کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 241

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ، وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ، سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ عَنْ طُعْمَةَ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ صَلَّى لِلَّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا فِي جَمَاعَةٍ يُدْرِكُ التَّكْبِيرَةَ الأُولَى كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَتَانِ بَرَاءَةٌ مِنَ النَّارِ وَبَرَاءَةٌ مِنَ النِّفَاقِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَنَسٍ مَوْقُوفًا وَلاَ أَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلاَّ مَا رَوَى سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ عَنْ طُعْمَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ ‏.‏ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ الْبَجَلِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَوْلُهُ ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ، هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ طَهْمَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ الْبَجَلِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏ وَرَوَى إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَهُوَ حَدِيثٌ مُرْسَلٌ وَعُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ لَمْ يُدْرِكْ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ يُكْنَى أَبَا الْكَشُوثَى وَيُقَالُ أَبُو عُمَيْرَةَ ‏.‏

ترجمه

عقبه بن مکرم و نصر بن علی جهضمی به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: ابوقتیبه، سلم بن قتیبه از طعمه بن عمرو، او از حبیب بن ابی ثابت، و او از انس بن مالک برای ما حدیث کرد که رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس چهل روز برای خدا در جماعت نماز بخواند و تکبیر اول را دریابد، دو برائت برای او نوشته می‌شود: برائت از آتش و برائت از نفاق.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث از انس به صورت موقوف روایت شده است و جز آنچه سلم بن قتیبه از طعمه بن عمرو، او از حبیب بن ابی ثابت و او از انس روایت کرده، کسی را نمی‌شناسم که آن را مرفوع نقل کرده باشد. در واقع این حدیث تنها از حبیب بن ابی حبیب بجلی از انس بن مالک به عنوان قول او روایت می‌شود. هناد این مطلب را به ما حدیث کرد، وکیع از خالد بن طهمان، او از حبیب بن ابی حبیب بجلی و او از انس همانند آن را نقل کرد اما آن را مرفوع نساخت. اسماعیل بن عیاش نیز این حدیث را از عماره بن غزیّه، او از انس بن مالک، او از عمر بن خطاب و او از پیامبر ﷺ به همین مضمون روایت کرده است. ولی این حدیث محفوظ نیست و مرسل می‌باشد، و عماره بن غزیّه انس بن مالک را درک نکرده است. محمد بن اسماعیل می‌گوید: کنیه حبیب بن ابی حبیب، ابوالکشوثی بود و گفته می‌شود ابوعمیره نیز نامیده می‌شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پایداری چهل‌روزه در نماز جماعت، وعدهٔ دو مصونیت را در پی دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
به جماعت

نماز را همراه دیگران، معمولاً پشت سر امام، به‌جا آوردن.

تکبیر نخست

گفتن «الله اکبر» در آغاز نماز توسط امام.

مصونیت

حفاظت یا رهاییِ وعده‌داده‌شده؛ در اینجا مصونیت از آتش و دورویی مراد است.

برداشت‌های عالمان

عالمان تأکید می‌کنند که این روایت به پایداری در نماز جماعت و حضور به‌موقع تشویق می‌کند تا نمازگزار تکبیر آغازین را با امام درک کند. این وعده انگیزه‌ای برای عبادت خالصانه است، نه مبنایی برای داوری دربارهٔ باطن یا سرانجام نهایی کسی. ترمذی به تفاوت در شیوهٔ نقل اشاره می‌کند: این سخن به‌صورت موقوف از انس نیز نقل شده و صورت مرفوع آن سندی ویژه دارد. متن، حکمی کلی مبنی بر واجب بودن چهل روز مقرر نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برنامهٔ صبح و قرارهایت را طوری تنظیم کن که به‌موقع به نماز جماعت برسی.
  2. برای منظم بودن در نماز بکوش، اما چهل روز را تضمینی برای داوری دربارهٔ خودت یا دیگران ندان.
  3. نیتت را خالص کن: نماز را برای خدا به‌جا آور و در پی تحسین مردم نباش.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.