Sahih al-Bukhari، حدیث 4846
روایتشده توسط Anas bin Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
- 2أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ
- 3ابْنُ عَوْنٍ
- 4مُوسَى بْنُ أَنَسٍ
- 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَنْبَأَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم افْتَقَدَ ثَابِتَ بْنَ قَيْسٍ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْلَمُ لَكَ عِلْمَهُ. فَأَتَاهُ فَوَجَدَهُ جَالِسًا فِي بَيْتِهِ مُنَكِّسًا رَأْسَهُ فَقَالَ لَهُ مَا شَأْنُكَ. فَقَالَ شَرٌّ. كَانَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ. فَأَتَى الرَّجُلُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ كَذَا وَكَذَا ـ فَقَالَ مُوسَى ـ فَرَجَعَ إِلَيْهِ الْمَرَّةَ الآخِرَةَ بِبِشَارَةٍ عَظِيمَةٍ فَقَالَ " اذْهَبْ إِلَيْهِ فَقُلْ لَهُ إِنَّكَ لَسْتَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَلَكِنَّكَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد، اَزهر بن سعد برای ما حدیث کرد، ابن عون به ما خبر داد و گفت: موسی بن انس مرا آگاه ساخت، از انس بن مالک رضی الله عنه که پیامبر ﷺ جای خالی ثابت بن قیس را احساس کردند. مردی عرض کرد:
«ای رسول خدا! من خبر او را برایتان میآورم.» پس نزد او رفت و دید که در خانهاش نشسته و سرش را پایین انداخته است. به او گفت: «چه شده است؟» ثابت پاسخ داد: «امری شرّ است. من صدایم را بالاتر از صدای پیامبر ﷺ بردم، بنابراین تمام اعمال نیکم حبط شد و من از اهل آتش هستم.» آن مرد نزد پیامبر ﷺ بازگشت و آنچه ثابت گفته بود را به ایشان اطلاع داد. موسی میگوید: سپس آن مرد برای آخرین بار با بشارتی عظیم نزد او بازگشت. پیامبر ﷺ فرمودند: «نزد او برو و بگو: همانا تو از اهل آتش نیستی، بلکه از اهل بهشت هستی.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ثابت از بلند کردن صدایش بیم داشت، اما مژدهٔ بهشت را دریافت کرد.
پیامبر ﷺ متوجه شدند که ثابت بن قیس غایب است و سراغ او را گرفتند. ثابت بیم داشت که بلندتر کردن صدایش از صدای پیامبر ﷺ، اعمال نیکش را تباه کرده باشد.
بلندتر از پیامبر ﷺ سخن گفتن؛ قرآن از این رفتار به نشانهٔ احترام به ایشان نهی میکند.
بیم از اینکه اعمال پاداش خود را از دست بدهند؛ ثابت این نتیجه را از هشدار قرآن گرفته بود.
خبری شادیبخش: پیامبر ﷺ به ثابت اطمینان دادند که از بهشتیان است.
مفسران کلاسیک این ماجرا را با آیهٔ ۲ سورهٔ حجرات پیوند میدهند که به مؤمنان میآموزد صدای خود را بالاتر از صدای پیامبر ﷺ نبرند. ثابت از روی تحقیر سخن نمیگفت؛ بیم او نشاندهندهٔ احترام و تقوایش بود. سپس پیامبر ﷺ به او اطمینان خاطر دادند و مژدهٔ بهشت را رساندند. عالمان همچنین از این ماجرا چنین برداشت میکنند که نباید بدون آگاهی، هشدار را بر فردی مشخص تطبیق داد: داوری نهایی از آنِ الله است و سخن روشن پیامبر دربارهٔ شخصی پذیرفته میشود.
- دربارهٔ پیامبر ﷺ و در خطاب به ایشان با احترام سخن بگویید و مراقب لحن خود باشید.
- هشدارها را جدی بگیرید، اما دربارهٔ سرانجام نهایی کسی حکم قطعی ندهید.
- اگر کسی کنارهگیری کرده یا آشکارا نگران است، با مهربانی از حالش بپرسید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.