Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4647
Waxaa weriyey Khuzaimah bin Thabit. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Al‑Haytham ibn Marwan ibn al‑Haytham ibn Imranwuxuu u sheegay an‑Nasa'iالْهَيْثَمُ بْنُ مَرْوَانَ بْنِ الْهَيْثَمِ بْنِ عِمْرَانَ
- 2Muhammad ibn Bakkarمُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ
- 3Yahyaيَحْيَى
- 4Az‑Zubaydiالزُّبَيْدِيِّ
- 5Az‑Zuhriالزُّهْرِيَّ
- 6Umara ibn Khuzaymaعُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ
- 7Adeerkiiعَمَّهُ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ مَرْوَانَ بْنِ الْهَيْثَمِ بْنِ عِمْرَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ حَمْزَةَ - عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، أَنَّ الزُّهْرِيَّ، أَخْبَرَهُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ، أَنَّ عَمَّهُ، حَدَّثَهُ - وَهُوَ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ وَاسْتَتْبَعَهُ لِيَقْبِضَ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبْطَأَ الأَعْرَابِيُّ وَطَفِقَ الرِّجَالُ يَتَعَرَّضُونَ لِلأَعْرَابِيِّ فَيَسُومُونَهُ بِالْفَرَسِ وَهُمْ لاَ يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَهُ حَتَّى زَادَ بَعْضُهُمْ فِي السَّوْمِ عَلَى مَا ابْتَاعَهُ بِهِ مِنْهُ فَنَادَى الأَعْرَابِيُّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسَ وَإِلاَّ بِعْتُهُ . فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَمِعَ نِدَاءَهُ فَقَالَ " أَلَيْسَ قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ " . قَالَ لاَ وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ " . فَطَفِقَ النَّاسُ يَلُوذُونَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَبِالأَعْرَابِيِّ وَهُمَا يَتَرَاجَعَانِ وَطَفِقَ الأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَاهِدًا يَشْهَدُ أَنِّي قَدْ بِعْتُكَهُ . قَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بِعْتَهُ . قَالَ فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ " لِمَ تَشْهَدُ " . قَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ شَهَادَةَ رَجُلَيْنِ .
Waxaa nooga warramay Al-Haytham bin Marwan bin Al-Haytham bin Cimraan, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Muxammad bin Bakkaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaxya — waana ina Xamsah — oo ka weriyey Az-Zubaydi, in Az-Zuhri uu uga warramay Cumarah bin Khuzaymah, in adeerkiis (dhanka aabbaha) uu uga warramay — isagoo ka mid ahaa Saxaabada Nabiga ﷺ — in Nabigu ﷺ uu faras ka iibsaday nin reer baadiye ah, wuxuuna amray inuu soo raaco si uu u siiyo lacagta faraska. Nabigu ﷺ wuu degdegay laakiin ninkii reer baadiyaha ahaa wuu gaabiyey. Rag baa bilaabay inay la hadlaan ninka reer baadiyaha ah oo ay qiimo sare u soo bandhigaan faraska, iyagoon ogayn in Nabigu ﷺ uu iibsaday, ilaa qaar ka mid ah ay ka bixiyaan qiime ka sarreeya kii Nabigu ﷺ ku iibsaday. Markaas buu ninkii reer baadiyaha ahaa u yeeray Nabiga ﷺ wuxuuna yiri:
"Haddaad iibsanayso faraskan, iibso; haddii kalena, waan iibinayaa." Nabigu ﷺ wuu istaagay markuu maqlay yeeritaankiisa, wuxuuna yiri: "Miyaanan kaa iibsan?" Wuxuu yiri: "Maya, wallaahi, kuguma iibin." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Waan kaa iibsaday." Dadkii baa ku soo ururay Nabiga ﷺ iyo ninka reer baadiyaha ah iyagoo isku haysta, ninka reer baadiyaha ahna wuxuu lahaa: "Keen markhaati marag furaya inaad iga iibsatay." Khuzaymah bin Thaabit baa yiri: "Anigu waxaan marag ka ahay inaad ka iibsatay." Nabigu ﷺ wuxuu u jeestay Khuzaymah wuxuuna yiri: "Maxaad u marag furaysaa?" Wuxuu yiri: "Rasuul Allow ﷺ, runtaada baan aaminsanahay." Markaas buu Rasuulka Alle ﷺ marag-furka Khuzaymah ka dhigay mid u dhigma marag-furka laba nin.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Khuzaimah wuxuu helay maragti laba nin u dhiganta, sababtoo ah wuxuu aaminay Nebiga ﷺ.
Carab dhaqan ahaan nolol reer-guuraa ah ku nool saxaraha.
Hadalku waa marka qof caddeeyo waxa uu ka og yahay arrin.
Arrintan, maragfurka Khuzaimah waxaa loo aqoonsaday inuu la mid yahay maragfurka laba markhaati oo rag ah.
Culimadu dhacdadan waxay ka fahmeen in heshiiska iibku dhaqan geli karo marka iibsadaha iyo iibiyuhu is afgartaan, xitaa haddii lacagta aan weli la bixin. Nebiga ﷺ wuxuu arrintan gaarka ah maragfurka Khuzaimah u aqoonsaday inuu la mid yahay kan laba nin; fuqahaduna waxay tan u arkaan fadli gaar ah oo Khuzaimah loo qoondeeyey, ee ma aha xeer guud oo markhaatiyaashu caddayn ku bixin karaan iyaga oo aan xaqiiqooyinka ogayn. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa muhiimadda heshiisyo cad iyo maragfur daacad ah marka wax la kala iibsanayo.
- Marka wax la iibsanayo, si cad u qeex qiimaha iyo goorta heshiisku dhaqan gelayo.
- Khilaaf ganacsi marka uu dhaco, raadso markhaatiyaal xaqiiqooyinka og oo si daacad ah u hadla.
- Kalsoonida lagu qabo dabeecadda qof waa qiimo, balse yaanay beddelin taxaddarka caadiga ah ee caddaynta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.