کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 131

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Munkarکتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Munkar

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تَقْرَإِ الْحَائِضُ وَلاَ الْجُنُبُ شَيْئًا مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَقْرَإِ الْجُنُبُ وَلاَ الْحَائِضُ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ قَالُوا لاَ تَقْرَأُ الْحَائِضُ وَلاَ الْجُنُبُ مِنَ الْقُرْآنِ شَيْئًا إِلاَّ طَرَفَ الآيَةِ وَالْحَرْفَ وَنَحْوَ ذَلِكَ وَرَخَّصُوا لِلْجُنُبِ وَالْحَائِضِ فِي التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ ‏.‏ قَالَ وَسَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ إِنَّ إِسْمَاعِيلَ بْنَ عَيَّاشٍ يَرْوِي عَنْ أَهْلِ الْحِجَازِ وَأَهْلِ الْعِرَاقِ أَحَادِيثَ مَنَاكِيرَ ‏.‏ كَأَنَّهُ ضَعَّفَ رِوَايَتَهُ عَنْهُمْ فِيمَا يَنْفَرِدُ بِهِ ‏.‏ وَقَالَ إِنَّمَا حَدِيثُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَهْلِ الشَّأْمِ ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ أَصْلَحُ مِنْ بَقِيَّةَ وَلِبَقِيَّةَ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنِ الثِّقَاتِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ قَالَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ ذَلِكَ ‏.‏

ترجمه

علی بن حجر و حسن بن عرفه برای ما حدیث کردند، هر دو گفتند: اسماعیل بن عیاش برای ما حدیث کرد، از موسی بن عقبه، از نافع، از ابن عمر، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«زن حائض و شخص جنب هیچ چیزی از قرآن را نخوانند.» او گفت: در این باب از علی نیز روایتی وارد شده است. ابوعیسی می‌گوید: حدیث ابن عمر را جز از طریق اسماعیل بن عیاش، از موسی بن عقبه، از نافع، از ابن عمر، از پیامبر ﷺ نمی‌شناسیم؛ ایشان فرمودند: «جنب و حائض قرآن نخوانند.» این قول اکثر اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ، تابعین و کسانی پس از آنان مانند سفیان ثوری، ابن مبارک، شافعی، احمد و اسحاق است. آنان گفته‌اند: زن حائض و شخص جنب نباید چیزی از قرآن بخوانند مگر بخشی از آیه یا یک حرف و مانند آن. اما برای جنب و حائض در تسبیح و تهلیل رخصت داده‌اند. او گفت: شنیدم محمد بن اسماعیل می‌گفت که اسماعیل بن عیاش از مردم حجاز و عراق احادیث منکر روایت می‌کند. گویی روایت او را هنگامی که به تنهایی نقل کرده باشد، ضعیف دانسته‌اند. و گفت: حدیث اسماعیل بن عیاش تنها از مردم شام معتبر است. احمد بن حنبل گفت: اسماعیل بن عیاش بهتر از بقیّه است، در حالی که بقیّه احادیث منکری از ثقات دارد. ابوعیسی گفت: احمد بن حسن برایم حدیث کرد و گفت: من احمد بن حنبل را شنیدم که چنین می‌فرمود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت، تلاوت قرآن در دوران قاعدگی و حالت جنابت را منع می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
جنب

کسی که پس از آمیزش جنسی یا انزال باید غسل جنابت انجام دهد.

تسبیح و تهلیل

تسبیح، پاک و منزه دانستن خداوند است؛ تهلیل، گفتنِ «لا إله إلا الله» است.

برداشت‌های عالمان

ترمذی می‌نویسد که بسیاری از عالمان نخستین، از جمله سفیان ثوری، ابن مبارک، شافعی، احمد و اسحاق، تلاوت قرآن از سوی فرد در حالت جنابت یا قاعدگی را نمی‌پسندیدند، هرچند خواندن بخشی از یک آیه یا یک حرف را مجاز می‌دانستند. آنان تسبیح و تهلیل را جایز می‌شمردند. ترمذی همچنین انتقاد بخاری از اسماعیل بن عیاش را هنگامی که تنها از راویان حجاز یا عراق روایت می‌کند، نقل می‌کند. از آنجا که این روایت خاص بسیار ضعیف است، به‌تنهایی نمی‌تواند منع الزام‌آوری را ثابت کند؛ دیدگاه‌های فقهی دقیق باید بر پایهٔ دیگر ادله بررسی شوند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در احکام دینی میان روایت ضعیف و دلیل معتبر تمایز بگذارید.
  2. کسی که در حالت جنابت است، تا پیش از انجام غسل واجب نیز می‌تواند ذکر بگوید.
  3. اگر دربارهٔ تلاوت قرآن در دوران قاعدگی اختلافی وجود دارد، از فردی آگاه راهنمایی بخواهید و دیدگاه‌های فقهی معتبر را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.