Sefer Kitabı · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi, 548. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Sefer Kitabı
جامع الترمذي
Kim rivayet etti?

Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ الْحَضْرَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ كَمْ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ قَالَ عَشْرًا ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَقَامَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ تِسْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَحْنُ إِذَا أَقَمْنَا مَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ تِسْعَ عَشْرَةَ صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ وَإِنْ زِدْنَا عَلَى ذَلِكَ أَتْمَمْنَا الصَّلاَةَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَقَامَ عَشَرَةَ أَيَّامٍ أَتَمَّ الصَّلاَةَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَقَامَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَتَمَّ الصَّلاَةَ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ قَالَ إِذَا أَقَامَ أَرْبَعًا صَلَّى أَرْبَعًا ‏.‏ وَرَوَى عَنْهُ ذَلِكَ قَتَادَةُ وَعَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ ‏.‏ وَرَوَى عَنْهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ خِلاَفَ هَذَا ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ بَعْدُ فِي ذَلِكَ فَأَمَّا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ فَذَهَبُوا إِلَى تَوْقِيتِ خَمْسَ عَشْرَةَ وَقَالُوا إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَةَ ‏.‏ وَقَالَ الأَوْزَاعِيُّ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَةَ ‏.‏ وَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ أَرْبَعَةٍ أَتَمَّ الصَّلاَةَ ‏.‏ وَأَمَّا إِسْحَاقُ فَرَأَى أَقْوَى الْمَذَاهِبِ فِيهِ حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لأَنَّهُ رَوَى عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ تَأَوَّلَهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ تِسْعَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَةَ ‏.‏ ثُمَّ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الْمُسَافِرَ يَقْصُرُ مَا لَمْ يُجْمِعْ إِقَامَةً وَإِنْ أَتَى عَلَيْهِ سِنُونَ ‏.‏

Çeviri

Ahmed b. Menî‘ bize rivayet etti, Huşeym bize rivayet etti, Yahya b. Ebî İshâk el-Hadramî bize haber verdi, Enes b. Mâlik bize rivayet ederek şöyle dedi:

"Biz Peygamber ﷺ ile birlikte Medine’den Mekke’ye doğru yola çıktık ve o iki rekât namaz kıldı." Dedi ki: "Enes’e sordum: ‘Allah’ın Resûlü ﷺ Mekke’de ne kadar kaldı?’ O da: ‘On gün’ diye cevap verdi." Dedi ki: "Bu konuda İbn Abbâs ve Câbir’den de rivayetler vardır." Ebû Îsâ dedi ki: "Enes’in hadisi hasen sahihtir." İbn Abbâs’tan rivayet edildiğine göre Peygamber ﷺ bazı seferlerinde on dokuz gün kalmış ve iki rekât namaz kılmıştır. İbn Abbâs şöyle demiştir: "Biz de on gün ile on dokuz gün arasında kalırsak iki rekât kılıyoruz; bundan fazla kalırsak namazı tamamlıyoruz." Ali’den rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: "Kim on gün kalırsa namazı tamamlar." İbn Ömer’den rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: "Kim on beş gün kalırsa namazı tamamlar." Kendisinden on iki gün olduğu da rivayet edilmiştir. Saîd b. Müseyyeb’den rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: "Eğer dört gün kalırsa dört rekât kılar." Katâde ve Atâ el-Horasânî bunu kendisinden rivayet etmişken, Dâvud b. Ebî Hind bunun aksini rivayet etmiştir. Daha sonra ilim ehli bu konuda ihtilaf etmiştir. Süfyân es-Sevrî ve Kûfe âlimleri on beş günü ölçü kabul ederek şöyle demişlerdir: "Eğer bir kimse on beş gün kalmaya niyet ederse namazı tamamlar." Evzâî ise şöyle demiştir: "Eğer on iki gün kalmaya niyet ederse namazı tamamlar." Mâlik b. Enes, Şâfiî ve Ahmed ise şöyle demişlerdir: "Eğer dört gün kalmaya niyet ederse namazı tamamlar." İshâk’a gelince, o bu konudaki en güçlü görüşün İbn Abbâs hadisi olduğunu belirtmiştir; çünkü onu Peygamber ﷺ’dan rivayet etmiş, daha sonra Peygamber ﷺ’in vefatından sonra bunu yorumlayarak şöyle demiştir: "Eğer on dokuz gün kalmaya niyet ederse namazı tamamlar." Sonrasında ilim ehli icma etmiştir ki, yolcu yerleşmeye niyet etmediği sürece namazını kısaltır; bu durum yıllarca sürse bile böyledir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ Mekke'ye yolculuğu sırasında namazı kısalttı.

Kavramlar ve açıklamalar
Rekât

Bir namazı oluşturan birimler.

Namazı kısaltmak

Dört rekâtlı namazları yolculuk sırasında iki rekât olarak kılmak.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, yolcunun namazı kısaltabileceği sonucunu çıkarırlar. Yolcunun namazı tam kılmaya başlamasını gerektiren konaklama süresi konusunda farklı görüşler vardır: Hanefî mezhebi bu süreyi on beş gün kabul ederken Malik, Şâfiî ve Ahmed dört gün olarak belirtir. Tirmizî ayrıca İbn Abbas'ın on dokuz güne kadar süren bir konaklamada namazı kısaltma uygulamasını da aktarır. Dolayısıyla kesin süre, rivayetlerin farklı yorumlanmasına bağlıdır; yolcular kendi fıkıh mezheplerinin hükümlerine uyarlar.

Günümüz için dersler
  1. Yolculukta namazlarını planla ve mezhebinin kısaltma hükümlerini önceden öğren.
  2. Namazı kısaltma iznini, İslam'ın yolculara sunduğu bir kolaylık olarak gör.
  3. Konaklama süresi konusunda tereddüdün varsa güvenilir bir âlime danış ve onun yönlendirmesini tutarlı biçimde uygula.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.