Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4727

Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Simak

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Isma'il ibn Mas'udwuxuu u sheegay an‑Nasa'iإِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ
  2. 2Khalidخَالِدٌ
  3. 3Hatimحَاتِمٌ
  4. 4Simakسِمَاكٍ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ سِمَاكٍ، ذَكَرَ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَتَلَ هَذَا أَخِي ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَقَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ قَتَلْتُهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَحْتَطِبُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ لَكَ مِنْ مَالٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي إِلاَّ فَأْسِي وَكِسَائِي ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتُرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ ‏.‏ فَرَمَى بِالنِّسْعَةِ إِلَى الرَّجُلِ فَقَالَ ‏"‏ دُونَكَ صَاحِبَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَدْرَكُوا الرَّجُلَ فَقَالُوا وَيْلَكَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حُدِّثْتُ أَنَّكَ قُلْتَ ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَهَلْ أَخَذْتُهُ إِلاَّ بِأَمْرِكَ فَقَالَ ‏"‏ مَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بَلَى ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنْ ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ كَذَلِكَ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Mascuud, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Khaalid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramy Xaatim, oo ka weriyey Simaak, kaasoo xusay in Calqamah bin Waa'il uu uga warramay aabihiis, inuu fadhiyey agtaarka Rasuulka Allah ﷺ markii uu yimid nin jiidaya nin kale oo xarig ku xiran. Wuxuu yiri:

"Rasuulkii Allow, ninkan wuxuu dilay walaalkay." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: "Ma adigaa dilay?" Wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow, xitaa haddii uusan qiran lahayn, waan keeni lahaa caddayn isaga ka dhan ah." Ninkii wuxuu yiri: "Haa, waan dilay." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu weydiiyey: "Sidee baad u dishay?" Wuxuu yiri: "Aniga iyo isaga waxaan ka goosanaynay geed xaabo, markaasuu i caayey, waan carooday, waxaanan ku dhuftay faaskii oo madaxa kaga dhacay." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: "Ma haysaa maal aad naftaada ku furato oo aad diyah ahaan u bixiso?" Wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow, ma haysto wax aan ahayn faaskayga iyo maradayda." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: "Ma u malaynaysaa in qoomkaagu ay ku iibsanayaan?" Wuxuu yiri: "Anigu qoomkayga agtooda kama qiimo badni intaas." Markaasuu xariggii ku tuuray ninkii wuxuuna yiri: "Qaado saaxiibkaa." Markii uu jeestay si uu u tago, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Haddii uu dilo, wuxuu noqonayaa isaga oo kale." Way gaareen ninkii waxayna ku yiraahdeen: "Hooggaaye! Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Haddii uu dilo, wuxuu noqonayaa isaga oo kale.'" Markaasuu ku soo laabtay Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna yiri: "Rasuulkii Allow, waxaa la ii sheegay inaad tiri: 'Haddii uu dilo, wuxuu noqonayaa isaga oo kale.' Ma amarkaaga maahee ma aanan qaadeene?" Wuxuu yiri: "Ma doonaysaa inuu qaado dembigaaga iyo dembiga saaxiibkaa (dhibbanaha)?" Wuxuu yiri: "Haa, hadday sidaas tahay." Wuxuu yiri: "Markaas taasi waa sidaas." Ninkiina waa ogolaaday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka aargoosi laga hadlayo, caddaaladda iyo ka hortagga dembiyo cusub ayaa muhiim ah.

Erayada adag oo la sharxay
Diyo (diya)

Magdhow lacageed oo waafaqsan xeerarka Islaamka la siin karo ehelka qof la dilay.

Qisaas

Ciqaab sharci ah oo xaalado gaar ah la mid ah dhaawaca la geystay ama dilka.

Xarigga lagu hago

Suun ama xarig lagu kaxaynayey ninka la eedeeyey.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in ehelka qofka la dilay, marka dilku ula kac yahay, ay xeerarka khuseeya waafaqsan u yeelan karaan xaqa qisaas ama xal kale oo habboon, oo ay ku jirto diyo. Nabiga ﷺ wuxuu ka digay in walaalka marxuumku, haddii uu iskiis u aargoosto, uu isaguna dambiile ka noqonayo dil cusub. Werintani ma oggolaanayso rabshad qofeed: arrimaha noocan ah waa in loo maraa garsoor awood u leh. Mad-habyadu waxay fiqigooda kaga hadlaan shuruudaha iyo faahfaahinta qisaasta iyo diyada.

Casharrada maanta
  1. Ha uga jawaabin dulmi culus aargoosi aad adigu fuliso; u raadso garsoor awood u leh iyo talo aqoon leh.
  2. Ha u oggolaan xanaaqa inuu isu beddelo rabshad: caydu ma bannaaneeyso weerar dhimasho keena.
  3. Ka fiirso cafis iyo xal sharci ah, adigoo dhowraya xuquuqda ehelka marxuumka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.