Tefsiri Profetik i Kuranit · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 4725

Transmetuar nga Ubayy ibn Ka'b. Teksti arabisht me përkthimin dhe shpjegimin tonë.

Sahih (i besueshëm)Libri: Tefsiri Profetik i Kuranit
صحيح البخاري
Kush e transmetoi?

Transmetuar nga Ubayy ibn Ka'b

Sahih (i besueshëm)

Sahih al-Bukhari konsiderohet në tërësi si i besueshëm.

Transmetimi

Teksti arabisht

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنِي أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنَّ لِي عَبْدًا بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ، هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى يَا رَبِّ فَكَيْفَ لِي بِهِ قَالَ تَأْخُذُ مَعَكَ حُوتًا فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ، فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهْوَ ثَمَّ، فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ ثُمَّ انْطَلَقَ، وَانْطَلَقَ مَعَهُ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ، حَتَّى إِذَا أَتَيَا الصَّخْرَةَ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَنَامَا، وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ، فَخَرَجَ مِنْهُ، فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنِ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَصَارَ عَلَيْهِ مِثْلَ الطَّاقِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ، نَسِيَ صَاحِبُهُ أَنْ يُخْبِرَهُ بِالْحُوتِ، فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتَهُمَا، حَتَّى إِذَا كَانَ مِنَ الْغَدِ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا قَالَ وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أَمَرَ اللَّهُ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ، وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلِمُوسَى وَلِفَتَاهُ عَجَبًا فَقَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا قَالَ رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى ثَوْبًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى‏.‏ فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ قَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا، يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا، وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا‏.‏ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ، فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ، فَمَرَّتْ سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ، فَعَرَفُوا الْخَضِرَ، فَحَمَلُوهُ بِغَيْرِ نَوْلٍ فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ، لَمْ يَفْجَأْ إِلاَّ وَالْخَضِرُ قَدْ قَلَعَ لَوْحًا مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ بِالْقَدُومِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا‏.‏ قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً، فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلُ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ هَذَا الْبَحْرِ ثُمَّ خَرَجَا مِنَ السَّفِينَةِ، فَبَيْنَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ، إِذْ أَبْصَرَ الْخَضِرُ غُلاَمًا يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ وَهَذَا أَشَدُّ مِنَ الأُولَى، قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ ـ قَالَ مَائِلٌ ـ فَقَامَ الْخَضِرُ فَأَقَامَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا، وَلَمْ يُضَيِّفُونَا، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ ‏{‏هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏}‏‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ حَتَّى يَقُصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ‏.‏

Përkthimi

Na ka treguar El-Humejdiju, na ka treguar Sufjani, na ka treguar Amr ibn Dinar, i cili tha: Më njoftoi Seid ibn Xhubejr, i cili tha: I thashë Ibn Abbasit:

"Nevf El-Bekali pretendon se Musai, shoku i Hidrit, nuk është Musai i bijve të Izraelit." Ibn Abbasi u përgjigj: "Gënjeu armiku i Allahut!" Më ka treguar Ubejj ibn Ka'b se e ka dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë: "Musai mbajti një fjalim para bijve të Izraelit dhe u pyet: 'Kush është njeriu më i ditur?' Ai u përgjigj: 'Unë.' Allahu e qortoi atë, sepse nuk ia atribuoi dijen Atij. Prandaj, Allahu i shpalli: 'Unë kam një rob te bashkimi i dy deteve, i cili është më i ditur se ti.' Musai pyeti: 'O Zoti im, si mund ta takoj atë?' Allahu i tha: 'Merr një peshk dhe vendose në një shportë; aty ku ta humbasësh peshkun, aty do ta gjesh atë.' Kështu, Musai mori një peshk, e vendosi në shportë dhe u nis bashkë me shërbëtorin e tij, Jusha bin Nun, derisa arritën te një shkëmb ku të dy vendosën kokat dhe fjetën. Peshku u lëviz fort në shportë, doli prej saj dhe ra në det, duke hapur një rrugë në ujë si në një tunel. Allahu ndali rrjedhën e ujit në të dyja anët e rrugës së krijuar nga peshku, kështu që ajo u bë si një harkadë. Kur Musai u zgjua, shoku i tij harroi t'i tregonte për peshkun, ndaj ata vazhduan udhëtimin e tyre gjatë pjesës tjetër të ditës dhe gjithë natës. Të nesërmen në mëngjes, Musai i tha shërbëtorit të tij: 'Na sill mëngjesinë tonë; sigurisht që kemi vuajtur shumë lodhje në këtë udhëtimin tonë.' Musai nuk e ndjeu lodhjen derisa kaloi vendin që Allahu i kishte urdhëruar të kërkonte. Atëherë shërbëtori i tij i tha: 'A kujtohesh kur u strehuam te shkëmbi? Unë e harrova peshkun dhe askush tjetër veç shejtanit nuk më bëri ta harroja përmendjen e tij; ai mori rrugën e vet në det në mënyrë të çuditshme.' Për peshkun ishte një tunel, ndërsa për Musain dhe shërbëtorin e tij ishte një çudi. Musai tha: 'Kjo është ajo që po kërkonim!' Kështu, ata u kthyen duke ndjekur gjurmët e tyre. U kthyen duke ndjekur gjurmët derisa arritën te shkëmbi, ku gjetën një burrë të mbuluar me rrobë. Musai e përshëndeti atë. Hidri tha me habi: 'A ka përshëndetje në tokën tënde?' Musai u përgjigj: 'Unë jam Musai.' Ai pyeti: 'Musai i bijve të Izraelit?' Musai tha: 'Po, kam ardhur tek ti që të më mësosh nga ajo që të është mësuar ty si udhëzim i drejtë.' Hidri tha: 'Ti nuk do të mund të kesh durim me mua. O Musa, unë kam një dije nga dija e Allahut që Ai ma ka mësuar mua, por ti nuk e di atë; dhe ti ke një dije nga dija e Allahut që Allahu ta ka mësuar ty, por unë nuk e di atë.' Musai tha: 'Do të më gjesh të durueshëm, nëse do Allahu, dhe nuk do të të kundërshtoj në asgjë.' Hidri i tha: 'Nëse më ndjek, mos më pyet për asgjë derisa unë vetë të të flas për të.' Pastaj të dy ecën përgjatë bregdetit, derisa kaloi një anije dhe ata i kërkuan ekuipazhit t'i merrte në bord. Ata e njohën Hidrin dhe i morën pa pagesë. Kur hipën në anije, papritmas Musai pa se Hidri kishte nxjerrë një dërrasë të anijes me sëpatë. Musai i tha: 'Këta njerëz na morën falas, e ti prish anijen e tyre për të mbytur njerëzit e saj? Vërtet ke bërë një gjë të tmerrshme!' Hidri tha: 'A nuk të thashë se ti nuk do të mund të kesh durim me mua?' Musai tha: 'Mos më qorto për atë që harrova dhe mos ma vështirëso çështjen time.' I Dërguari i Allahut ﷺ tha: 'Arsyetimi i parë i Musait ishte harresa.' Pastaj erdhi një harabel dhe u ul në skajin e anijes, duke futur sqepin një herë në det. Hidri i tha Musait: 'Dija ime dhe dija jote, krahasuar me dijen e Allahut, janë si ajo pak ujë që ky harabel mori nga ky det.' Pastaj të dy zbritën nga anija dhe, ndërsa ecnin në bregdet, Hidri pa një djalosh duke luajtur me djem të tjerë. Hidri e kapi kokën e djaloshit me dorë, ia shkuli dhe e vrau. Musai tha: 'A vrave një shpirt të pafajshëm që nuk ka vrarë askënd? Vërtet ke bërë një gjë të shëmtuar!' Hidri tha: 'A nuk të thashë se ti nuk do të mund të kesh durim me mua?' (Transmetuesi tha: Kjo ishte më e rëndë se e para.) Musai tha: 'Nëse të pyes për diçka pas kësaj, mos më mbaj më në shoqërinë tënde; ke marrë arsye të mjaftueshme nga ana ime.' Pastaj vazhduan derisa arritën te banorët e një fshati. U kërkuan ushqim, por ata refuzuan t'i prisnin si mysafirë. Atje gjetën një mur që ishte gati të shembej. Hidri e ngriti atë me duart e veta. Musai tha: 'Erdhëm te këta njerëz, por ata as na ushqyen dhe as na pritën si mysafirë. Nëse doje, mund të kishe marrë një shpërblim për këtë.' Hidri tha: '{Kjo është ndarja midis meje dhe teje...} deri te fjala e Tij {Ky është shpjegimi i asaj për të cilën nuk pate durim}.' I Dërguari i Allahut ﷺ tha: 'Do të dëshironim që Musai të kishte duruar, që Allahu të na tregonte më shumë nga historia e tyre.' Seid ibn Xhubejr tha: Ibn Abbasi lexonte: 'Para tyre ishte një mbret që merrte me forcë çdo anije të mirë', dhe lexonte: 'Ndërsa djaloshi ishte kafir, kurse prindërit e tij ishin besimtarë'.

Përkthimi dhe shpjegimi nga Khutba World, të përkthyera nga arabishtja.

Mesazhi kryesor

Musai mëson se dija është e kufizuar dhe durimi sjell kuptim.

Shpjegimi i fjalëve të vështira
Al-Khidr

Një rob i Allahut, të cilit i ishte dhënë dije e veçantë.

Vendi i bashkimit të dy deteve

Vendi që Allahu ia tregoi Musait si pikë takimi.

Atribuimi i dijes Allahut

Të pranosh se e gjithë dija, në fund të fundit, vjen nga Allahu dhe nuk mbështetet vetëm te meritat vetjake.

Çfarë nxjerrin dijetarët prej saj

Dijetarët nxjerrin prej kësaj se njeriu i ditur ia atribuon dijen Allahut dhe mbetet modest: as profetët nuk dinin gjithçka. Takimi tregon se njerëzve mund t'u jepen lloje të ndryshme dijeje dhe se gjykimi për ngjarjet ndonjëherë bëhet i kuptueshëm vetëm kur njihet konteksti i fshehur. Pyetjet e Musait buronin nga shqetësimi i tij për drejtësinë, ndërsa Al-Khidr i kishte kërkuar të priste më parë. Ky pasazh nuk e justifikon veprimin e pavarur mbi bazën e dijes së fshehtë; në rastin e Al-Khidrit, veprime të tilla i përkisnin asaj që Allahu i kishte mësuar. Dijetarët theksojnë gjithashtu rëndësinë e durimit gjatë të nxënit dhe të sjelljes me respekt mes nxënësit dhe mësuesit.

Mësime për sot
  1. Kur jep përgjigjen tënde, mos thuaj vetëm „e di”, por prano se dija, në fund të fundit, vjen nga Allahu.
  2. Ji i duruar kur ende nuk e njeh gjithë kontekstin dhe kërko shpjegim në kohën e duhur.
  3. Ndaje dijen me modesti dhe prano se të tjerët mund të kenë dije që ti nuk e ke.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Çdo ditë një hadith, në gjuhën tënde

Aplikacioni të sjell çdo ditë një hadith me shpjegim, edhe si miniaplikacion në telefonin tënd. Përdorimi është falas.