Sahih Muslim, hadithi 6739
Imepokelewa na Imran ibn Husain. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Imran ibn Husain
Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ، ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّئَلِيِّ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ مِنْ قَدَرِ مَا سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقُلْتُ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ أَفَلاَ يَكُونُ ظُلْمًا قَالَ فَفَزِعْتُ مِنْ ذَلِكَ فَزَعًا شَدِيدًا وَقُلْتُ كُلُّ شَىْءٍ خَلْقُ اللَّهِ وَمِلْكُ يَدِهِ فَلاَ يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ . فَقَالَ لِي يَرْحَمُكَ اللَّهُ إِنِّي لَمْ أُرِدْ بِمَا سَأَلْتُكَ إِلاَّ لأَحْزُرَ عَقْلَكَ إِنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ مُزَيْنَةَ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ مِنْ قَدَرٍ قَدْ سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ " لاَ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا} " .
Imran bin Al-Husain aliniambia:
"Je, unaonaje mambo ambayo watu wanayafanya leo na kujitahidi katika hayo? Je, ni jambo lililokadiriwa na kuamriwa kwao tangu zamani, au ni matokeo ya kile ambacho Mtume wao aliwaletea na hivyo hoja ikathibitika dhidi yao?" Nikasema: "Bali ni jambo lililokadiriwa na kuamriwa kwao." Akasema: "Je, basi hilo si dhulma?" Nikaogopa sana kwa sababu ya swali hilo, nikasema: "Kila kitu ni uumbaji wa Allah na kipo chini ya mamlaka Yake. Yeye haaulizwi kuhusu anachofanya, lakini wao wataulizwa." Kisha akaniambia: "Allah akurehemu. Sikuuliza ila ili kupima akili yako. Hakika wanaume wawili kutoka kabila la Muzaina walimjia Rasûlullah ﷺ na kusema: 'Ewe Rasûlullah, je, unaonaje mambo ambayo watu wanayafanya leo na kujitahidi katika hayo? Je, ni jambo lililokadiriwa na kuamriwa kwao tangu zamani, au ni matokeo ya kile ambacho Mtume wao aliwaletea na hivyo hoja ikathibitika dhidi yao?' Akajibu: 'La, bali ni jambo lililokadiriwa na kuamriwa kwao. Na uthibitisho wa hayo upo katika Kitabu cha Allah Azza wa Jalla: {Na nafsi na Aliyeirekebisha, Akaihamasisha uovu wake na utaqwa wake.}'"
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Qadar iliyoamuliwa haumuondolei mtu wajibu wa kuwajibika kwa matendo yake.
Wanaume wawili kutoka kabila la Muzaynah walimuuliza Mtume ﷺ ikiwa matendo ya watu yalikuwa yameamuliwa kabla na kama ujumbe wa manabii wao ulikuwa na athari katika jambo hilo. ʿImrān ibn al-Ḥuṣayn alimuuliza Abū al-Aswad swali hilo hilo ili kupima ufahamu wake.
Ujuzi na uamuzi wa Allah kuhusu yatakayotokea.
Ujumbe umewasilishwa waziwazi, kwa hiyo watu wanawajibika kwa jinsi wanavyoitikia.
Kumtambua Allah kwa ufahamu unaomchochea mtu kumtii.
Wanazuoni wa kale wanaeleza kutokana na riwaya hii kwamba qadar ya Allah ni kweli na kwamba watu bado wanawajibika kwa matendo yao. Qadar si sababu ya kuhalalisha dhambi au kuacha kujitahidi: mtu hupokea mwongozo na huwajibishwa kwa chaguo lake. Aya za Qur’ani zinazohusu nafsi na uwezo wake wa kutambua uovu na kumcha Allah zinathibitisha jambo hili. Madhehebu ya fiqhi ya Sunni yanakubali qadar ya Allah na wajibu wa mwanadamu kwa pamoja; itikadi hii si tofauti maalumu inayotambulisha madhehebu fulani pekee.
- Usitumie kamwe qadar kama kisingizio cha uchaguzi mbaya; tubu na urekebishe unavyoweza.
- Jitahidi kuchagua lililo jema leo na umwachie Allah matokeo.
- Swali la imani likikuchanganya, omba ufafanuzi na urejee Qur’ani na elimu inayotegemewa.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.