khumus, Khumuskiina waa la idiin celinayaa.' Nin baa u yimid isagoo wata kubbad suuf ah, wuxuuna yiri: 'Rasuulkii Allow, tan waxaan u qaatay inaan ku hagaajiyo kooraha ratigayga.' Wuxuu yiri: 'Wixii aniga iyo Banii Cabdi-Mudhalib ahaa adigaa leh.' Ninkii wuxuu yiri: 'Ma intaas bay gaartay? Dan kama lihi.' Wuuna tuuray. Wuxuu yiri: 'Dadow, celiya irbadaha waaweyn iyo kuwa yaryarba, maxaa yeelay Ghuluulku (xatooyada fayga) wuxuu noqon doonaa ceeb iyo sharaf-darro maalinta Qiyaame kuwa qaatay.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu qoysaskii u celiyey dadkoodii, wuxuuna ka digay lunsashada hantida.

Asalka iyo sababta

Wafdiga Hawazin ayaa dagaalka ka dib codsaday in loo celiyo haweenkooda iyo carruurtooda. Nabiga ﷺ wuxuu celinta ku xiray oggolaanshaha ikhtiyaariga ah ee dadka loo qoondeeyey qayb ka mid ah qaniimada, wuxuuna ka digay in aan la lunsan xitaa waxyaabaha yaryar.

Erayada adag oo la sharxay
Fay’

Qaniimo ama hanti hoos timaadda maamulka bulshada Muslimka ah oo loo qaybiyo si waafaqsan xeerarka.

Khums

Shan meelood meel qaniimada dagaalka ka mid ah oo leh meel gaar ah oo loo qoondeeyey sida xeerarka Islaamku dhigayaan.

Ghulul

In si aan bannaanayn wax looga reebto ama loo lunsado qaniimada dagaalka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in aan qaniimo qof loo qoondeeyey dib looga qaadan karin oggolaansho la’aanta dadka xaqa u leh. Inay Muhaajiriinta, Ansaar iyo Banu Sulaym diyaar u noqdeen inay saamigooda bixiyaan waxay ahayd ikhtiyaari; diidmada kooxaha kale waa la ixtiraamay. Werintani waxay sidoo kale adkaynaysaa in hantida guud si taxaddar leh loo maamulo, oo aan xitaa shay yar xaq la’aan loo qaadan karin. Digniinta ghululku waa waano culus oo ku saabsan daacadnimada iyo isla xisaabtanka.

Casharrada maanta
  1. Hantida bulsho ama urur leedahay bixi oo keliya marka oggolaansho cad la helo.
  2. Marka hanti la hibaynayo ama laga tanaasulayo, caddee inay arrintu ikhtiyaari tahay, ixtiraamna cidda aan oggolaan.
  3. Xitaa waxyaabaha yaryar xaq la’aan ha qaadan; daacadnimadu waxay khusaysaa hanti kasta.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.