کتاب سنت · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 121

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب سنت
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ ابْنِ سَابِطٍ، - وَهُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ - عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ قَدِمَ مُعَاوِيَةُ فِي بَعْضِ حَجَّاتِهِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ سَعْدٌ فَذَكَرُوا عَلِيًّا فَنَالَ مِنْهُ فَغَضِبَ سَعْدٌ وَقَالَ تَقُولُ هَذَا لِرَجُلٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ كُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِيٌّ مَوْلاَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ الْيَوْمَ رَجُلاً يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

علی بن محمد برای ما حدیث کرد، ابومعاویه برای ما حدیث کرد، موسی بن مسلم برای ما حدیث کرد، از ابن سابط — که همان عبدالرحمن است — از سعد بن ابی‌وقاص روایت شده است که گفت: معاویه در یکی از سفرهای حج خود آمد و سعد بر او وارد شد. آنان از علی یاد کردند و معاویه به بدگویی از او پرداخت. سعد خشمگین شد و گفت:

«آیا درباره مردی چنین سخنی می‌گویی که شنیدم رسول الله ﷺ فرمود: "هر کس من مولای اویم، علی نیز مولای اوست." و شنیدم که فرمود: "تو نسبت به من به منزله هارون نسبت به موسی هستی، جز آنکه پس از من پیامبری نخواهد بود." و شنیدم که فرمود: "امروز پرچم را به مردی خواهم داد که خدا و رسولش را دوست دارد."»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سعد از علی با ستایشی ویژه دفاع کرد که پیامبر ﷺ درباره او بیان فرموده بود.

پیشینه و سبب بیان

سعد نقل می‌کند که معاویه در یکی از سفرهای حج نزد او بود و آنان از علی سخن به میان آوردند. وقتی معاویه از او انتقاد کرد، سعد سخنانی را که از پیامبر ﷺ درباره علی شنیده بود بازگو کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
مولی

واژه‌ای با معناهایی چون هم‌پیمان، نزدیک یا کسی که با دیگری پیوند دارد؛ معنای دقیق آن به بافت سخن بستگی دارد.

پرچم

نشانه یا درفی که سپاه در جریان لشکرکشی با خود حمل می‌کند.

همانند هارون برای موسی

این تشبیه بر نزدیکی ویژه علی به پیامبر ﷺ دلالت دارد، با این استثنای صریح که پس از پیامبر ﷺ پیامبری نخواهد آمد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را تشویقی روشن برای به‌رسمیت‌شناختن فضایل علی و پرهیز از اهانت به او می‌دانند. تشبیه به هارون، نزدیکی ویژه او را تأیید می‌کند، اما صریحاً پیامبری پس از محمد ﷺ را منتفی می‌سازد. در شرح روایت، سخن درباره مولی با پیوند و وابستگی علی به پیامبر ﷺ مرتبط دانسته شده است؛ متن به‌تنهایی مجوزی برای کوچک‌شمردن دیگر صحابه به دست نمی‌دهد. همچنین سعد نشان می‌دهد که می‌توان با دانش و احترام، انتقاد ناعادلانه را پاسخ داد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با احترام از صحابه پیامبر ﷺ سخن بگویید و از اهانت بپرهیزید.
  2. به انتقاد نادرست با دانش معتبر و لحنی سنجیده پاسخ دهید.
  3. فضایل ویژه علی را بشناسید، بی‌آنکه از آن‌ها برای دامن‌زدن به اختلاف استفاده کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.