Sahih al-Bukhari, hadithi 344
Transmetuar nga Imran ibn Husayn. Teksti arabisht me përkthimin dhe shpjegimin tonë.
Nga al‑Bukhari deri te Profeti ﷺ
- 1Musaddadia transmetoi al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
- 3Awfعَوْفٌ
- 4Abu Rajaأَبُو رَجَاءٍ
- 5Imranعِمْرَانَ
- 6I Dërguari i Allahut ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Renditja është si në tekstin arabisht të këtij transmetimi. Emrat janë transliteruar nga arabishtja në alfabetin latin. Sahih al-Bukhari konsiderohet në tërësi si i besueshëm.
Transmetimi
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ عِمْرَانَ، قَالَ كُنَّا فِي سَفَرٍ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّا أَسْرَيْنَا، حَتَّى كُنَّا فِي آخِرِ اللَّيْلِ، وَقَعْنَا وَقْعَةً وَلاَ وَقْعَةَ أَحْلَى عِنْدَ الْمُسَافِرِ مِنْهَا، فَمَا أَيْقَظَنَا إِلاَّ حَرُّ الشَّمْسِ، وَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ فُلاَنٌ ثُمَّ فُلاَنٌ ثُمَّ فُلاَنٌ ـ يُسَمِّيهِمْ أَبُو رَجَاءٍ فَنَسِيَ عَوْفٌ ـ ثُمَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ الرَّابِعُ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَامَ لَمْ يُوقَظْ حَتَّى يَكُونَ هُوَ يَسْتَيْقِظُ، لأَنَّا لاَ نَدْرِي مَا يَحْدُثُ لَهُ فِي نَوْمِهِ، فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ عُمَرُ، وَرَأَى مَا أَصَابَ النَّاسَ، وَكَانَ رَجُلاً جَلِيدًا، فَكَبَّرَ وَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ، فَمَا زَالَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ لِصَوْتِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ شَكَوْا إِلَيْهِ الَّذِي أَصَابَهُمْ قَالَ " لاَ ضَيْرَ ـ أَوْ لاَ يَضِيرُ ـ ارْتَحِلُوا ". فَارْتَحَلَ فَسَارَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ نَزَلَ، فَدَعَا بِالْوَضُوءِ، فَتَوَضَّأَ وَنُودِيَ بِالصَّلاَةِ فَصَلَّى بِالنَّاسِ، فَلَمَّا انْفَتَلَ مِنْ صَلاَتِهِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مُعْتَزِلٍ لَمْ يُصَلِّ مَعَ الْقَوْمِ قَالَ " مَا مَنَعَكَ يَا فُلاَنُ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ الْقَوْمِ ". قَالَ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلاَ مَاءَ. قَالَ " عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ، فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ ". ثُمَّ سَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاشْتَكَى إِلَيْهِ النَّاسُ مِنَ الْعَطَشِ فَنَزَلَ، فَدَعَا فُلاَنًا ـ كَانَ يُسَمِّيهِ أَبُو رَجَاءٍ نَسِيَهُ عَوْفٌ ـ وَدَعَا عَلِيًّا فَقَالَ " اذْهَبَا فَابْتَغِيَا الْمَاءَ ". فَانْطَلَقَا فَتَلَقَّيَا امْرَأَةً بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ ـ أَوْ سَطِيحَتَيْنِ ـ مِنْ مَاءٍ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا، فَقَالاَ لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ عَهْدِي بِالْمَاءِ أَمْسِ هَذِهِ السَّاعَةَ، وَنَفَرُنَا خُلُوفًا. قَالاَ لَهَا انْطَلِقِي إِذًا. قَالَتْ إِلَى أَيْنَ قَالاَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتِ الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ قَالاَ هُوَ الَّذِي تَعْنِينَ فَانْطَلِقِي. فَجَاءَا بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَحَدَّثَاهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَاسْتَنْزَلُوهَا عَنْ بَعِيرِهَا وَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِإِنَاءٍ، فَفَرَّغَ فِيهِ مِنْ أَفْوَاهِ الْمَزَادَتَيْنِ ـ أَوِ السَّطِيحَتَيْنِ ـ وَأَوْكَأَ أَفْوَاهَهُمَا، وَأَطْلَقَ الْعَزَالِيَ، وَنُودِيَ فِي النَّاسِ اسْقُوا وَاسْتَقُوا. فَسَقَى مَنْ شَاءَ، وَاسْتَقَى مَنْ شَاءَ، وَكَانَ آخِرَ ذَاكَ أَنْ أَعْطَى الَّذِي أَصَابَتْهُ الْجَنَابَةُ إِنَاءً مِنْ مَاءٍ قَالَ " اذْهَبْ، فَأَفْرِغْهُ عَلَيْكَ ". وَهْىَ قَائِمَةٌ تَنْظُرُ إِلَى مَا يُفْعَلُ بِمَائِهَا، وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أُقْلِعَ عَنْهَا، وَإِنَّهُ لَيُخَيَّلُ إِلَيْنَا أَنَّهَا أَشَدُّ مِلأَةً مِنْهَا حِينَ ابْتَدَأَ فِيهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اجْمَعُوا لَهَا ". فَجَمَعُوا لَهَا مِنْ بَيْنِ عَجْوَةٍ وَدَقِيقَةٍ وَسَوِيقَةٍ، حَتَّى جَمَعُوا لَهَا طَعَامًا، فَجَعَلُوهَا فِي ثَوْبٍ، وَحَمَلُوهَا عَلَى بَعِيرِهَا، وَوَضَعُوا الثَّوْبَ بَيْنَ يَدَيْهَا قَالَ لَهَا " تَعْلَمِينَ مَا رَزِئْنَا مِنْ مَائِكِ شَيْئًا، وَلَكِنَّ اللَّهَ هُوَ الَّذِي أَسْقَانَا ". فَأَتَتْ أَهْلَهَا، وَقَدِ احْتَبَسَتْ عَنْهُمْ قَالُوا مَا حَبَسَكِ يَا فُلاَنَةُ قَالَتِ الْعَجَبُ، لَقِيَنِي رَجُلاَنِ فَذَهَبَا بِي إِلَى هَذَا الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ، فَفَعَلَ كَذَا وَكَذَا، فَوَاللَّهِ إِنَّهُ لأَسْحَرُ النَّاسِ مِنْ بَيْنِ هَذِهِ وَهَذِهِ. وَقَالَتْ بِإِصْبَعَيْهَا الْوُسْطَى وَالسَّبَّابَةِ، فَرَفَعَتْهُمَا إِلَى السَّمَاءِ ـ تَعْنِي السَّمَاءَ وَالأَرْضَ ـ أَوْ إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ حَقًّا، فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَ ذَلِكَ يُغِيرُونَ عَلَى مَنْ حَوْلَهَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَلاَ يُصِيبُونَ الصِّرْمَ الَّذِي هِيَ مِنْهُ، فَقَالَتْ يَوْمًا لِقَوْمِهَا مَا أُرَى أَنَّ هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ يَدَعُونَكُمْ عَمْدًا، فَهَلْ لَكُمْ فِي الإِسْلاَمِ فَأَطَاعُوهَا فَدَخَلُوا فِي الإِسْلاَمِ.
Na ka treguar Musadedi, i cili tha: Më ka treguar Jahja ibn Seidi, i cili tha: Na ka treguar Aufi, i cili tha: Na ka treguar Ebu Rexhai, nga Imrani, i cili tha: Ishim në udhëtim me Pejgamberin ﷺ dhe udhëtuam deri në pjesën e fundit të natës, pastaj u ndalëm për të fjetur. Nuk ka gjumë më të ëmbël për udhëtarin sesa ai në fund të natës. Na zgjoi vetëm nxehtësia e diellit. I pari që u zgjua ishte filani, pastaj filani, pastaj filani — Ebu Rexhai i përmendi emrat e tyre, por Aufi i harroi — dhe i katërti ishte Omer ibn el-Hattabi. Kur Pejgamberi ﷺ flinte, askush nuk e zgjonte derisa ai të zgjohej vetë, sepse ne nuk e dinim se çfarë i ndodhte atij gjatë gjumit (nga shpallja). Kur u zgjua Omeri dhe pa gjendjen e njerëzve, duke qenë burrë i vendosur, bëri tekbir dhe e ngriti zërin me tekbir; vazhdoi të bënte tekbir me zë të lartë derisa Pejgamberi ﷺ u zgjua prej zërit të tij. Kur u zgjua, njerëzit i ankuan atë që u kishte ndodhur. Ai tha:
"Nuk ka problem — ose: Nuk dëmton — nisuni!" U nisën dhe pasi udhëtuan pak, ai zbriti, kërkoi ujë për abdes, mori abdes dhe u thirr ezani për namaz, e ai udhëhoqi njerëzit në namaz. Kur mbaroi namazin, pa një njeri të veçuar që nuk ishte falur me xhematin. I tha: "Çfarë të pengoi, o filan, të falesh me njerëzit?" Ai u përgjigj: "Më ka prekur xhunubllëku dhe nuk ka ujë." Pejgamberi ﷺ tha: "Përdor dheun e pastër (tejemum), sepse ai të mjafton ty." Pastaj Pejgamberi ﷺ vazhdoi udhëtimin dhe njerëzit iu ankuan për etje. Ai zbriti, thirri një person — Ebu Rexhai ia kishte thënë emrin, por Aufi e harroi — dhe Aliun, e u tha: "Shkoni dhe kërkoni ujë!" Ata shkuan dhe takuan një grua midis dy kaceve uji — ose dy enëve — mbi devenë e saj. I thanë: "Ku është uji?" Ajo u përgjigj: "Isha tek uji dje në këtë orë, ndërsa njerëzit e mi janë prapa." Ata i thanë: "Atëherë eja me ne." Ajo pyeti: "Ku?" Ata thanë: "Tek i Dërguari i Allahut ﷺ." Ajo tha: "Ai që quhet Sabi (ai që ka braktisur fenë e vjetër)?" Ata thanë: "Po, pikërisht ai, pra eja." Ata e sollën tek Pejgamberi ﷺ dhe i treguan ngjarjen. Ai urdhëroi ta zbrisnin nga deveja. Pejgamberi ﷺ kërkoi një enë, hapi grykat e kaceve dhe derdhi ujë në enë, pastaj mbylli grykat e mëdha dhe hapi ato të vogla, dhe u thirrën njerëzit: "Pini dhe mbushni ujë!" Piu kush deshi dhe mori ujë kush deshi. Në fund, atij që ishte xhunub i dha një enë me ujë dhe i tha: "Shko dhe derdhe mbi veten tënde." Gruaja qëndronte duke parë se çfarë po bënin me ujin e saj. Pasha Allahun, kur iu kthyen kacet, ato dukeshin sikur ishin edhe më plot sesa kur filluan të përdoren! Pejgamberi ﷺ tha: "Mblidhni diçka për të!" Njerëzit mblodhën hurma, miell dhe savik, derisa i grumbulluan ushqim të mjaftueshëm. E vendosën në një rrobë, e hipën në devenë e saj dhe ia vunë rrobën me ushqim para saj. Pejgamberi ﷺ i tha: "Dije se ne nuk kemi marrë asgjë nga uji yt, por Allahu është Ai që na dha të pimë." Ajo shkoi tek familja e saj, e cila e kishte pritur vonë. I thanë: "Çfarë të vonoi, o filane?" Ajo tha: "Gjë e çuditshme! Më takuan dy burra dhe më çuan tek ai që quhet Sabi, e ai bëri kështu e ashtu. Pasha Allahun, ai është ose magjistari më i madh midis qiellit dhe tokës — duke ngritur gishtin e mesëm dhe treguesin drejt qiellit — ose është vërtet i Dërguari i Allahut!" Pas kësaj, muslimanët sulmonin mushrikët rreth vendit të saj, por nuk e prekëshin fshatin e saj. Një ditë ajo i tha popullit të saj: "Mendoj se këta njerëz ju lënë qëllimisht. A doni të hyni në Islam?" Ata iu bindën dhe hynë në Islam.
Përkthimi dhe shpjegimi nga Khutba World, të përkthyera nga arabishtja.
Tejemumi mjafton kur nuk ka ujë, ndërsa Allahu dhuron ndihmë dhe furnizim.
Pastrim ritual me dhe të pastër kur mungon uji ose kur ai nuk mund të përdoret.
Gjendje e papastërtisë së madhe rituale, që zakonisht kërkon larje të plotë.
Një ushqim i thjeshtë prej drithërash të pjekura, si elbi ose gruri.
Dijetarët klasikë nxjerrin nga kjo se tejemumi mjafton edhe për dikë që është në gjendje xhenabeti kur nuk ka ujë. Katër shkollat juridike sunite e pranojnë tejemumin si zëvendësim të larjes rituale kur ka arsye të vlefshme, ndonëse ndryshojnë në kushtet e hollësishme dhe në mënyrën e kryerjes. Transmetimi tregon gjithashtu se humbja e gjumit nuk është neglizhencë e qëllimshme dhe se Profeti ﷺ e kompensoi gruan për ndihmën e saj. Shtimi i ujit konsiderohet mrekulli që Allahu ia dhuroi Profetit të Tij ﷺ.
- Kur mungon uji, mëso rregullat e tejemumit dhe mos e lër namazin pa arsye të vlefshme.
- Kur merr ndihmë, trajtoje drejt atë që të ndihmoi dhe trego mirënjohje; Profeti ﷺ e shpërbleu gruan me ushqim.
- Përballë vështirësive, ruaj qetësinë dhe ndërmerr hapa praktikë, si ta ndihmosh grupin të vazhdojë udhën i sigurt pas pushimit.
Edhe ky transmetim trajton tejemumin dhe sqaron përdorimin e tij kur mungon uji.
Sahih al-Bukhari · #343 (Sahih)Ky hadith trajton mënyrën si e zbatuan sahabët tejemumin dhe si e vlerësoi Profeti ﷺ veprimin e tyre.
Sahih al-Bukhari · #345 (Sahih)Ky transmetim diskuton nëse dikush pa ujë duhet ta shtyjë namazin dhe jep kështu kontekst plotësues për tejemumin.
Çdo ditë një hadith, në gjuhën tënde
Aplikacioni të sjell çdo ditë një hadith me shpjegim, edhe si miniaplikacion në telefonin tënd. Përdorimi është falas.