کتاب امثال · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2867

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب امثال
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قَالَ‏ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ‏ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ مِنَ الشَّجَرِ شَجَرَةً لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَهِيَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هِيَ النَّخْلَةُ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَقُولَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ عُمَرَ بِالَّذِي وَقَعَ فِي نَفْسِي ‏.‏ فَقَالَ لأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضى الله عنه ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن موسی انصاری به ما حدیث کرد، گفت: مَعن به ما حدیث کرد، گفت: مالک از عبدالله بن دینار، و او از ابن عمر برایمان حدیث کرد که رسول الله ﷺ فرمودند:

«در میان درختان، درختی هست که برگ‌هایش نمی‌ریزد و آن مَثَل مؤمن است؛ به من بگویید آن کدام درخت است؟» عبدالله گفت: «مردم شروع به حدس زدن درباره درختان بیابان کردند، در حالی که در دل من گذشت که آن درخت خرماست.» سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «آن درخت خرماست.» عبدالله گفت: «شرم کردم که آن را بگویم.» عبدالله افزود: «سپس آنچه در دلم گذشته بود را به عمر گفتم، پس او فرمود: 'اگر آن را گفته بودی، برایم محبوب‌تر از داشتن فلان و فلان چیز بود.'» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. و در این باب از ابوهُریره رضی الله عنه نیز روایت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

درخت خرما به‌سبب پایداری‌اش، الگویی برای مؤمن است.

توضیح واژه‌های دشوار
تشبیه

مقایسه‌ای که با نمونه‌ای آشنا، درسی معنوی را روشن می‌کند.

درخت خرما

درختی که پیامبر ﷺ آن را نمونه‌ای برای مؤمن معرفی می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان اشاره کرده‌اند که درخت خرما، که برگ‌هایش را حفظ می‌کند، نماد پایداری و نیکیِ ماندگار مؤمن است. پرسش پیامبر ﷺ حاضران را برمی‌انگیخت تا بیندیشند و دانش خود را به‌روشنی بیان کنند. ابن‌عمر پاسخ را می‌دانست، اما از روی شرم سکوت کرد؛ عمر نشان داد که بیان پاسخ درست ارزشمند است. این روایت به‌خودیِ‌خود حکم فقهی مشخصی را مطرح نمی‌کند که چهار مذهب فقهی اهل‌سنت دربارهٔ آن اختلاف داشته باشند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در ایمان و کارهای نیک پایدار بمانید، حتی وقتی شرایط تغییر می‌کند.
  2. هنگام آموختن با دقت بیندیشید و پاسخ مستدل و درست را با احترام بیان کنید.
  3. دانش و خرد جوانان را ارج بنهید و آنان را به مشارکت تشویق کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.