Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4732

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Al‑Qasim ibn Zakariyya ibn Dinarwuxuu u sheegay an‑Nasa'iالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ
  2. 2Ubaydullah ibn Musaعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى
  3. 3Aliعَلِيٌّ
  4. 4Simakسِمَاكٍ
  5. 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا عَلِيٌّ، - وَهُوَ ابْنُ صَالِحٍ - عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ وَكَانَ النَّضِيرُ أَشْرَفَ مِنْ قُرَيْظَةَ وَكَانَ إِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْظَةَ رَجُلاً مِنَ النَّضِيرِ قُتِلَ بِهِ وَإِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ أَدَّى مِائَةَ وَسْقٍ مِنْ تَمْرٍ فَلَمَّا بُعِثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ فَقَالُوا ادْفَعُوهُ إِلَيْنَا نَقْتُلْهُ ‏.‏ فَقَالُوا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَأَتَوْهُ فَنَزَلَتْ ‏{‏ وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ ‏}‏ وَالْقِسْطُ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ ثُمَّ نَزَلَتْ ‏{‏ أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ‏}‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Al-Qaasim bin Sakariya bin Diinaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cubeydullaahi bin Muusa, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Cali — waana ina Saalix — oo ka weriyey Simaak, oo ka weriyey Cikrama, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Waxaa jiray laba qabiil oo Yuhuud ah, Qurayda iyo Nadiir. Nadiir waxay ka sharaf badnayd Qurayda. Haddii nin reer Qurayda ahi dilo nin reer Nadiir ah, waa la dili jiray. Laakiin haddii nin reer Nadiir ahi dilo nin reer Qurayda ah, wuxuu bixin jiray mag dhan boqol wasaq oo timir ah. Markii la soo diray Nabiga ﷺ, nin reer Nadiir ah ayaa dilay nin reer Qurayda ah. Reer Qurayda waxay yiraahdeen: 'Noogu soo dhiiba si aan u dilno.' Reer Nadiirna waxay yiraahdeen: 'Annaga iyo idinka waxaa idiin dhexeeya Nabiga ﷺ.' Markaas bay u yimaadeen, waxaana soo degday aayadda: {Haddaad xukuntidna, si caddaalad ah ugu xukuun dhexdooda.} Caddaaladduna waa naf beddelkeed naf. Kadibna waxaa soo degday: {Ma xukunkii Jaahiliyada ayey doonayaan?}

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu dilka ka hormariyey ciqaab-celin loo siman yahay, kana sarreysiiyey mudnaanta qabiilka.

Asalka iyo sababta

Wariyaddu lafteedu waxay sheegaysaa sababta dhacdada: qabiilooyinka Qurayza iyo Nadiir waxay ku kala duwanaayeen ciqaab-celinta iyo diyada. Markii nin reer Nadiir ahi dilay nin reer Qurayza ah, waxay khilaafka u gudbiyeen Nabiga ﷺ. Waxaana la xusay aayadaha ku saabsan in si caddaalad ah loo xukumo iyo xukunkii jaahiliyadda.

Erayada adag oo la sharxay
qisaas

Ciqaab-celin sharci ah oo dembi lagu mutaysto, sida waafaqsan xeerarka shareecada Islaamka.

diya

Magdhow lacageed oo dhiig ah oo, shuruudo gaar ah marka la buuxiyo, la siiyo ehelka qofka la dilay.

wasq

Halbeeg dhaqameed lagu cabbiro wax-soo-saarka beeraha; halkan waxaa loola jeedaa timir.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in garsoorka aanay saamayn ku yeelan karin nasab, maqaam qabiil ama darajo bulsheed. Wariyaddu waxay caddaaladda ku xidhaysaa ciqaab-celin loo siman yahay: naf waxay ku beddelantaa naf. Fiqhiyadu waxay ka hadlaan qisaasta iyo shuruudaheeda ku jira shareecada Islaamka; ciqaab-celintu ma aha awood ay shakhsiyaadku iskood u adeegsadaan, balse waxay hoos timaaddaa awood sharci ah iyo habraac garsoor.

Casharrada maanta
  1. Dadka isku miisaan ku cabbir, iyadoon loo eegin nasabkooda, maqaamkooda ama saamayntooda.
  2. Khilaafaadka ku saabsan dulmi culus u daa garsoorayaal awood u leh, kuna dhaqaaq habraac sharci ah.
  3. Diid nidaam kasta oo koox u eexanaya, koox kalena dulminaya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.