Oruç Kitabı · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi, 720. hadis

Abu Hurairah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Oruç Kitabı
جامع الترمذي
Kim rivayet etti?

at‑Tirmidhi'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ali ibn Hujrat‑Tirmidhi'e aktardıعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
  2. 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
  3. 3Hisham ibn Hassanهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ
  4. 4Muhammad ibn Sirinمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ
  5. 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ ذَرَعَهُ الْقَىْءُ فَلَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءٌ وَمَنِ اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ ‏.‏ وَقَالَ مُحَمَّدٌ لاَ أَرَاهُ مَحْفُوظًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَصِحُّ إِسْنَادُهُ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَاءَ فَأَفْطَرَ ‏.‏ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ صَائِمًا مُتَطَوِّعًا فَقَاءَ فَضَعُفَ فَأَفْطَرَ لِذَلِكَ ‏.‏ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا ‏.‏ وَالْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الصَّائِمَ إِذَا ذَرَعَهُ الْقَىْءُ فَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِ وَإِذَا اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏

Çeviri

Ali b. Hucr bize anlattı, İsa b. Yûnus bize anlattı, Hişâm b. Hassân'dan, Muhammed b. Sîrîn'den, Ebû Hüreyre'den rivayetle: Nebi ﷺ şöyle buyurdu:

"Kim kusmaktan mağlup olursa (istemeden kusarsa) üzerine kaza gerekmez; kim de kasten kusarsa orucunu kaza etsin." Dedi ki: Bu konuda Ebû'd-Derdâ, Sevban ve Fedâle b. Ubeyd'den de rivayetler vardır. Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Hüreyre hadisi hasen-garip bir hadistir; biz bunu Hişâm'ın İbn Sîrîn'den, onun Ebû Hüreyre'den, onun da Nebi ﷺ'den rivayeti olarak sadece İsa b. Yûnus yolundan biliyoruz. Muhammed dedi ki: Bunu mahfuz (güvenilir) görmüyorum. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis Ebû Hüreyre'den Nebi ﷺ'den başka yollardan da rivayet edilmiştir fakat senedi sahih değildir. Ebû'd-Derdâ, Sevban ve Fedâle b. Ubeyd'den rivayet edildiğine göre Nebi ﷺ kusmuş ve iftar etmiştir. Bunun anlamı şudur: Nebi ﷺ nafile oruç tutuyordu, kustu ve zayıf düştüğü için bu sebeple iftar etti. Bazı hadislerde böylece tefsir edilmiştir. Ehl-i ilim nezdindeki amel, Ebû Hüreyre'nin Nebi ﷺ'den rivayet ettiği şu hadise göredir: Oruçlu istemeden kusarsa üzerine kaza yoktur, kasten kusarsa kaza etmesi gerekir. Süfyân es-Sevrî, eş-Şâfiî, Ahmed ve İshâk bu görüştedir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

İstem dışı kusmak orucu bozmaz; bilerek kusmak ise o günü kaza etmeyi gerektirir.

Kavramlar ve açıklamalar
istem dışı kusma

Kişinin kendi isteğiyle tetiklemediği kusma.

bilerek kusma

Kişinin kusmayı bilinçli olarak kendisinin tetiklemesi.

kaza etmek

Kaçırılan oruç gününü başka bir gün oruç tutarak telafi etmek.

Âlimlerin çıkarımları

et-Tirmizî, âlimlerin bu kurala göre amel ettiğini belirtir: istem dışı kusan kişinin oruç gününü kaza etmesi gerekmez; bilerek kusan kişi ise o günü kaza eder. Süfyân es-Sevrî, eş-Şâfiî, Ahmed ve İshak’ı anar. Metin kaza etmeyi öngörür ve kefaretten söz etmez.

Günümüz için dersler
  1. Oruçluyken istem dışı kusarsan, gücün yettiğinde orucuna devam et.
  2. Oruç gününde bilerek kusmayı tetikleme; bunu yaparsan o günü kaza et.
  3. Oruç hükümlerini uygularken başına gelenlerle bilerek yaptıklarını birbirinden ayır.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.