قربانی عید اضحی · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5556

روایت‌شده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: قربانی عید اضحی
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara ibn Azib

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ ضَحَّى خَالٌ لِي يُقَالُ لَهُ أَبُو بُرْدَةَ قَبْلَ الصَّلاَةِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ شَاتُكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عِنْدِي دَاجِنًا جَذَعَةً مِنَ الْمَعَزِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْبَحْهَا وَلَنْ تَصْلُحَ لِغَيْرِكَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَإِنَّمَا يَذْبَحُ لِنَفْسِهِ، وَمَنْ ذَبَحَ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَقَدْ تَمَّ نُسُكُهُ، وَأَصَابَ سُنَّةَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ عُبَيْدَةُ عَنِ الشَّعْبِيِّ وَإِبْرَاهِيمَ‏.‏ وَتَابَعَهُ وَكِيعٌ عَنْ حُرَيْثٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ‏.‏ وَقَالَ عَاصِمٌ وَدَاوُدُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عِنْدِي عَنَاقُ لَبَنٍ‏.‏ وَقَالَ زُبَيْدٌ وَفِرَاسٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عِنْدِي جَذَعَةٌ‏.‏ وَقَالَ أَبُو الأَحْوَصِ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنَاقٌ جَذَعَةٌ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عَوْنٍ عَنَاقٌ جَذَعٌ، عَنَاقُ لَبَنٍ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، خالد بن عبدالله برای ما حدیث کرد، مُطَرِّف از عامر، و او از براء بن عازب رضی الله عنهما روایت کرد که گفت: یکی از دایی‌هایم به نام ابوبرده پیش از نماز عید قربانی خود را ذبح کرد. رسول خدا ﷺ به او فرمودند:

«گوسفندت تنها گوشت است (و قربانی محسوب نمی‌شود).» او عرض کرد: «ای رسول خدا! من یک بزغاله اهلی دارم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «آن را ذبح کن، اما این رخصت جز برای تو جایز نخواهد بود.» سپس فرمودند: «هر کس پیش از نماز ذبح کند، تنها برای خودش ذبح کرده است و هر کس پس از نماذ ذبح کند، قربانی‌اش کامل شده و سنت مسلمانان را دریافته است.» عبیده نیز این حدیث را از شعبی و ابراهیم تأیید کرده است. وکیع از حریث از شعبی آن را تأیید نموده است. عاصم و داوود از شعبی روایت کرده‌اند: «نزد من بزغاله شیری است.» زبید و فراس از شعبی روایت کرده‌اند: «نزد من جَذَعه (بز یک‌ساله) است.» ابوالاحوص گفت: منصور برای ما حدیث کرد: «بزغاله جَذَعه.» ابن عون روایت کرد: «جَذَعه، بزغاله شیری.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قربانی تنها زمانی معتبر است که پس از نماز عید ذبح شود.

پیشینه و سبب بیان

ابوبُرده، عموی براء بن عازب، حیوان خود را پیش از نماز عید ذبح کرد. پیامبر ﷺ روشن ساخت که این قربانی معتبر نیست و به او اجازه داد بزغالهٔ جوانش را ذبح کند؛ با این محدودیت که این استثنا فقط برای او بود.

توضیح واژه‌های دشوار
قربانی

حیوانی که به‌عنوان عبادتی آیینی در عید قربان ذبح می‌شود.

نُسُک

عملی عبادی که در شریعت مقرر شده است؛ در اینجا منظور قربانی است.

جَذَعه

حیوانی که به سن جوانی معینی رسیده باشد؛ حد دقیق سن با توجه به گونهٔ حیوان و مذهب فقهی متفاوت است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که قربانی تنها پس از برگزاری نماز عید معتبر است؛ هرکس پیش از آن ذبح کند، گوشت ذبح کرده، اما قربانیِ مقرر را به‌جا نیاورده است. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت زمان دقیق آغاز و پایان وقت قربانی را با توجه به روایت‌های تکمیلی و جزئیات فقهی بررسی می‌کنند. اجازهٔ ویژه‌ای که به ابوبُرده داده شد، استثنایی عمومی برای دیگران نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از ذبح، بررسی کنید نماز عید در جامعهٔ شما چه زمانی به پایان می‌رسد.
  2. برای قربانی برنامه‌ریزی دقیق داشته باشید و اجازه ندهید شتاب باعث شود پیش از وقت مقرر ذبح کنید.
  3. اگر دربارهٔ سن یا مناسب‌بودن حیوان تردید دارید، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.