Boşanma Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 3552. hadis

Fatimah bint Qais rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Boşanma Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Fatimah bint Qais tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ شُعَيْبٍ، قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، طَلَّقَ ابْنَةَ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ - وَأُمُّهَا حَمْنَةُ بِنْتُ قَيْسٍ - الْبَتَّةَ فَأَمَرَتْهَا خَالَتُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ بِالاِنْتِقَالِ مِنْ بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعَ بِذَلِكَ، مَرْوَانُ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى مَسْكَنِهَا حَتَّى تَنْقَضِيَ عِدَّتُهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُخْبِرُهُ أَنَّ خَالَتَهَا فَاطِمَةَ أَفْتَتْهَا بِذَلِكَ وَأَخْبَرَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَفْتَاهَا بِالاِنْتِقَالِ حِينَ طَلَّقَهَا أَبُو عَمْرِو بْنُ حَفْصٍ الْمَخْزُومِيُّ فَأَرْسَلَ مَرْوَانُ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ إِلَى فَاطِمَةَ فَسَأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرٍو لَمَّا أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ وَهِيَ بَقِيَّةُ طَلاَقِهَا فَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَتِهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَى الْحَارِثِ وَعَيَّاشٍ تَسْأَلُهُمَا النَّفَقَةَ الَّتِي أَمَرَ لَهَا بِهَا زَوْجُهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا عَلَيْنَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً وَمَا لَهَا أَنْ تَسْكُنَ فِي مَسْكَنِنَا إِلاَّ بِإِذْنِنَا ‏.‏ فَزَعَمَتْ فَاطِمَةُ أَنَّهَا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَصَدَّقَهُمَا قَالَتْ فَقُلْتُ أَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏ "‏ انْتَقِلِي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ الأَعْمَى الَّذِي عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ فَانْتَقَلْتُ عِنْدَهُ فَكُنْتُ أَضَعُ ثِيَابِي عِنْدَهُ حَتَّى أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَعَمَتْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ‏.‏

Çeviri

Amr b. Osman b. Saîd b. Kesîr b. Dînâr bize haber verdi ve dedi ki: Babam bize Şuayb'dan rivayet etti; Şuayb dedi ki: Zührî dedi ki: Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe bana haber verdi ki; Abdullah b. Amr b. Osman, Saîd b. Zeyd'in kızını -ki annesi Hamne bint Kays'tır- bâin talakla boşadı. Teyzesi Fâtıma bint Kays ona Abdullah b. Amr'ın evinden taşınmasını emretti. Mervân bunu duyunca ona haber gönderdi ve iddeti bitene kadar evine dönmesini emretti. O da Mervân'a haber göndererek teyzesi Fâtıma'nın bu hususta kendisine fetva verdiğini ve Ebû Amr b. Hafs el-Mahzûmî kendisini boşadığında Resûlullah ﷺ'ın da kendisine taşınması yönünde fetva verdiğini bildirdi. Bunun üzerine Mervân, Kabîsa b. Züeyb'i Fâtıma'ya gönderip meseleyi sordu. Fâtıma, Resûlullah ﷺ Ali b. Ebî Tâlib'i Yemen'e vali tayin ettiğinde Ebû Amr'ın nikâhında olduğunu, onunla birlikte çıktığını, sonra da kendisine bir talak gönderdiğini ve bunun kalan son talakı olduğunu anlattı. Ebû Amr, nafakası için Hâris b. Hişâm ve Ayyâş b. Ebî Rebîa'yı görevlendirmişti. Fâtıma, kocasının kendisi için tahsis ettiği nafakayı istemek üzere Hâris ve Ayyâş'a haber gönderdi. Onlar ise: 'Vallahi, hamile olmadığı sürece bizim üzerimize nafaka yükümlülüğü yoktur ve iznimiz olmadan evimizde barınamaz' dediler. Fâtıma, Resûlullah ﷺ'a gelip durumu arz ettiğini, Peygamber'in de onların doğru söylediğini tasdik buyurduğunu belirtti. Fâtıma şöyle devam etti: 'Ey Resûlullah, nereye taşınayım?' diye sordum. Buyurdular ki: İbn Ümm Mektûm'un yanına taşın. O, Allah Azze ve Celle'nin Kitab'ında kendisini azarladığı görmez sahabi idi. Ben de onun yanına taşındım ve orada elbiselerimi çıkarabiliyordum. Nihayet Resûlullah ﷺ onu Usâme b. Zeyd ile evlendirdi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kesin boşanmada kadın güvenli bir konuta taşınır.

Arka plan ve bağlam

Fatıma bint Kays, Ebû Amr ibn Hafs'tan gerçekleşen kesin boşanmasını anlatmıştır. Nerede kalabileceğini sorduğunda Peygamber ﷺ ona İbn Ümm Mektûm'un evini göstermiştir.

Kavramlar ve açıklamalar
kesin boşanma

Kocanın bekleme süresi içinde kadına tek taraflı olarak geri dönmediği boşanma.

iddet

Kadının yeniden evlenebilmesinden önce boşanmanın ardından beklemesi gereken süre.

nafaka

Temel yaşam ihtiyaçları için sağlanan para gibi maddi destek.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti, kesin boşanmanın ardından barınma ve nafaka hükümlerinin ric'î boşanmadakilerden farklı olduğuna dair bir delil olarak ele alır. Dört Sünni hukuk mezhebi bu konuyu değerlendirirken hamilelik gibi durumları ve diğer rivayetleri de dikkate alır; ayrıntılı hukuki hüküm farklılık gösterebilir. Fatıma'ya İbn Ümm Mektûm'un yanında kalmasının söylenmesi, onun durumunda güvenliğin ve uygun barınmanın da gözetildiğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Boşanmayla karşılaşan kişi, boşanmanın türünü ve bunun iddet üzerindeki sonuçlarını uzman bir kişiye danışarak belirlemelidir.
  2. Boşanma sonrası barınmayı güvenliği, onuru ve geçerli hakları gözeterek dikkatle düzenleyin.
  3. Nafaka ve ikamet konusundaki görüş ayrılıklarını, tarafların haklarını göz ardı etmeden güvenilir bir âlimle veya yetkili bir kurumla görüşün.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.