Sunan an-Nasa'i, hadithi 1601
Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Aisha
Riwaya
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّهُ لَقِيَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنِ الْوَتْرِ، فَقَالَ أَلاَ أُنَبِّئُكَ بِأَعْلَمِ أَهْلِ الأَرْضِ بِوِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ . قَالَ عَائِشَةُ ائْتِهَا فَسَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَىَّ فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا إِنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهَا إِلاَّ مُضِيًّا . فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ مَعِي فَدَخَلَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ لِحَكِيمٍ مَنْ هَذَا مَعَكَ قُلْتُ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ . قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قُلْتُ ابْنُ عَامِرٍ . فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرًا . قَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ أَلَيْسَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ قُلْتُ بَلَى . قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْقُرْآنُ . فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَبَدَا لِي قِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ قِيَامِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ أَلَيْسَ تَقْرَأُ هَذِهِ السُّورَةَ { يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ } قُلْتُ بَلَى . قَالَتْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ قِيَامَ اللَّيْلِ فِي أَوَّلِ هَذِهِ السُّورَةِ فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ حَوْلاً حَتَّى انْتَفَخَتْ أَقْدَامُهُمْ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَاتِمَتَهَا اثْنَىْ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ التَّخْفِيفَ فِي آخِرِ هَذِهِ السُّورَةِ فَصَارَ قِيَامُ اللَّيْلِ تَطَوُّعًا بَعْدَ أَنْ كَانَ فَرِيضَةً فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَبَدَا لِي وِتْرُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ كُنَّا نُعِدُّ لَهُ سِوَاكَهُ وَطَهُورَهُ فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ مِنَ اللَّيْلِ فَيَتَسَوَّكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ لاَ يَجْلِسُ فِيهِنَّ إِلاَّ عِنْدَ الثَّامِنَةِ يَجْلِسُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَةً فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَىَّ فَلَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا سَلَّمَ فَتِلْكَ تِسْعُ رَكَعَاتٍ يَا بُنَىَّ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَحَبَّ أَنْ يَدُومَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا شَغَلَهُ عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ نَوْمٌ أَوْ مَرَضٌ أَوْ وَجَعٌ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ اثْنَتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَلاَ أَعْلَمُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلاَ قَامَ لَيْلَةً كَامِلَةً حَتَّى الصَّبَاحِ وَلاَ صَامَ شَهْرًا كَامِلاً غَيْرَ رَمَضَانَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَحَدَّثْتُهُ بِحَدِيثِهَا فَقَالَ صَدَقَتْ أَمَا أَنِّي لَوْ كُنْتُ أَدْخُلُ عَلَيْهَا لأَتَيْتُهَا حَتَّى تُشَافِهَنِي مُشَافَهَةً . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَذَا وَقَعَ فِي كِتَابِي وَلاَ أَدْرِي مِمَّنِ الْخَطَأُ فِي مَوْضِعِ وِتْرِهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ .
Muhammad bin Bashshar alituarifu, akasema: Yahya bin Sa'id alitusimulia, kutoka kwa Sa'id, kutoka kwa Qatadah, kutoka kwa Zurarah, kutoka kwa Sa'd bin Hisham, kwamba alikutana na Ibn Abbas na kumuuliza kuhusu Witr. Ibn Abbas akasema:
"Je, nisikupeleke kwa mwenye kujua zaidi duniani kuhusu Witr ya Rasûlullah ﷺ?" Akajibu: "Ndiyo." Ibn Abbas akasema: "Ni Aisha. Nenda ukamuulize, kisha urudi kwangu unipe habari za jibu lake." Basi nilikwenda kwa Hakim bin Aflah na kumshawishi aende nami. Akasema: "Mimi sitaenda kwake, kwani nilimkataza asiseme chochote kuhusu makundi hayo mawili (yanayopingana), lakini alikataa ushauri wangu na akaendelea (kushiriki katika mgogoro huo)." Nikamwapisha kiapo nikimsihi, naye akaja nami na kuingia kwake. Aisha akamwambia Hakim: "Huyu aliye pamoja nawe ni nani?" Akajibu: "Ni Sa'd bin Hisham." Akauliza: "Hisham yupi?" Akajibu: "Ibn Amir." Aisha akamfanyia dua ya rehema na kusema: "Amiri alikuwa mtu mwema sana." Sa'd akasema: "Ewe Ummul Mu'minin, niambie kuhusu tabia za Rasûlullah ﷺ." Aisha akasema: "Je, husomi Qur'an?" Nikajibu: "Ndiyo." Akasema: "Tabia za Nabii wa Allah ﷺ zilikuwa ni Qur'an." Nikataka kusimama ili kuondoka, kisha nikafikiria kuhusu Qiyam (sala ya usiku) ya Rasûlullah ﷺ, nikasema: "Ewe Ummul Mu'minin, niambie kuhusu Qiyam ya Nabii wa Allah ﷺ." Akasema: "Je, husomi sura hii: 'Ewe uliyefunikwa'?" Nikajibu: "Ndiyo." Akasema: "Allah Azza wa Jalla aliweka faradhi ya Qiyam Al-Lail mwanzoni mwa sura hii, hivyo Nabii wa Allah ﷺ na masahaba wake walifanya Qiyam Al-Lail kwa muda wa mwaka mmoja. Allah Azza wa Jalla alizuia sehemu ya mwisho ya sura hii kwa miezi kumi na mbili, kisha Akateremsha nafuu mwishoni mwa sura hii, na hivyo Qiyam Al-Lail ikawa sunnah baada ya kuwa faradhi." Tena nikataka kusimama, kisha nikakumbuka Witr ya Rasûlullah ﷺ. Nikasema: "Ewe Ummul Mu'minin, niambie kuhusu Witr ya Rasûlullah ﷺ." Akasema: "Tulikuwa tukimtayarishia miswaki yake na maji ya kuoshea, na Allah Azza wa Jalla alikuwa akimuamsha wakati wowote Atakao usiku. Alikuwa akiutumia msuwaki, kufanya wudhu, kisha kusali rakaa nane bila kuketi isipokuwa katika rakaa ya nane; hapo aliketi akimkumbuka Allah Azza wa Jalla na kufanya dua, kisha akatoa salamu ambayo tulikuwa tukisikia. Kisha alisali rakaa mbili akiwa ameketi baada ya kutoa salamu, halafu akasali rakaa moja; hizo zikawa rakaa kumi na moja, ewe mwanangu! Rasûlullah ﷺ alipozeeka na kupata uzito, alifanya Witr kwa rakaa saba, kisha akasali rakaa mbili akiwa ameketi baada ya kutoa salamu, na hizo zikawa rakaa tisa. Ewe mwanangu, Rasûlullah ﷺ aliposali sala fulani, alipenda kuiendeleza daima. Na ikiwa usingizi, ugonjwa, au maumivu yatamzuia kufanya Qiyam Al-Lail, alikuwa akisali rakaa kumi na mbili mchana. Wala sijui kwamba Nabii wa Allah ﷺ alisoma Qur'an nzima katika usiku mmoja, wala kusimama usiku mzima hadi asubuhi, wala kufunga mwezi mzima isipokuwa Ramadhan." Basi nikarudi kwa Ibn Abbas na kumhadithia maneno yake, naye akasema: "Amesema kweli. Lau ningeweza kuingia kwake, ningeenda ili anisimulie hayo ana kwa ana." Abu Abdur-Rahman alisema: Hivi ndivyo ilivyokuwa katika kitabu changu, wala sijui kosa liko wapi katika mahali pa Witr yake, Sallallahu Alaihi Wasallam.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ alidumu na Swala ya usiku, akiiswali kwa kiasi na kwa uthabiti.
Swala ya hiari inayoswaliwa usiku.
Idadi witiri ya rakaa za Swala inayohitimisha Swala ya usiku.
Kijiti kinachotumiwa kusafisha meno.
Wanazuoni wameelewa kutokana na simulizi la Aisha kwamba Swala ya usiku ikawa ya hiari baada ya kipindi cha kuwa wajibu, na kwamba Mtume ﷺ alitekeleza ibada yake kwa kudumu na kwa umakini. Swala yake ilikuwa na rakaa kumi na moja au tisa katika nyakati tofauti; aliposhindwa kuiswali kwa sababu ya kizuizi, aliilipa wakati wa mchana. Riwaya hii pia inasisitiza kwamba tabia yake ilidhihirisha mafundisho ya Qur’ani. Madhehebu yanakubali namna mbalimbali sahihi za Witri; simulizi hili linaeleza alichokijua Aisha kuhusu mwenendo wake, wala haliwekei kila mwenye kuswali namna moja pekee.
- Chagua kiasi cha Swala ya usiku unachoweza na ujaribu kukidumisha mara kwa mara.
- Ugonjwa au usingizi ukikuzuia kuswali, ilipe Swala hiyo mchana unapoweza.
- Acha Qur’ani iumbe si kisomo chako tu, bali pia mwenendo na tabia yako.
Riwaya hii sahih kutoka katika sura hiyo hiyo inatoa maelezo ya ziada kuhusu ibada ya Mtume ﷺ ya usiku.
Sunan an-Nasa'i · #1600 (Sahih)Riwaya hii sahih iko karibu moja kwa moja na simulizi hili, na husaidia kuweka maelezo ya Swala ya usiku katika muktadha wake.
Sunan an-Nasa'i · #1603 (Sahih)Riwaya hii sahih pia inahusu mwenendo wa Mtume ﷺ katika Swala, na inakamilisha maelezo ya Aisha.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.