Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4732
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Ibn Abbas
- 1Al‑Qasim ibn Zakariyya ibn Dinarwuxuu u sheegay an‑Nasa'iالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ
- 2Ubaydullah ibn Musaعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى
- 3Aliعَلِيٌّ
- 4Simakسِمَاكٍ
- 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا عَلِيٌّ، - وَهُوَ ابْنُ صَالِحٍ - عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ وَكَانَ النَّضِيرُ أَشْرَفَ مِنْ قُرَيْظَةَ وَكَانَ إِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْظَةَ رَجُلاً مِنَ النَّضِيرِ قُتِلَ بِهِ وَإِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ أَدَّى مِائَةَ وَسْقٍ مِنْ تَمْرٍ فَلَمَّا بُعِثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ فَقَالُوا ادْفَعُوهُ إِلَيْنَا نَقْتُلْهُ . فَقَالُوا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . فَأَتَوْهُ فَنَزَلَتْ { وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ } وَالْقِسْطُ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ ثُمَّ نَزَلَتْ { أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ } .
Waxaa nooga warramay Al-Qaasim bin Sakariya bin Diinaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cubeydullaahi bin Muusa, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Cali — waana ina Saalix — oo ka weriyey Simaak, oo ka weriyey Cikrama, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Waxaa jiray laba qabiil oo Yuhuud ah, Qurayda iyo Nadiir. Nadiir waxay ka sharaf badnayd Qurayda. Haddii nin reer Qurayda ahi dilo nin reer Nadiir ah, waa la dili jiray. Laakiin haddii nin reer Nadiir ahi dilo nin reer Qurayda ah, wuxuu bixin jiray mag dhan boqol wasaq oo timir ah. Markii la soo diray Nabiga ﷺ, nin reer Nadiir ah ayaa dilay nin reer Qurayda ah. Reer Qurayda waxay yiraahdeen: 'Noogu soo dhiiba si aan u dilno.' Reer Nadiirna waxay yiraahdeen: 'Annaga iyo idinka waxaa idiin dhexeeya Nabiga ﷺ.' Markaas bay u yimaadeen, waxaana soo degday aayadda: {Haddaad xukuntidna, si caddaalad ah ugu xukuun dhexdooda.} Caddaaladduna waa naf beddelkeed naf. Kadibna waxaa soo degday: {Ma xukunkii Jaahiliyada ayey doonayaan?}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu dilka ka hormariyey ciqaab-celin loo siman yahay, kana sarreysiiyey mudnaanta qabiilka.
Wariyaddu lafteedu waxay sheegaysaa sababta dhacdada: qabiilooyinka Qurayza iyo Nadiir waxay ku kala duwanaayeen ciqaab-celinta iyo diyada. Markii nin reer Nadiir ahi dilay nin reer Qurayza ah, waxay khilaafka u gudbiyeen Nabiga ﷺ. Waxaana la xusay aayadaha ku saabsan in si caddaalad ah loo xukumo iyo xukunkii jaahiliyadda.
Ciqaab-celin sharci ah oo dembi lagu mutaysto, sida waafaqsan xeerarka shareecada Islaamka.
Magdhow lacageed oo dhiig ah oo, shuruudo gaar ah marka la buuxiyo, la siiyo ehelka qofka la dilay.
Halbeeg dhaqameed lagu cabbiro wax-soo-saarka beeraha; halkan waxaa loola jeedaa timir.
Culimadu waxay ka fahmeen in garsoorka aanay saamayn ku yeelan karin nasab, maqaam qabiil ama darajo bulsheed. Wariyaddu waxay caddaaladda ku xidhaysaa ciqaab-celin loo siman yahay: naf waxay ku beddelantaa naf. Fiqhiyadu waxay ka hadlaan qisaasta iyo shuruudaheeda ku jira shareecada Islaamka; ciqaab-celintu ma aha awood ay shakhsiyaadku iskood u adeegsadaan, balse waxay hoos timaaddaa awood sharci ah iyo habraac garsoor.
- Dadka isku miisaan ku cabbir, iyadoon loo eegin nasabkooda, maqaamkooda ama saamayntooda.
- Khilaafaadka ku saabsan dulmi culus u daa garsoorayaal awood u leh, kuna dhaqaaq habraac sharci ah.
- Diid nidaam kasta oo koox u eexanaya, koox kalena dulminaya.
Wariyaddani waxay si dhow ula xiriirtaa isla mawduuca ku jira Sunan an-Nasaa'i, waxayna bixinaysaa faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qisaasta.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Xadiiskani wuxuu xusayaa sababaha sharciyeed ee kooban ee nolosha qof Muslim ah si waafaqsan sharciga loogu qaadi karo, wuxuuna gacan ka geystaa in ciqaab-celinta lagu koobo xuduudaheeda sharciyeed.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.