Sahih Muslim, hadithi 6410
Imepokelewa na Abu Musa al-Ash'ari. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدٌ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمَا أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالآخَرُ أَبُو رُهْمٍ - إِمَّا قَالَ بِضْعًا وَإِمَّا قَالَ ثَلاَثَةً وَخَمْسِينَ أَوِ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلاً مِنْ قَوْمِي - قَالَ فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنَا هَا هُنَا وَأَمَرَنَا بِالإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا . فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا - قَالَ - فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا - أَوْ قَالَ أَعْطَانَا مِنْهَا - وَمَا قَسَمَ لأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا إِلاَّ لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ إِلاَّ لأَصْحَابِ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ - قَالَ - فَكَانَ نَاسٌ مِنَ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا - يَعْنِي لأَهْلِ السَّفِينَةِ - نَحْنُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ . قَالَ فَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ - وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا - عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ . قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ . فَقَالَ عُمَرُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكُمْ . فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلِمَةً كَذَبْتَ يَا عُمَرُ كَلاَّ وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ فِي الْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ وَايْمُ اللَّهِ لاَ أَطْعَمُ طَعَامًا وَلاَ أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَسْأَلُهُ وَوَاللَّهِ لاَ أَكْذِبُ وَلاَ أَزِيغُ وَلاَ أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ . قَالَ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ " . قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالاً يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنَ الدُّنْيَا شَىْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلاَ أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي .
Abu Musa alipokea kutoka kwa baba yake akisema: Tulipokuwa Yemen, tukafikiwa na habari za kuhama kwa Mtume wa Allah ﷺ, nasi tukatoka kama wahamiaji kwenda kwake. Nilikuwa pamoja na ndugu zangu wawili, mimi nikiwa mdogo kuliko wote; mmoja wao alikuwa Abu Burda na mwingine Abu Ruhm. Pia tulikuwa na watu wengine kutoka kwa kabila langu, ambao idadi yao ilikadiriwa kuwa hamsini na tatu au hamsini na mbili. Tukaingia kwenye meli, na meli yetu ikatutupa kwa Najashi huko Habeshi. Huko tukakutana na Ja'far bin Abi Talib na masahaba zake. Ja'far akatuambia: 'Mtume wa Allah ﷺ ametutuma hapa na kutuamuru tuishi hapa, basi kaeni pamoja nasi.' Tukakaa nao hadi tukarudi sote pamoja. Tukafika wakati Mtume wa Allah ﷺ aliposhinda Khaybar, akatugawia hisa ya ganima. Kwa kawaida hakumgawia mtu yeyote aliyealikosekana katika vita vya Khaybar isipokuwa waliokuwepo, lakini alifanya ubaguzi kwa watu wa meli pamoja na Ja'far na masahaba zake, akawagawia pia. Baadhi ya watu walituambia sisi watu wa meli: 'Sisi tuliwatangulia katika uhamaji.' Asma bint Umays, ambaye alikuwa amehamia Habeshi na kurudi pamoja nasi, akaenda kumtembelea Hafsa mke wa Nabii ﷺ. Umar akaingia kwa Hafsa huku Asma akiwa hapo. Umar alipomuona Asma, akauliza: 'Huyu ni nani?' Akajibiwa: 'Ni Asma bint Umays.' Umar akasema: 'Huyu Mhabeshi? Huyu msafiri wa bahari?' Asma akajibu: 'Ndiyo.' Umar akasema: 'Sisi tuliwatangulia katika uhamaji, hivyo tuna haki kubwa zaidi kwa Mtume wa Allah ﷺ kuliko nyinyi.' Asma akakasirika na kusema: 'Umeongea uongo ewe Umar! La, kwa Allah! Nyinyi mlikuwa pamoja na Mtume wa Allah ﷺ, akiwalisha wenye njaa na kuwaelimisha wajinga, wakati sisi tulikuwa katika ardhi ya maadui na wenye chuki huko Habeshi, na hayo yote yalikuwa kwa ajili ya Allah na Mtume Wake. Naapa kwa Allah, sitakula wala kunywa chochote hadi nimtaambie Mtume wa Allah ﷺ ulichosema. Tuliteseka na kuogopa huko, na nitamueleza Mtume wa Allah ﷺ hayo bila kuongeza wala kupunguza chochote.' Mtume wa Allah ﷺ alipofika, Asma akamweleza: 'Ewe Nabii wa Allah, Umar amesema hivi na hivi.' Mtume wa Allah ﷺ akasema: 'Yeye hana haki kubwa kuliko nyinyi. Yeye na masahaba zake wana uhamaji mmoja, lakini nyinyi watu wa meli mna uhamaji mbili.' Asma akasema: 'Niliona Abu Musa na watu wa meli wakija kwangu makundi-makundi wakinisulizia hadithi hii, kwani hakuna kitu duniani kilichowafurahisha zaidi ya maneno haya ya Mtume wa Allah ﷺ.' Abu Burda alisema kuwa Asma alisema: 'Niliona Abu Musa akinirudia-rudia ili nisimulie tena hadithi hii.'
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Wahamiaji waliosafiri kwa meli walitambuliwa kwa hijra zao mbili.
Abu Musa na wenzake waliondoka Yemen, wakapitia Uhabeshi na kumfikia Ja'far ibn Abi Talib; kisha wakamfikia Mtume ﷺ baada ya kutekwa kwa Khaybar. Mazungumzo yalitokea Umar alipolinganisha hijra yao na ya wahamiaji waliotangulia.
Kuondoka mahali kwa ajili ya dini na kumtii Allah.
Cheo cha mtawala wa Uhabeshi, ambako Waislamu walitafuta ulinzi.
Abu Musa na wenzake waliosafiri kwa meli kwenda Uhabeshi.
Wanazuoni wamehitimisha kutokana na riwaya hii kwamba fadhila ya tendo huhusiana na juhudi na mitihani inayoambatana nalo. Wahamiaji kwenda Uhabeshi walivumilia umbali, hatari na hali ya kutokuwa na uhakika kwa ajili ya Allah; kwa hiyo Mtume ﷺ akawatambua kuwa na hijra mbili. Kauli hii inakiri fadhila yao ya pekee bila kukanusha fadhila ya wahamiaji waliotangulia. Pia inaonyesha kwamba suala lenye mzozo lingeweza kuwasilishwa kwa uadilifu kwa Mtume ﷺ, naye akawahukumu wahusika kwa haki.
- Usilinganishe juhudi zako na za wengine kwa pupa; tambua hali na kujitolea ambako wewe mwenyewe hujapitia.
- Ukihisi umetendewa bila haki, wasilisha suala hilo kwa uadilifu na ushikamane na ukweli.
- Dumu katika matendo mema pale imani na dhamiri vinapohitaji juhudi au kujitolea.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.