Sahih al-Bukhari, hadithi 1354
Imepokelewa na Abdullah ibn Umar. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Abdanalimhadithia al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Yunusيُونُسَ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Ibn Umarابْنَ عُمَرَ
- 7Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ انْطَلَقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، حَتَّى وَجَدُوهُ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ الْحُلُمَ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ لاِبْنِ صَيَّادٍ " تَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ". فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ. فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَفَضَهُ وَقَالَ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِهِ. فَقَالَ لَهُ " مَاذَا تَرَى ". قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ " ثُمَّ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ". فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ. فَقَالَ " اخْسَأْ، فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ". فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ". وَقَالَ سَالِمٌ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ إِلَى النَّخْلِ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ وَهُوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ ابْنُ صَيَّادٍ فَرَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ، يَعْنِي فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْزَةٌ أَوْ زَمْرَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ يَا صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُ ابْنِ صَيَّادٍ ـ هَذَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. فَثَارَ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ". وَقَالَ شُعَيْبٌ فِي حَدِيثِهِ فَرَفَصَهُ رَمْرَمَةٌ، أَوْ زَمْزَمَةٌ. وَقَالَ إِسْحَاقُ الْكَلْبِيُّ وَعُقَيْلٌ رَمْرَمَةٌ. وَقَالَ مَعْمَرٌ رَمْزَةٌ.
Imetuambia Abdan, akatuarifu Abdullah, kutoka kwa Yunus, kutoka kwa Az-Zuhri, alisema: Salim bin Abdullah aliniarifu kwamba Ibn Umar (Allah amridhie) alimuarifu kwamba Umar alienda pamoja na Nabii ﷺ katika kundi la watu kuelekea kwa Ibn Sayyad, hadi walimpata akicheza na watoto karibu na ngome za Bani Maghala. Ibn Sayyad alikuwa amekaribia kubalehe na hakutambua hadi Nabii ﷺ alipomgusa kwa mkono wake kisha akamwambia Ibn Sayyad:
"Je, unashuhudu kwamba mimi ni Mtume wa Allah?" Ibn Sayyad akamtazama na kusema: "Ninashuhudu kwamba wewe ni Mtume wa wasiojua kusoma na kuandika." Kisha Ibn Sayyad akamwambia Nabii ﷺ: "Je, unashuhudu kwamba mimi ni Mtume wa Allah?" Nabii ﷺ akakataa na kusema: "Nina imani na Allah na Mitume Wake." Kisha akamwambia: "Unaona nini?" Ibn Sayyad akajibu: "Hunijia mwaminifu na muongo." Nabii ﷺ akasema: "Umechanganyikiwa katika jambo hili." Kisha Nabii ﷺ akamwambia: "Nimekufichia siri fulani." Ibn Sayyad akasema: "Ni Ad-Dukh (Moshi)." Akasema: "Nyamaza! Hutaweza kupita kiwango chako." Umar (Allah amridhie) akasema: "Ewe Mtume wa Allah! Niruhusu nimkate shingo." Nabii ﷺ akasema: "Ikiwa ndiye yeye, hutaweza kumshinda; na ikiwa siye yeye, hakuna faida yoyote kwako katika kumuua." Salim alisema: Nilimsikia Ibn Umar (Allah awaridhie) akisema: Baada ya hapo, Mtume wa Allah ﷺ na Ubayy bin Ka'b walienda kwenye mitende ambayo Ibn Sayyad alikuwemo, akiwa anajaribu kusikiliza kitu kutoka kwa Ibn Sayyad kabla Ibn Sayyad hajamuona. Nabii ﷺ akamuona amelala, yaani akiwa amefunikwa kwa blanketi lake akitoa sauti za kunong'ona au kububujika. Mama yake Ibn Sayyad akamuona Mtume wa Allah ﷺ akiwa anajificha nyuma ya mashina ya mitende, akamwambia Ibn Sayyad: "Ewe Saf!" -na hilo ndilo jina la Ibn Sayyad- "Huyu ni Muhammad ﷺ." Ibn Sayyad akaamka ghafla. Nabii ﷺ akasema: "Lau mama yake angemwachia tu, angeonyesha ukweli wa hali yake." Shu'aib katika hadithi yake alisema 'farfasahu ramramah au zamzamah', Is-haq Al-Kalbi na Uqail walisema 'ramramah', na Ma'mar alisema 'ramzah'.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ alikataa kubahatisha kuhusu Ibn Sayyâd na akatenda kwa hekima.
Umar aliandamana na Mtume ﷺ na kundi la Maswahaba kwenda kwa Ibn Sayyâd, ambaye wakati huo alikuwa karibu kufikia balehe. Riwaya hiyo pia inataja ziara ya baadaye ya Mtume ﷺ akiwa na Ubayy ibn Ka‘b.
Mvulana ambaye watu walikuwa na maswali kuhusu uhusiano wake na Dajjal.
Moshi; Ibn Sayyâd alilitaja Mtume ﷺ alipomuuliza kuhusu alichokuwa ameficha.
Mdanganyifu mkuu ambaye, kwa mujibu wa riwaya za Kiislamu, atatokea kabla ya Saa ya Mwisho.
Wafasiri wa kale wanasisitiza kwamba jibu la Ibn Sayyâd halikuthibitisha madai yake: alisema kuwa watu wakweli na waongo humjia, na jibu lake kuhusu moshi uliofichwa halikuwa kamili. Mtume ﷺ aliacha jambo hilo kwenye uamuzi wa Allah; hakumzuia Umar kwa kuogopa ghasia, bali kwa sababu kumuua mtu bila msingi halali hakukuwa na manufaa. Wanazuoni wanatoa funzo kwamba mtu anapaswa kuwa mwangalifu panapokuwa na shaka, asiwape wapiga ramli sifa ya kujua yaliyofichika, wala asitumie nguvu kwa mamlaka yake binafsi.
- Usitoe hitimisho la uhakika kuhusu mambo yaliyofichika ikiwa ushahidi hautoi msingi wa kufanya hivyo.
- Usimshtaki wala kumwadhibu mtu kwa kutegemea tuhuma; kwanza tafuta maarifa sahihi na mamlaka halali.
- Jihadhari na udanganyifu na uaguzi, na mtegemee Allah bila kusambaza madai yasiyo na msingi.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.