Sahih Muslim, hadithi 329
Imepokelewa na Abu Huraira. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abu Huraira
Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، - وَاللَّفْظُ لأُمَيَّةَ - قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ} قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَىْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنَ الأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلاَةُ وَالصِّيَامُ وَالْجِهَادُ وَالصَّدَقَةُ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الآيَةُ وَلاَ نُطِيقُهَا . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ " . قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ . فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ} فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا} قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا} قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ} قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلاَنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ} قَالَ نَعَمْ .
Wamenielezea Muhammad bin Minhal Ad-Darir na Umayyah bin Bistam Al-Ayshi — na maneno ni ya Umayyah — walisema: Alituhabiria Yazid bin Zurai', alituhabiria Rawh — naye ni mwana wa Al-Qasim — kutoka kwa Al-Ala', kutoka kwa baba yake, kutoka kwa Abu Huraira, alisema: Wakati iliposhuka kwa Rasûlullah ﷺ aya: {Ni mali ya Allah vilivyomo mbinguni na vilivyomo ardhini, na ikiwa mtadhihirisha vilivyomo ndani ya nafsi zenu au mtavificha, Allah atawahisabu kwa ajili yake. Basi humsamehe amtakaye na humuadhibu amtakaye; na Allah ni Muweza juu ya kila kitu}, jambo hilo likawazidia mizigo Masahaba wa Rasûlullah ﷺ. Wakaja kwa Rasûlullah ﷺ, wakapiga magoti mbele yake, na kusema: 'Ewe Rasûlullah! Tumepewa majukumu ya matendo tunayoweza kuyatekeleza kama vile swala, saumu, jihad na sadaka. Kisha umeteremshiwa aya hii ambayo hatuwezi kuimudu.' Rasûlullah ﷺ akasema: 'Je, mnataka kusema kama walivyosema Watu wa Vitabu Viwili kabla yenu:
"Tumesikia na tumeasi"? Badala yake, semeni: "Tumesikia na tumetii; tunakuomba msamaha, Mola wetu, na kwako ndiko kurudi."' Wakasema: 'Tumesikia na tumetii; tunakuomba msamaha, Mola wetu, na kwako ndiko kurudi.' Watu walipoisoma aya hiyo na ikawa nyepesi katika ndimi zao, Allah aliteremsha baada yake: {Mtume ameiamini yaliyoteremshwa kwake kutoka kwa Mola wake, na wenye kuamini pia. Kila mmoja amemuamini Allah, Malaika wake, Vitabu vyake na Mitume wake. Hatubagui baina ya yeyote katika Mitume wake. Na wamesema: Tumesikia na tumetii; tunakuomba msamaha, Mola wetu, na kwako ndiko kurudi.} Walipofanya hivyo, Allah Ta'ala aliifuta hukumu hiyo, na Allah Azza wa Jalla akateremsha: {Allah haimtaklifi nafsi yoyote isipokuwa kulingana na uwezo wake. Ina mema yaliyochuma, na ina dhara yaliyochuma. Mola wetu, usituchukulie tukisahau au tukikosea.} Akasema: Ndiyo. {Mola wetu, na usitubebe mzigo mzito kama ulivyowabebea waliotutangulia.} Akasema: Ndiyo. {Mola wetu, na usitutwishe tusichoweza kukibeba.} Akasema: Ndiyo. {Na utusamehe, utughufirie, nauturehemu. Wewe ni Mlinzi wetu, basi tutupe ushindi dhidi ya watu makafiri.} Akasema: Ndiyo.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Muumini humwitikia amri ya Allah kwa utiifu na huomba msamaha.
Maswahaba waliona uzito wakati Qur’ani 2:284 ilipoteremshwa, wakamuomba Mtume ﷺ awafafanulie. Aliwafundisha waseme: ‘Tumesikia na tumetii’ na waombe msamaha kwa Allah. Kisha aya 2:285–286 zikateremshwa, zikihakikisha kwamba Allah hamkalifishi yeyote zaidi ya uwezo wake.
Muumini hukubali mwongozo wa Allah na hujitahidi kuufuata.
Ufunuo wa baadaye unaobadilisha hukumu ya awali; wanazuoni wanajadili tafsiri sahihi ya aya hizi.
Allah hamwekei mtu wajibu ulio nje ya uwezo wake.
Wafasiri wa kale wanasisitiza kwamba maswahaba walipohisi uzito wa ufunuo hawakukataa, bali walimwendea Mtume ﷺ na kutamka utiifu pamoja na kuomba msamaha. Aya za mwisho za al-Baqara zinaangazia uwajibikaji wa mtu binafsi, rehema za Allah na umuhimu wa dua. Wanazuoni wanajadili uhusiano wa Qur’ani 2:284 na 2:286; riwaya hii inaeleza kwamba mzigo wa awali uliondolewa. Madhehebu manne ya Sunni hayatoi hitimisho la kuondolewa kwa wajibu wa kawaida wa kidini, bali yanakubali kwamba uwajibikaji hutegemea uwezo na kwamba makosa na kusahau si sawa na kutotii kwa makusudi.
- Sheria ya dini inapokulemea, muulize mjuzi akufafanulie badala ya kuikataa.
- Yatekeleze kwa vitendo maneno ‘tumesikia na tumetii’ kwa kutimiza kwa makini wajibu mmoja unaoufahamu leo.
- Muombe Allah msamaha unapoisahau jambo au unapokosea, na urekebishe madhara inapohitajika.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.