Sahih al-Bukhari, hadithi 3872
Imepokelewa na Al-Miswar ibn Makhrama. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyar
- 1Abdullah ibn Muhammad al‑Ju'fialimhadithia al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyarعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ لَهُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ خَالَكَ عُثْمَانَ فِي أَخِيهِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَكَانَ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيمَا فَعَلَ بِهِ. قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَانْتَصَبْتُ لِعُثْمَانَ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً وَهْىَ نَصِيحَةٌ. فَقَالَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، فَانْصَرَفْتُ، فَلَمَّا قَضَيْتُ الصَّلاَةَ جَلَسْتُ إِلَى الْمِسْوَرِ وَإِلَى ابْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، فَحَدَّثْتُهُمَا بِالَّذِي قُلْتُ لِعُثْمَانَ وَقَالَ لِي. فَقَالاَ قَدْ قَضَيْتَ الَّذِي كَانَ عَلَيْكَ. فَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَهُمَا، إِذْ جَاءَنِي رَسُولُ عُثْمَانَ، فَقَالاَ لِي قَدِ ابْتَلاَكَ اللَّهُ. فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ الَّتِي ذَكَرْتَ آنِفًا قَالَ فَتَشَهَّدْتُ ثُمَّ قُلْتُ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتَ بِهِ، وَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَحَقٌّ عَلَيْكَ أَنْ تُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدَّ. فَقَالَ لِي يَا ابْنَ أَخِي أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ لاَ، وَلَكِنْ قَدْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا خَلَصَ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا. قَالَ فَتَشَهَّدَ عُثْمَانُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، وَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ اسْتَخْلَفَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفَ عُمَرُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ عَلَىَّ قَالَ بَلَى. قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ فَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ قَالَ فَجَلَدَ الْوَلِيدَ أَرْبَعِينَ جَلْدَةً، وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَجْلِدَهُ، وَكَانَ هُوَ يَجْلِدُهُ. وَقَالَ يُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ مَا ابْتُلِيتُمْ بِهِ مِنْ شِدَّةٍ وَفِي مَوْضِعٍ الْبَلَاءُ الِابْتِلَاءُ وَالتَّمْحِيصُ مَنْ بَلَوْتُهُ وَمَحَّصْتُهُ أَيْ اسْتَخْرَجْتُ مَا عِنْدَهُ يَبْلُو يَخْتَبِرُ مُبْتَلِيكُمْ مُخْتَبِرُكُمْ وَأَمَّا قَوْلُهُ بَلَاءٌ عَظِيمٌ النِّعَمُ وَهِيَ مِنْ أَبْلَيْتُهُ وَتِلْكَ مِنْ ابْتَلَيْتُهُ
Abdullah bin Muhammad al-Ju'fi ametuhadithia, Hisham ametuhadithia, Ma'mar ametuarifu, kutoka kwa Zuhri, Urwa bin Zubair ametuhadithia, kwamba Ubaidullah bin Adi bin Khiyar alimuarifu kwamba Miswar bin Makhrama na Abdurrahman bin Aswad bin Abd Yaghuth walimwambia:
"Ni nini kinachokuzuia kumzungumzia mjomba wako Uthman kuhusu ndugu yake Walid bin Uqba?" Watu walikuwa wakiongea sana dhidi yake kutokana na kitendo chake. Ubaidullah alisema: "Nikajipanga kumngojea Uthman alipotoka kwenda kuswali, nikamwambia: 'Nina haja nawe, nayo ni ushauri.' Akasema: 'Ewe mtu! Ninatafuta kinga kwa Allah dhidi yako.' Nikaondoka. Nilipomaliza swala, nikakaa pamoja na Miswar na Ibn Abd Yaghuth, nikawaeleza nilichomwambia Uthman na alivyoniambia. Wakasema: 'Umetimiza uliyokuwa nao wajibu.' Nikiwa bado nimeketi pamoja nao, mjumbe wa Uthman akaja kwangu. Wao wakanambia: 'Allah amekujaribu.' Nikaenda hadi nikamuingilia, akaniuliza: 'Ni ushauri gani ule uliotaja hapo awali?' Nikasema Tashahhud, kisha nikasema: 'Hakika Allah alimtuma Muhammad ﷺ na akamteremshia Kitabu, nawe ulikuwa miongoni mwa waliokubali wito wa Allah na Mtume wake ﷺ na ukamuamini. Ulihamia hijra mbili za kwanza, ukafuatana na Mtume wa Allah ﷺ na ukaona mwongozo wake. Sasa watu wameongea sana kuhusu shauri la Walid bin Uqba, hivyo ni haki yako kumtekelezea kikomo cha sheria.' Akanambia: 'Ewe mwana wa ndugu yangu! Je, ulikutana na Mtume wa Allah ﷺ?' Nikasema: 'La, lakini elimu yake imenifikia kama ilivyomfikia bikira katika pazia lake.' Kisha Uthman akasema Tashahhud na kusema: 'Hakika Allah alimtuma Muhammad ﷺ kwa haki na akamteremshia Kitabu, nami nilikuwa miongoni mwa waliokubali wito wa Allah na Mtume wake ﷺ na nikaamini ujumbe alioutumiwa Muhammad ﷺ. Nilihamia hijra mbili za kwanza kama ulivyosema, nikafuatana na Mtume wa Allah ﷺ na nikampa bay'ah. Wallahi, sikumuasi wala sikumdanganya hadi Allah alipomwita. Kisha Allah akamfanya Abu Bakr kuwa Khalifa, na Wallahi, sikumuasi wala sikumdanganya. Kisha Umar akawa Khalifa, na Wallahi, sikumuasi wala sikumdanganya. Kisha nikawa Khalifa mimi. Je, sina haki sawa juu yenu kama walivyokuwa nazo juu yangu?' Nikajibu: 'Ndiyo.' Akasema: 'Basi ni maneno gani haya yanayonifikia kutoka kwenu? Kuhusu uliyoyataja ya shauri la Walid bin Uqba, tutachukua hatua kwa haki inshaAllah.' Kisha akaamuru Walid apigwe mijeledi arobaini, akamwamuru Ali ampige, naye mwenyewe pia alimpiga." Yunus na mpwa wa Zuhri wamesema kutoka kwa Zuhri: "Je, sina haki juu yenu kama walivyokuwa nazo?" Abu Abdullah (Imam Bukhari) alisema: 'Balaa' (majaribio) kutoka kwa Mola wenu ni yale mliyopimwa nayo ya ugumu; na mahali pa 'balaa' ni majaribio na utakaso. 'Man balawtuhu wa mahhas-tuhu' inamaanisha nilichochunguza kilicho ndani yake. 'Yablu' inamaanisha anajaribu. 'Mubtalikum' ni mjaribu wenu. Na kuhusu kauli yake 'balaa kubwa', hiyo ni neema, nayo inatokana na 'ablaytuhu' (nilimpa), tofauti na 'ibtalaytuhu' (nilimjaribu).
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Uthman alikubali ushauri na kuahidi kuchukua hatua za haki dhidi ya al-Walid.
Ubaydullah bin Adi anahimizwa kuzungumza na mjomba wake, khalifa Uthman, kuhusu al-Walid bin Uqba, ambaye watu walikuwa wakimjadili kwa sababu ya matendo yake. Uthman anasikiliza ushauri na kuamuru al-Walid apigwe mijeledi arobaini.
Ushauri wa dhati unaolenga kuhimiza mema.
Adhabu iliyowekwa kisheria katika fiqhi ya Kiislamu.
Tamko la imani linalosomwa wakati wa swala.
Wanazuoni wameelewa kutokana na kisa hiki kwamba inafaa kumpa kiongozi nasaha za dhati zinapotolewa kwa heshima na kwa lengo la kutenda haki. Uhusiano wa ukoo au cheo cha juu havipaswi kuzuia jambo kuchunguzwa kwa haki na kushughulikiwa kwa kufuata kanuni zinazotumika. Utekelezaji wa adhabu za kisheria ni jukumu la mamlaka husika na unahitaji ushahidi na utaratibu halali; kisa hiki si ruhusa ya mtu kujichukulia sheria mkononi.
- Wape viongozi nasaha za dhati kwa heshima, hoja zilizo wazi, na nia inayolenga haki.
- Chunguza tuhuma kwa makini na uache mamlaka husika ichukue hatua kwa kufuata ushahidi na utaratibu.
- Usiruhusu uhusiano wa kifamilia au uaminifu binafsi uzidi haki ya kumtendea kila mtu kwa usawa.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.