تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4846

روایت‌شده توسط Anas bin Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ
  3. 3ابْنُ عَوْنٍ
  4. 4مُوسَى بْنُ أَنَسٍ
  5. 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَنْبَأَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم افْتَقَدَ ثَابِتَ بْنَ قَيْسٍ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْلَمُ لَكَ عِلْمَهُ‏.‏ فَأَتَاهُ فَوَجَدَهُ جَالِسًا فِي بَيْتِهِ مُنَكِّسًا رَأْسَهُ فَقَالَ لَهُ مَا شَأْنُكَ‏.‏ فَقَالَ شَرٌّ‏.‏ كَانَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ‏.‏ فَأَتَى الرَّجُلُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ كَذَا وَكَذَا ـ فَقَالَ مُوسَى ـ فَرَجَعَ إِلَيْهِ الْمَرَّةَ الآخِرَةَ بِبِشَارَةٍ عَظِيمَةٍ فَقَالَ ‏ "‏ اذْهَبْ إِلَيْهِ فَقُلْ لَهُ إِنَّكَ لَسْتَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَلَكِنَّكَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد، اَزهر بن سعد برای ما حدیث کرد، ابن عون به ما خبر داد و گفت: موسی بن انس مرا آگاه ساخت، از انس بن مالک رضی الله عنه که پیامبر ﷺ جای خالی ثابت بن قیس را احساس کردند. مردی عرض کرد:

«ای رسول خدا! من خبر او را برایتان می‌آورم.» پس نزد او رفت و دید که در خانه‌اش نشسته و سرش را پایین انداخته است. به او گفت: «چه شده است؟» ثابت پاسخ داد: «امری شرّ است. من صدایم را بالاتر از صدای پیامبر ﷺ بردم، بنابراین تمام اعمال نیکم حبط شد و من از اهل آتش هستم.» آن مرد نزد پیامبر ﷺ بازگشت و آنچه ثابت گفته بود را به ایشان اطلاع داد. موسی می‌گوید: سپس آن مرد برای آخرین بار با بشارتی عظیم نزد او بازگشت. پیامبر ﷺ فرمودند: «نزد او برو و بگو: همانا تو از اهل آتش نیستی، بلکه از اهل بهشت هستی.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ثابت از بلند کردن صدایش بیم داشت، اما مژدهٔ بهشت را دریافت کرد.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ متوجه شدند که ثابت بن قیس غایب است و سراغ او را گرفتند. ثابت بیم داشت که بلندتر کردن صدایش از صدای پیامبر ﷺ، اعمال نیکش را تباه کرده باشد.

توضیح واژه‌های دشوار
بلند کردن صدا

بلندتر از پیامبر ﷺ سخن گفتن؛ قرآن از این رفتار به نشانهٔ احترام به ایشان نهی می‌کند.

بی‌ثمر شدن اعمال نیک

بیم از اینکه اعمال پاداش خود را از دست بدهند؛ ثابت این نتیجه را از هشدار قرآن گرفته بود.

مژده

خبری شادی‌بخش: پیامبر ﷺ به ثابت اطمینان دادند که از بهشتیان است.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این ماجرا را با آیهٔ ۲ سورهٔ حجرات پیوند می‌دهند که به مؤمنان می‌آموزد صدای خود را بالاتر از صدای پیامبر ﷺ نبرند. ثابت از روی تحقیر سخن نمی‌گفت؛ بیم او نشان‌دهندهٔ احترام و تقوایش بود. سپس پیامبر ﷺ به او اطمینان خاطر دادند و مژدهٔ بهشت را رساندند. عالمان همچنین از این ماجرا چنین برداشت می‌کنند که نباید بدون آگاهی، هشدار را بر فردی مشخص تطبیق داد: داوری نهایی از آنِ الله است و سخن روشن پیامبر دربارهٔ شخصی پذیرفته می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. دربارهٔ پیامبر ﷺ و در خطاب به ایشان با احترام سخن بگویید و مراقب لحن خود باشید.
  2. هشدارها را جدی بگیرید، اما دربارهٔ سرانجام نهایی کسی حکم قطعی ندهید.
  3. اگر کسی کناره‌گیری کرده یا آشکارا نگران است، با مهربانی از حالش بپرسید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.