Sahih Muslim, hadithi 2467
Imepokelewa na Ali ibn Abi Talib. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa Muslim hadi kwa Zayd ibn Wahb al‑Juhani
- 1Abd ibn Humaydalimhadithia Muslimعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ
- 2Abd ar‑Razzaq ibn Hammamعَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ
- 3Abd al‑Malik ibn Abu Sulaymanعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ
- 4Salama ibn Kuhaylسَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ
- 5Zayd ibn Wahb al‑Juhaniزَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ، أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ - رضى الله عنه - الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ رضى الله عنه أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ بِشَىْءٍ وَلاَ صَلاَتُكُمْ إِلَى صَلاَتِهِمْ بِشَىْءٍ وَلاَ صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ بِشَىْءٍ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسِبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ لاَ تُجَاوِزُ صَلاَتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ " . لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم لاَتَّكَلُوا عَنِ الْعَمَلِ وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلاً لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَ لَهُ ذِرَاعٌ عَلَى رَأْسِ عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْىِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ فَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلاَءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ . قَالَ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلاً حَتَّى قَالَ مَرَرْنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ يَوْمَئِذٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا سُيُوفَكُمْ مِنْ جُفُونِهَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ . فَرَجَعُوا فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَسَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمُ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ - قَالَ - وَقُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَمَا أُصِيبَ مِنَ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ رَجُلاَنِ فَقَالَ عَلِيٌّ رضى الله عنه الْتَمِسُوا فِيهِمُ الْمُخْدَجَ . فَالْتَمَسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَامَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ قَالَ أَخِّرُوهُمْ . فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الأَرْضَ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ - قَالَ - فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اللَّهَ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَسَمِعْتَ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ . حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلاَثًا وَهُوَ يَحْلِفُ لَهُ .
Abd bin Humaid alituambia, Abdurrazzaq bin Hammam alituambia, Abdulmalik bin Abi Sulaiman alituambia, Salama bin Kuhail alituambia, Zaid bin Wahb Al-Juhani aliniambia kwamba yeye alikuwa katika jeshi lililokuwa pamoja na Ali - Allah amridhie - waliosafiri kwenda kupambana na Khawarij. Ali - Allah amridhie - akasema:
"Enyi watu, mimi nimemsikia Mtume wa Allah ﷺ akisema: 'Kutatoka kundi kutoka kwa Ummah wangu litakalosoma Kur'an; kusoma kwenu hakilinganishwi na kusoma kwao kwa chochote, wala sala yenu haifanani na sala yao kwa chochote, wala saumu yenu haifanani na saumu yao kwa chochote. Watasoma Kur'an wakidhani kuwa inawasaidia, kumbe ni ushahidi dhidi yao. Sala zao hazitazidi viwili vyao (hazitaingia mioyoni mwao). Watatoka katika Uislamu kama mshale unavyotoboa na kupita katika mnyama aliyeuawa.' Kama jeshi litakalokutana nao lingejua thawabu kubwa iliyowaandaliziwa kupitia ndimi ya Nabii wao ﷺ, wangetegemea tendo hili pekee na kuacha matendo mengine. Na ishara yao ni kwamba miongoni mwao kuna mtu mwenye mkono uliokatika (bila kisigino cha mkono), na sehemu ya juu ya mkono wake ina nyama kama chuchu ya titi yenye nywele nyeupe. Mnakaribia kwenda kwa Muawiya na watu wa Sham, na mnawaacha hawa nyuma wakiharibu dhuriya zenu na mali zenu. Wallahi, natumaini hawa ndio hao watu, kwani wamemwaga damu iliyoharamishwa na kushambulia mifugo ya watu. Hivyo, safirini kwa jina la Allah." Salama bin Kuhail alisema: Zaid bin Wahb alinishusha katika kila hatua hadi tukavuka daraja. Tulipokutana na Khawarij siku hiyo, Abdullah bin Wahb Ar-Rasibi alikuwa kiongozi wao. Akawaambia: "Tupeni mikuki na toeni mapanga yenu makalani, kwani ninaogopa watakushuhudishieni kama walivyowashuhudishieni siku ya Harura." Wakarudi na kutupa mikuki yao na kutoa mapanga, na watu wakawapiga kwa mikuki yao. Walipigana hadi baadhi yao waliuawa na baadhi, na hakuna aliyeuawa kutoka kwa watu (jeshi la Ali) siku hiyo isipokuwa watu wawili tu. Ali - Allah amridhie - akasema: "Tafuteni miongoni mwao yule mwenye upungufu wa mkono (Al-Mukhdaj)." Wakamtafuta lakini hawakumpata. Ali - Allah amridhie - akasimama mwenyewe hadi akafika kwa watu waliouawa juu ya wengine. Akasema: "Wapelekeni chini kabisa." Wakampata chini kabisa karibu na ardhi. Akatakbira (Allahu Akbar) kisha akasema: "Allah amesema kweli na Mtume Wake ﷺ ameifikisha." Obaida As-Salmani akamsogelea na kusema: "Ewe Amirul Muuminin, kwa Allah ambaye hakuna mungu ila Yeye, je, ulisikia hadithi hii kutoka kwa Mtume wa Allah ﷺ?" Akajibu: "Ndiyo, kwa Allah ambaye hakuna mungu ila Yeye." Akamwapisha aape mara tatu, naye akaapa.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mwonekano wa uchamungu hautoshi ikiwa Qur’ani inalaani matendo ya mtu.
Ali ibn Abi Talib alisimulia haya wakati wa kampeni dhidi ya Khawarij. Maswahaba waliutambua miongoni mwa waliouawa mwili wa mtu aliyekuwa na alama iliyoelezwa, kama Nabii ﷺ alivyotabiri.
Kundi lililoipinga mamlaka katika zama za Ali na kutumia nguvu.
Ibada yao haina kukubaliwa kwa dhati wala athari katika mioyo na mwenendo wao.
Ni mfano wa mshale unaopita kwa kasi kwenye shabaha yake; unaashiria kujitenga sana na njia ya Kiislamu.
Wanazuoni wa zamani, akiwemo an-Nawawi, wamehitimisha kutokana na hili kwamba kusoma sana Qur’ani na kufanya ibada pekee si ushahidi wa ikhlasi au uelewa sahihi. Qur’ani inapaswa kumwongoza mtu kwenye utiifu na uadilifu; anayetumia maandiko juu juu kuhalalisha dhuluma na nguvu, anageuza ushahidi huo dhidi yake mwenyewe. Hadith hii inalaani kundi la wenye misimamo mikali lililoelezwa, na haitoi ruhusa ya kuwataja Waislamu wengine kirahisi kuwa Khawarij au makafiri. Wanazuoni wanasisitiza kwamba kuhukumu hali kama hizo kunahitaji elimu iliyo wazi na mamlaka husika.
- Usipime kujitolea kwa dini kwa ibada zinazoonekana pekee; zingatia pia uadilifu, unyenyekevu na mwenendo.
- Soma Qur’ani kwa elimu na uiruhusu irekebishe matendo yako, badala ya kutumia aya kuthibitisha upendeleo wako.
- Usiwataje watu kuwa wenye misimamo mikali au makafiri kwa mamlaka yako mwenyewe; tafuta elimu ya kuaminika na zuia shutuma zisichochee vurugu.
Riwaya hii sahihi pia inaeleza ibada yao ya kuvutia na kupotoka kwao kutoka kwenye mwongozo wa dini.
Sahih Muslim · #2466 (Sahih)Inathibitisha onyo la kinabii kuhusu Khawarij na kusaidia kuweka maelezo ya riwaya hii katika muktadha.
Sahih Muslim · #2468 (Sahih)Riwaya hii sahihi pia inataja kwamba Ali alitambua alama maalumu ya mwili.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.