Sahih al-Bukhari, hadithi 4727
Transmetuar nga Ubayy ibn Ka'b. Teksti arabisht me përkthimin dhe shpjegimin tonë.
Transmetuar nga Ubayy ibn Ka'b
Sahih al-Bukhari konsiderohet në tërësi si i besueshëm.
Transmetimi
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ. فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا، فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ، هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَىْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى، وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَنَزَلاَ عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ ـ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ ـ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لاَ يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَىْءٌ إِلاَّ حَيِيَ، فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ، قَالَ فَتَحَرَّكَ، وَانْسَلَّ مِنَ الْمِكْتَلِ، فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى {قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا} الآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدِ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ، قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ {أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ} الآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا، فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ، فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا، وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى. قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا. قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ، وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ. قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ. قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ ـ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ ـ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ الْبَحْرَ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلاَئِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى، إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا {لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ} الآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ. قَالَ لَهُ مُوسَى {أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا * قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا} إِلَى قَوْلِهِ {فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ} فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ، فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا. قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ". قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا.
Më ka treguar Kutejbe bin Seidi, i cili tha: Më ka treguar Sufjan bin Ujejne, nga Amr bin Dinari, nga Seid bin Xhubejri, i cili tha: I thashë Ibn Abbasit:
"Nauf el-Bekali pretendon se Musai i Benu Israilit nuk është Musai që shoqëroi Hidrin." Ai u përgjigj: "Gënjeu armiku i Allahut! Na ka treguar Ubejj bin Ka'b se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: 'Musai mbajti një hutbe para Benu Israilit dhe u pyet: «Kush është njeriu më i ditur?» Ai u përgjigj: «Unë.» Atëherë Allahu e qortoi atë, sepse nuk ia atribuoi dijen vetëm Atij, dhe i shpalli: «Po, ka një rob prej robërve të Mi në vendtakimin e dy deteve, i cili është më i ditur se ti.» Musai tha: «O Zoti im, si mund ta takoj atë?» Allahu i tha: «Merr një peshk në një shportë dhe kudo që ta humbasësh peshkun, ndiqe atë (sepse atje do ta gjesh).» Kështu, Musai u nis bashkë me shërbëtorin e tij, Jusha bin Nunin, duke marrë me vete peshkun, derisa arritën te një shkëmb dhe pushuan aty. Musai uli kokën dhe fjeti. (Sufjani, njëri prej transmetuesve, tha se dikush tjetër përveç Amrit ka thënë): «Në rrëzë të shkëmbit ishte një burim uji i quajtur El-Hajat (Jeta); asgjë që prekej nga uji i tij nuk mbetej pa u ngjallur.» Peshku u prek nga uji i atij burimi, lëvizi, doli nga shporta dhe hyri në det. Kur Musai u zgjua, i tha shërbëtorit të tij: «Sillna mëngjesin tonë» (18:62). Transmetuesi shtoi: Musai nuk ndjeu lodhje derisa kaloi vendin që ishte urdhëruar të vëzhgonte. Shërbëtori i tij, Jusha bin Nuni, i tha: «A e kujton kur u strehuam te shkëmbi? Unë harrova peshkun...» (18:63). Transmetuesi shtoi: Ata u kthyen duke ndjekur gjurmët e tyre dhe gjetën në det rrugën e peshkut që dukej si një tunel. Për shërbëtorin kjo ishte çudi, ndërsa për peshkun ishte një rrugëkalim. Kur arritën te shkëmbi, gjetën një njeri të mbuluar me rrobë. Musai e përshëndeti. Burri tha me habi: «A ka përshëndetje në tokën tënde?» Musai tha: «Unë jam Musai.» Ai pyeti: «Musai i Benu Israilit?» Musai u përgjigj: «Po», dhe shtoi: «A mund të të ndjek që të më mësosh diçka nga dituria që të është mësuar?» (18:66). Hidri i tha: «O Musa! Ti ke një pjesë të dijes së Allahut që Ai ta ka mësuar ty dhe që unë nuk e di; dhe unë kam një pjesë të dijes së Allahut që Ai ma ka mësuar mua dhe që ti nuk e di.» Musai tha: «Por unë do të të ndjek.» Hidri tha: «Atëherë, nëse më ndjek, mos më pyet për asgjë derisa unë vetë të flas për të.» (18:70). Pastaj të dy ecën përgjatë bregdetit. Pranë tyre kaloi një anije, ekuipazhi i së cilës e njohu Hidrin dhe i mori ata në bord falas. Të dy hipën në anije. Një harabel erdhi dhe u ul në skajin e anijes, duke futur sqepin në det. Hidri i tha Musait: «Dija ime, dija jote dhe dija e gjithë krijesave krahasuar me dijen e Allahut është vetëm sa uji që mori ky harabel me sqepin e tij.» Papritmas, Musai u habit kur Hidri mori një sëpatë dhe shpoi anijen. Musai i tha: «Këta njerëz na morën falas, por ti e shpove anijen e tyre që t'i mbytësh? Vërtet ke bërë...» (18:71). Pastaj vazhduan rrugën dhe gjetën një djalosh duke luajtur me djem të tjerë. Hidri e kapi për koke dhe ia preu atë. Musai i tha: «A vrave një shpirt të pafajshëm pa qenë se ai vrau dikë? Vërtet ke bërë një gjë të shëmtuar!» (18:74). Ai tha: «A nuk të thashë se ti nuk do të mund të kesh durim me mua?...» deri te fjala e Tij: «...por ata refuzuan t'i prisnin si mysafirë. Atje gjetën një mur që ishte gati të shembej» (18:75-77). Hidri bëri kështu me dorën e tij dhe e drejtoi murin. Musai i tha: «Kur hymë në këtë fshat, ata nuk na pritën dhe nuk na ushqyen; po të kishe dashur, mund të kishe marrë pagesë për këtë.» Hidri tha: «Kjo është ndarja midis meje dhe teje. Do të të tregoj interpretimin e asaj për të cilën nuk pate durim.»... (18:78). I Dërguari i Allahut ﷺ tha: «Do të dëshironim që Musai të kishte duruar, që Allahu të na tregonte më shumë për historinë e tyre.» Ibn Abbasi lexonte: «...dhe para tyre ishte një mbret që merrte me forcë çdo anije të mirë» (18:79), «...ndërsa djaloshi ishte jobesimtar.»
Përkthimi dhe shpjegimi nga Khutba World, të përkthyera nga arabishtja.
Musai mëson se dija është e kufizuar dhe durimi sjell kuptim.
Sa’id ibn Xhubejri e pyeti Ibn Abbasin për pretendimin e Nauf al-Bikalit se Musai i Beni Israilëve nuk ishte i njëjti Musai që takoi Al-Khidirin. Ibn Abbasi e hodhi poshtë këtë pretendim duke u mbështetur në këtë përcjellje.
Një rob i Allahut, të cilit i ishte dhënë dije e veçantë dhe që u takua me Musain.
Vendi ku, sipas përcjelljes, Musai duhej ta kërkonte Al-Khidirin.
Sqarimi që Al-Khidir dha më vonë për ngjarjet që kishte parë Musai.
Dijetarët klasikë theksojnë se dijetari ia atribuon dijen Allahut dhe pranon se të tjerët mund të kenë dije që atij vetë i mungon. Historia mëson gjithashtu durimin gjatë kërkimit të kuptimit. Veprimet e veçanta të Al-Khidirit lidheshin me dijen që Allahu i kishte dhënë dhe nuk përbëjnë leje të përgjithshme për të shkelur rregullat ose për t’i bërë keq dikujt.
- Kur flet për atë që di, thuaj: Allahu e di më së miri, dhe qëndro i hapur ndaj dijes së të tjerëve.
- Kur nuk kupton diçka, kërko shpjegim dhe shtyje gjykimin për aq kohë sa është e arsyeshme.
- Vendos marrëveshje të qarta gjatë të mësuarit dhe ushtro durim kur ende nuk e di shpjegimin.
Çdo ditë një hadith, në gjuhën tënde
Aplikacioni të sjell çdo ditë një hadith me shpjegim, edhe si miniaplikacion në telefonin tënd. Përdorimi është falas.