Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4818
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ اقْتَتَلَتِ امْرَأَتَانِ مِنْ هُذَيْلٍ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا فَقَتَلَتْهَا وَمَا فِي بَطْنِهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ دِيَةَ جَنِينِهَا غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ وَلِيدَةٌ وَقَضَى بِدِيَةِ الْمَرْأَةِ عَلَى عَاقِلَتِهَا وَوَرَّثَهَا وَلَدَهَا وَمَنْ مَعَهُمْ . فَقَالَ حَمَلُ بْنُ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ الْهُذَلِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغَرَّمُ مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلْ وَلاَ نَطَقَ وَلاَ اسْتَهَلّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ " . مِنْ أَجْلِ سَجْعِهِ الَّذِي سَجَعَ .
Waxaa nooga warramay Axmad bin Camr bin as-Sarx, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Cabdullaahi bin Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Abuu Salama iyo Saciid bin al-Musayyib, oo ka weriyey Abuu Hurayra, inuu yiri: Laba dumar ah oo reer Hudhayl ah ayaa is dagaalay, midkoodna dhagax bay ku tuurtay tii kale, wayna dishay iyada iyo ilmihii caloosheeda ku jirayba. Markaas ayay Rasuulka Allah ﷺ u dacwoodeen, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu xukumay in magta ilmaha caloosheeda ku jiray ay tahay ghurrah (addoon lab ama addoon dheddig), magta haweeneydana waxaa lagu xukumay caaqiladeeda (qaraabada dhanka aabaha), wuxuuna dhaxalsiiyey carruurteeda iyo kuwa la socday. Xamal bin Maalik bin an-Naabigha al-Hudhayli ayaa yiri:
"Rasuulka Allow, sidee baan mag uga bixiyaa mid aan cunin, aan cabin, aan hadlin, aan qaylin? Kaas oo kale waa la iska dhaafaa." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Kani waa walaalaha kuhhaanta (faalliyaasha)," sababtuna waa hadalkiisa murtida leh ee qaafiyadaysan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Uurjiifku wuxuu leeyahay xaq la aqoonsan yahay oo magdhow iyo garnaqsi caddaalad ah.
Laba haween ah oo ka soo jeeday Hudhayl ayaa dagaallamay. Midkood waxay tan kale ku dhufatay dhagax, taasoo sababtay dhimashada haweeneydii iyo uurjiifkeedii; khilaafka waxaa loo gudbiyey Nebiga ﷺ.
Magdhow lacageed oo shareecadu u dejisay dilka.
Magdhowga loo qoondeeyey uurjiif la dilay; werintan waxaa lagu sheegay addoon lab ah ama addoonad.
Ehelka ragga ah ee dhinaca aabbaha, kuwaas oo sida xeerarka qadiimiga ahi dhigayaan bixiya diyada.
Culimada qadiimiga ahi waxay ka fahmeen in uurjiif ku dhinta rabshad uu keeno magdhow gaar ah oo ghurrah ah, iyo in diyada haweeneyda la dilay, sida werintu sheegtay, ay bixiyaan 'aqiladeedu. Magdhowga haweeneyda waxaa dhaxla dhaxal-sugayaasheeda. Nebiga ﷺ wuxuu diiday doodda tiraabta leh ee Xamaal: aftahannimo ama hadal soo jiidasho leh ma beddeli karaan xukun caddaalad ah. Sida saxda ah ee xeerarkan loo dabaqo waxaa si dheeraad ah loogu faahfaahiyey fiqiga qadiimiga ah.
- Si dhab ah u qaado dhimashada uurjiifka, khilaafkeedana si caddaalad ah ha loo xalliyo.
- Xukunka sharci ku salee daliil iyo caddaalad, ee ha ku salayn hadal qancinaya ama tiraab leh.
- Khilaafaadka culus, culimo aqoon u leh iyo hay'ado sharci ah ha go'aamiyaan mas'uuliyadaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.