Sahih al-Bukhari, hadithi 2540
Imepokelewa na Al-Miswar bin Makhrama. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Ibn Abu Maryamalimhadithia al‑Bukhariابْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ذَكَرَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ " إِنَّ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا الْمَالَ، وَإِمَّا السَّبْىَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا ذَلِكَ. قَالَ " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا، فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ. وَقَالَ أَنَسٌ قَالَ عَبَّاسٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَادَيْتُ نَفْسِي، وَفَادَيْتُ عَقِيلاً.
Ibn Abi Maryam ametuambia, akasema Al-Layth alinifahamisha, kutoka kwa Uqayl, kutoka kwa Ibn Shihab, Urwah alitaja kwamba Marwan na Al-Miswar bin Makhrama walimfahamisha kuwa Nabii ﷺ alisimama wakati ujumbe wa kabila la Hawazin ulipomjia, nao wakamwomba awarudishie mali zao na mateka wao. Akasema:
"Hakika pamoja nami kuna watu mnaowaona, na kauli ninayoipenda zaidi ni ile ya kweli; basi chagueni mojawapo ya makundi mawili: ama mali au mateka, na mimi nilikuwa nimesubiri kwa ajili yao." Na Nabii ﷺ alikuwa amewasubiri kwa zaidi ya usiku kumi tangu aliporudi kutoka Ta'if. Walipobaini kuwa Nabii ﷺ hatarudisha kwao isipokuwa mojawapo ya makundi hayo mawili, walisema: "Basi tunachagua mateka wetu." Kisha Nabii ﷺ akasimama mbele ya watu, akamsifu Allah kwa sifa anazostahili, kisha akasema: "Amma baadaye, ndugu zenu wametujia wakiwa wametubu, na ninaona ni vyema kuwarudishia mateka wao. Basi yeyote miongonzi mwenu anayependa kutoa hiyo kwa hisani, afanye hivyo; na yeyote anayependa kubaki na sehemu yake hadi tutakapompia fidia kutoka kwa ganima ya kwanza ambayo Allah atatupatia, afanye hivyo." Watu wakisema: "Tumeridhia hilo kwa moyo mkunjufu." Akasema: "Sisi hatujui ni nani miongonzi mwenu ameridhia na nani hakuridhia, basi rudini ili viongozi wenu watuarifu maamuzi yenu." Watu wakarudi, viongozi wao wakawazungumzia, kisha wakarudi kwa Nabii ﷺ na kumfahamisha kuwa wamekubali na kuridhia kwa moyo mkunjufu. Haya ndiyo tuliyofikiwa kuhusu mateka wa Hawazin. Na Anas alisema Abbas alimwambia Nabii ﷺ: "Nilijikomboa nafsi yangu, na nikamkomboa Aqil."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ aliwapa Hawazin chaguo na akaomba ridhaa ya hiari.
Mtume ﷺ aliporejea kutoka Ta’if, ujumbe wa Hawazin ulifika ukiwa umetubu ili kuomba warudishiwe mali na mateka wao. Mtume ﷺ aliwapa chaguo kati ya vitu hivyo viwili, kisha akawaomba Waislamu wakubali kwa hiari kurejeshwa kwa mateka.
Kabila la Kiarabu ambalo ujumbe wake uliomba kurejeshewa mali na mateka.
Watu waliotekwa wakati wa mzozo.
Kutoa ruhusa kwa hiari yako mwenyewe, bila kulazimishwa.
Wanazuoni wamehitimisha kutokana na riwaya hii kwamba kiongozi anapaswa kueleza kwa haki haki na madai yaliyopo, na kwamba mali haipaswi kutolewa bila idhini ya wenye haki. Mtume ﷺ aliwapa watu chaguo la kubaki na mgao wao au kuuachia kwa hiari; pia aliwaacha viongozi wao wahakikishe kwanza ridhaa yao. Hivyo, riwaya hii inasisitiza maridhiano na ukarimu bila kukiuka haki ya mtu yeyote.
- Wakati wa mzozo, eleza kwa haki chaguo zilizopo na uheshimu haki za wote wanaohusika.
- Pata idhini iliyo wazi na ya hiari kabla ya kuachia mali au mgao wa mtu mwingine.
- Unaporekebisha mahusiano, tafuta suluhisho la ukarimu bila kumshinikiza yeyote.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.