Sahih al-Bukhari, hadithi 3364
Transmetuar nga Abdullah ibn Abbas. Teksti arabisht me përkthimin dhe shpjegimin tonë.
Transmetuar nga Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari konsiderohet në tërësi si i besueshëm.
Transmetimi
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ،، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ، اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ، ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ، وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهْىَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ، فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ، وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ، وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ، فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ، وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ، ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلاَ شَىْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا، وَجَعَلَ لاَ يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ آللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ. قَالَتْ إِذًا لاَ يُضَيِّعُنَا. ثُمَّ رَجَعَتْ، فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لاَ يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ، ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ، فَقَالَ {رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ} حَتَّى بَلَغَ {يَشْكُرُونَ}. وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ، وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ، حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا، وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى ـ أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ ـ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ، فَوَجَدَتِ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الأَرْضِ يَلِيهَا، فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتِ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا، فَهَبَطَتْ مِنَ، الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا، ثُمَّ سَعَتْ سَعْىَ الإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ، حَتَّى جَاوَزَتِ الْوَادِيَ، ثُمَّ أَتَتِ الْمَرْوَةَ، فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا، فَلَمْ تَرَ أَحَدًا، فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ ـ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَذَلِكَ سَعْىُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا ". ـ فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا، فَقَالَتْ صَهٍ. تُرِيدَ نَفْسَهَا، ثُمَّ تَسَمَّعَتْ، فَسَمِعَتْ أَيْضًا، فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ، إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ. فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ، عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ، فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ ـ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ ـ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ، فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا، وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنَ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا، وَهْوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ ـ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ ـ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنَ الْمَاءِ ـ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا ". ـ قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا، فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لاَ تَخَافُوا الضَّيْعَةَ، فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ، يَبْنِي هَذَا الْغُلاَمُ، وَأَبُوهُ، وَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُضِيعُ أَهْلَهُ. وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنَ الأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ، تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ، فَكَانَتْ كَذَلِكَ، حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ ـ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ ـ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ، فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا. فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ، لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ، فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ، فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ، فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ، فَأَقْبَلُوا، قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ، وَلَكِنْ لاَ حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ. قَالُوا نَعَمْ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ، وَهْىَ تُحِبُّ الإِنْسَ " فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ، فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ، وَشَبَّ الْغُلاَمُ، وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ، وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ، فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ، وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ، فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ، بَعْدَ مَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ، فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ، فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا. ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ، نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ. فَشَكَتْ إِلَيْهِ. قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلاَمَ، وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ. فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ، كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا، فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ، جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا، فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ، وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ. قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَىْءٍ قَالَتْ نَعَمْ، أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلاَمَ، وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ. قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ. فَطَلَّقَهَا، وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى، فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ، فَلَمْ يَجِدْهُ، فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ، فَسَأَلَهَا عَنْهُ. فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا. قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ، وَهَيْئَتِهِمْ. فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ. وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ. فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتِ اللَّحْمُ. قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتِ الْمَاءُ. فَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ، وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ ". قَالَ فَهُمَا لاَ يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلاَّ لَمْ يُوَافِقَاهُ. قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلاَمَ، وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ، فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ، وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ، فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ، فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ. قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَىْءٍ قَالَتْ نَعَمْ، هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلاَمَ، وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ. قَالَ ذَاكِ أَبِي، وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ، أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ. ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ، وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلاً لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ، فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ، فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ، ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ، إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ. قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ. قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ. قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا. وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا. قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ، فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ، وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي، حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ، فَقَامَ عَلَيْهِ وَهْوَ يَبْنِي، وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ، وَهُمَا يَقُولاَنِ {رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}. قَالَ فَجَعَلاَ يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ، وَهُمَا يَقُولاَنِ {رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }.
Rrëfyer nga Ibn `Abbas: Gruaja e parë që përdori një brez ishte nëna e Ismailit. Ajo përdori një brez që të mund ta fshehë gjurmët e saj nga Sara. Abraham e solli atë dhe djalin e saj Ismailin ndërsa ajo ushqente atë, në një vend pranë Kablës nën një pemë në vendin e Zamzam, në vendin më të lartë në xhaminë. Gjatë atyre ditëve nuk kishte askënd në Mekë, as ujë. Ai i bëri ata të ulen atje dhe vendosi pranë tyre një qese lëkure që përmbante disa hurma, dhe një shishe të vogël uji që përmbante disa ujë, dhe u nis për në shtëpi. Nëna e Ismailit e ndoqi duke thënë,
"O Abraham! Ku po shkon, duke na lënë në këtë luginë ku nuk ka askënd me shoqëri, as diçka për të shijuar?" Ajo e përsëriti këtë shumë herë, por ai nuk u kthye pas. Pastaj ajo e pyeti, "A të urdhëroi Allah ta bësh këtë?" Ai tha, "Po." Ajo tha, "Atëherë Ai nuk do të na lë pa kujdes," dhe u kthye ndërsa Abraham vazhdoi përpara, dhe kur arriti në Thaniya ku nuk mund ta shihte, ai përqafoi Kablën, dhe duke ngritur të dy duart, iu lut Allahut duke thënë lutjet e mëposhtme: 'O Zoti ynë! Kam bërë disa prej pasardhësve të mi të banojnë në një luginë pa kultivim, pranë Shtëpisë të Shenjtë (Kablës në Mekë) në mënyrë që, o Zoti ynë, të mund të falin namazin në mënyrë të përsosur. Prandaj mbush disa zemra ndër njerëz me dashuri për ta, dhe (O Allah) furnizoji ata me fruta, që të mund të falënderojnë.' (14.37) Nëna e Ismailit vazhdoi të ushqente Ishmailin dhe të pinte nga uji që kishte. Kur uji në shishen e ujit u mbarua, ajo u etur dhe fëmija i saj gjithashtu u etur. Ajo filloi të shikonte atë (dmth. Ishmailin) duke u trazuar në dhimbje; Ajo e la atë, sepse nuk mund të duronte të shikonte atë, dhe gjeti se mali i Safas ishte mali më i afërt për të në atë tokë. Ajo u ngrit në të dhe filloi të shikonte në luginë me kujdes që të mund të shihte dikë, por nuk mund të shihte askënd. Pastaj ajo zbriti nga Safa dhe kur arriti në luginë, mbërtheu rrobat e saj dhe u hodh në luginë si një njeri në vështirësi dhe telash, derisa kaloi luginën dhe arriti në malin e Marwës ku qëndroi dhe filloi të shikonte, duke pritur të shihte dikë, por nuk mund të shihte askënd. Ajo përsëriti atë (vrapin midis Safas dhe Marwës) shtatë herë." Profeti (ﷺ) tha, "Kjo është burimi i trashëgimisë së njerëzve që ecin midis tyre (dmth. Safa dhe Marwa). Kur ajo arriti në Marwa (për herën e fundit) dëgjoi një zë dhe kërkoi të qetësohej dhe dëgjoi përsëri zërin dhe tha, 'O, (kushdo që jeni)! Ju më keni bërë të dëgjoj zërin tuaj; a keni diçka për të më ndihmuar?" Dhe ja ku! Ajo pa një engjëll në vendin e Zamzam, duke gërmuar tokën me thembërën e tij (ose me krahun e tij), derisa uji rrjedh nga ai vend. Ajo filloi të bëjë diçka të ngjashme me një basen rreth tij, duke përdorur dorën e saj në këtë mënyrë, dhe filloi të mbushte shishen e ujit me duar, dhe uji rridhte jashtë pasi kishte marrë disa prej tij." Profeti (ﷺ) shtoi, "Ulutë Allahut të mëshirshëm mbi nënën e Ishmailit! Nëse ajo do të kishte lejuar që Zamzami të rrjedhë pa u përpjekur ta kontrollojë atë (ose nëse nuk do të kishte marrë ujë nga ai), Zamzami do të ishte një rrjedhë që rrjedh në sipërfaqen e tokës." Profeti (ﷺ) gjithashtu shtoi, "Pastaj ajo piu (ujë) dhe ushqeu fëmijën e saj. Engjëlli i tha asaj, 'Mos ki frikë nga neglizhenca, sepse kjo është Shtëpia e Allahut që do të ndërtohet nga ky djalë dhe babai i tij, dhe Allahu kurrë nuk i neglizhon njerëzit e Tij.' Shtëpia (dmth. Kaba) në atë kohë ishte në një vend të lartë që dukej si një kodër, dhe kur vërshimet vinin, rridhnin në të djathtas dhe majtas. Ajo jetoi kështu derisa disa njerëz nga tribu i Jurhum ose një familje nga Jurhumi kaluan pranë saj dhe fëmijës së saj, ndërsa ata (dmth. njerëzit e Jurhumit) po vinin nëpër rrugën e Kada'. Ata u ulën në pjesën më të ulët të Mekës ku panë një zog që kishte zakon të fluturonte rreth ujit dhe nuk e linte atë. Ata thanë, 'Ky zog duhet të fluturojë rreth ujit, edhe pse e dimë që nuk ka ujë në këtë luginë.' Ata dërguan një ose dy mesazherë që zbuluan burimin e ujit, dhe u kthyen për t'i informuar ata për ujin. Kështu, të gjithë erdhën (për tek uji)." Profeti (ﷺ) shtoi, "Nëna e Ishmailit ishte duke u ulur pranë ujit. Ata e pyetën, 'A na lejon të qëndrojmë me ty?' Ajo u përgjigj, 'Po, por nuk do të keni të drejtë të zotëroni ujin.' Ata ranë dakord për këtë." Profeti (ﷺ) gjithashtu tha, "Nëna e Ishmailit ishte e kënaqur me të gjithë situatën pasi ajo donte të shijonte shoqërinë e njerëzve. Kështu, ata u vendosën aty, dhe më vonë dërguan për familjet e tyre që erdhën dhe u vendosën me ta, në mënyrë që disa familje të bëheshin banorë të përhershëm aty. Fëmija (dmth. Ishmaili) u rrit dhe mësoi arabishten prej tyre dhe (virtytet e tij) i bënë ata ta duan dhe ta admirojnë atë ndërsa ai u rrit, dhe kur arriti moshën e pubertetit, ata e martuan me një grua prej tyre. Pas vdekjes së nëntë e Ishmailit, Abrahamu erdhi pas martesës së Ishmailit për të parë familjen që kishte lënë më parë, por nuk e gjeti Ishmailin aty. Kur e pyeti gruan e Ishmailit për të, ajo u përgjigj, 'Ai është nisur në kërkim të jetesës sonë.' Pastaj ai e pyeti për mënyrën e jetesës dhe gjendjen e tyre, dhe ajo u përgjigj, 'Jemi duke jetuar në mjerim; jemi duke jetuar në vështirësi dhe varfëri,' duke ankuar tek ai. Ai tha, 'Kur të kthehet burri yt, përcillni përshëndetjen time tek ai dhe i thuani që të ndryshojë pragun e derës (së shtëpisë së tij).' Kur Ishmaili erdhi, ai dukej sikur kishte ndjerë diçka të pazakontë, kështu që e pyeti gruan e tij, 'A të ka vizituar dikush?' Ajo u përgjigj, 'Po, një plak me përshkrim të tillë dhe të tillë erdhi dhe më pyeti për ty dhe unë i informova, dhe ai pyeti për gjendjen tonë të jetesës, dhe unë i thashë se po jetojmë në vështirësi dhe varfëri.' Në atë, Ishmaili tha, 'A të dha ndonjë këshillë?' Ajo u përgjigj, 'Po, më tha të përcjell përshëndetjen e tij tek ty dhe të urdhëroje që të mbashë fort pragun e derës tënde.' Ishmaili tha, 'Ai ishte babai im, dhe më urdhëroi të divorcohem nga ajo. Kthehu tek familja jote.' Kështu, Ishmaili e divorcoi atë dhe u martua me një grua tjetër prej tyre (dmth. Jurhum). Pastaj Abrahamu qëndroi larg prej tyre për një periudhë sa të donte Allahu dhe i thirri përsëri por nuk e gjeti Ishmailin. Ai shkoi tek gruaja e Ishmailit dhe e pyeti për të. Ajo tha, 'Ai është nisur në kërkim të jetesës sonë.' Abrahamu e pyeti, 'Si po shkon puna juaj?' duke e pyetur për furnizimin dhe jetesën e tyre. Ajo u përgjigj, 'Jemi të begatë dhe të mirë, (dmth. kemi gjithçka në shumicë).' Pastaj ajo falënderoi Allahun. Abrahamu tha, 'Çfarë ushqimi hani?' Ajo tha, 'Mish.' Ai tha, 'Çfarë pini?' Ajo tha, 'Ujë.' Ai tha, "O Allah! Bekoji mishin dhe ujin e tyre." Profeti shtoi, "Në atë kohë nuk kishin grurë, dhe nëse do të kishin grurë, ai gjithashtu do të lutëte Allahun për ta bekuar atë." Profeti (ﷺ) shtoi, "Nëse dikush ka vetëm këto dy gjëra si ushqim, shëndeti dhe disponimi i tij do të ndikohen keq, përveç nëse jeton në Mekë." Profeti (ﷺ) shtoi, "Pastaj Abrahamu i tha gruas së Ishmailit, 'Kur të kthehet burri yt, përcillni përshëndetjen time tek ai dhe i thuani që të mbajë fort pragun e derës së tij.' Kur Ishmaili u kthye, ai e pyeti gruan e tij, 'A të ka vizituar dikush?' Ajo u përgjigj, 'Po, një plak i bukur erdhi tek unë,' kështu që ajo e lavdëroi atë dhe shtoi, 'Ai të pyeti për ty, dhe unë i informova, dhe ai pyeti për jetesën tonë dhe unë i thashë se po jetojmë në mirëqenie.' Ishmaili e pyeti atë, 'A të dha ndonjë këshillë?' Ajo tha, 'Po, më tha të përcjell përshëndetjen e tij tek ty dhe urdhëroi që të mbashë fort pragun e derës tënde.' Në atë, Ishmaili tha, 'Ai ishte babai im, dhe ti je prag i derës. Ai më urdhëroi të të mbaj me vete.' Pastaj Abrahamu qëndroi larg prej tyre për një periudhë sa të donte Allahu, dhe i thirri përsëri më vonë. Ai pa Ishmailin nën një pemë pranë Zamzam, duke shpuar shigjetat e tij. Kur pa Abrahamin, u ngrit për ta mirëpritur (dhe ata përshëndetën njëri-tjetrin si një baba me djalin e tij ose një djalë me babanë e tij). Abraham tha, 'O Ishmail! Allahu më ka dhënë një urdhër.' Ishmaili tha, 'Bëj atë që urdhëron Zoti yt.' Abrahami e pyeti, 'A do të më ndihmosh?' Ishmaili tha, 'Po, do të të ndihmoj.' Abrahami tha, 'Allah më ka urdhëruar të ndërtoj një shtëpi këtu,' duke treguar në një kodër më të lartë se toka përreth saj." Profeti (ﷺ) shtoi, "Pastaj ata ngritën themelet e Shtëpisë (dmth. Kablës). Ishmaili solli gurët dhe Abrahami po ndërtonte, dhe kur muret u ngritën, Ishmaili solli këtë gur dhe e vendosi për Abrahamin që qëndronte mbi të dhe vazhdoi të ndërtonte, ndërsa Ishmaili i jepte gurët, dhe të dy po thoshin, 'O, Zoti ynë! Pranoje (këtë shërbim) nga ne, Se vërtetë, Ti je dëgjuesi i gjithçkaje, i Gjithëdijshmi.' Profeti (ﷺ) shtoi, "Pastaj të dy vazhduan të ndërtonin dhe të rrotulloheshin rreth Kablës duke thënë: O, Zoti ynë! Pranoje (këtë shërbim) nga ne, Se vërtetë, Ti je dëgjuesi i gjithçkaje, i Gjithëdijshmi.
Përkthimi dhe shpjegimi nga Khutba World, të përkthyera nga arabishtja.
Allahu i siguroi furnizimin Haxheres dhe Ismailit dhe i udhëzoi të ndërtonin Qaben.
Mbështetja tek Allahu, duke bërë njëkohësisht atë që kemi mundësi.
Ecja shtatë herë mes Safas dhe Mervas, si pjesë e haxhit dhe umres.
Një shprehje figurative me të cilën Ibrahimi ﷺ e nxiti të birin ta përfundonte ose ta ruante martesën e tij.
Dijetarët nxjerrin nga historia e Haxheres shembullin e mbështetjes tek Allahu të shoqëruar me përpjekje: ajo kërkoi ndihmë dhe e përshkoi hapësirën mes kodrave, pas së cilës Allahu i siguroi furnizim. Sa'i përkujton veprimin e saj dhe është pjesë e riteve të haxhit dhe umres. Historia thekson gjithashtu se prindërit duhet t'i nxisin fëmijët t'i binden Allahut dhe se adhurimi, si ndërtimi i Qabes, bëhet me përulësi dhe me lutjen që Allahu ta pranojë.
- Mbështetu tek Allahu, por ndërmerri vetë hapat e lejuar për të kërkuar ndihmë dhe zgjidhje.
- Lutju Allahut për bereqet në furnizimin tënd dhe falënderoje kur gjendja jote është e mirë.
- Bashkëpunoni për qëllime të mira dhe lutjuni Allahut t'jua pranojë përpjekjet.
Ky transmetim nga i njëjti kapitull trajton gjithashtu historinë e Ibrahimit dhe familjes së tij.
Sahih al-Bukhari · #3365 (Sahih)Ky transmetim lidhet me ndërtimin e Shtëpisë nga Ibrahimi dhe Ismaili.
40 Hadith van an-Nawawi · #19 (Sahih)Ky hadith na mëson të mbështetemi tek Allahu dhe njëkohësisht të ndërmarrim hapat e duhur, siç bëri Haxherja.
Çdo ditë një hadith, në gjuhën tënde
Aplikacioni të sjell çdo ditë një hadith me shpjegim, edhe si miniaplikacion në telefonin tënd. Përdorimi është falas.