Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4726
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، - وَهُوَ الْحَوْضِيُّ - قَالَ حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ مَطَرٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ قَاعِدًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ رَجُلٌ فِي عُنُقِهِ نِسْعَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَأَخِي كَانَا فِي جُبٍّ يَحْفِرَانِهَا فَرَفَعَ الْمِنْقَارَ فَضَرَبَ بِهِ رَأْسَ صَاحِبِهِ فَقَتَلَهُ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اعْفُ عَنْهُ " . فَأَبَى وَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَأَخِي كَانَا فِي جُبٍّ يَحْفِرَانِهَا فَرَفَعَ الْمِنْقَارَ فَضَرَبَ بِهِ رَأْسَ صَاحِبِهِ فَقَتَلَهُ . فَقَالَ " اعْفُ عَنْهُ " . فَأَبَى ثُمَّ قَامَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَأَخِي كَانَا فِي جُبٍّ يَحْفِرَانِهَا فَرَفَعَ الْمِنْقَارَ - أُرَاهُ قَالَ - فَضَرَبَ رَأْسَ صَاحِبِهِ فَقَتَلَهُ . فَقَالَ " اعْفُ عَنْهُ " . فَأَبَى قَالَ " اذْهَبْ إِنْ قَتَلْتَهُ كُنْتَ مِثْلَهُ " . فَخَرَجَ بِهِ حَتَّى جَاوَزَ فَنَادَيْنَاهُ أَمَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعَ فَقَالَ إِنْ قَتَلْتُهُ كُنْتُ مِثْلَهُ قَالَ " نَعَمِ اعْفُ " . فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا .
Waxaa nooga warramay Camru bin Mansuur, wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Xafsu bin Cumar — waana Al-Xawdii — wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Jaamic bin Madar, oo ka weriyay Calqama bin Waa’il, oo ka weriyay aabihiis, wuxuu yiri:
"Anigu waxaan fadhiyay agta Rasuulka Allah ﷺ markii uu yimid nin qoorta ugu xiran tahay xarig, wuxuuna yiri: 'Rasuulkii Allow, ninkan iyo walaalkay waxay qodayeen ceel, markaasuu kor u qaaday faaskiisa oo madaxa kaga dhuftay saaxiibkiis, wuuna dilay.' Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Ka cafi.' Laakiin wuu diiday oo yiri: 'Nebigii Allow, ninkan iyo walaalkay waxay qodayeen ceel, markaasuu kor u qaaday faaskiisa oo madaxa kaga dhuftay saaxiibkiis, wuuna dilay.' Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Ka cafi.' Laakiin wuu diiday, kadibna wuu istaagay oo yiri: 'Rasuulkii Allow, ninkan iyo walaalkay waxay qodayeen ceel, markaasuu kor u qaaday faaskiisa — waxaan u maleynayaa inuu yiri — oo madaxa kaga dhuftay saaxiibkiis, wuuna dilay.' Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Ka cafi.' Laakiin wuu diiday. Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Tag, haddaad dishana waxaad la mid noqon doontaa isaga.' Markaasuu wuxuu kaxeeyay ninkii ilaa ay dhaafeen meeshii, waanan u yeernay: 'Miyaadan maqlin waxa uu leeyahay Rasuulka Allah ﷺ?' Wuu soo noqday oo yiri: 'Haddaan dilo, miyaan la mid noqonayaa isaga?' Wuxuu yiri: 'Haa, ka cafi.' Kadibna wuxuu u baxay isagoo jiiday xariggiisii ilaa uu indhaheenna ka qarsoomay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu qofka ay geeridu saamaysay ku boorrinayaa cafiska, wuxuuna uga digayaa aargoosi qofku iskiis u fuliyo.
Qalab culus oo leh madax bir ah oo fiiqan, laguna jebiyo ama lagu furo dhul adag.
Ciqaab sharci ahaan loo dejiyay oo looga jawaabo dembi; ma aha oggolaansho qofku sharciga gacantiisa ku qaato.
Xarig ninka lagu hayay ama loogu keenay Nabiga ﷺ.
Culimadu waxay ka fahmeen in cafiska marka dil dhaco uu yahay doorasho fadli leh, balse xaqa aargoosiga sharciga ahi aanu si iska fudud u baaba'in. Digniinta Nabiga ﷺ waxay xaddidaysaa tallaabada ehelka dhibbanaha: dil uu qofku iskiis u fuliyo wuxuu isaga laftiisa ka dhigi karaa dambiile. Ka tashiga qisaasta iyo suurtagalnimada in laga tanaasulo waxay u taallaa garsoor awood u leh; afarta mad-hab ee sunnigu waxay aqoonsan yihiin in qofka xaqa leh cafisku u yahay ikhtiyaar muhiim ah oo ku jira xeerarka shareecada.
- Khilaaf culus dhexdiisa ha isku dayin inaad adigu aargoosato; arrinta u gudbi garsoor awood u leh.
- Qofka la dulmiyay wuu ka fiirsan karaa cafiska, isaga oo aan cadaadis la saarin.
- Marka aad xanaaqsan tahay, marka hore talo raadso oo waqti qaado si aad u degto ka hor intaadan tallaabo qaadin.
Riwaayaddan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay gacan ka geysanaysaa in lagu fahmo macnaha guud ee dhiirrigelinta cafiska iyo xeerarka aargoosiga.
Sunan an-Nasa'i · #4727 (Sahih)Iyaduna waxay ka hadlaysaa kiis dil ah iyo kala doorashada cafiska iyo aargoosiga sharciga ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.