کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2965

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا أَرَى عَلَى أَحَدٍ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ شَيْئًا وَمَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَطَّوَّفَ بَيْنَهُمَا ‏.‏ فَقَالَتْ بِئْسَمَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَطَافَ الْمُسْلِمُونَ وَإِنَّمَا كَانَ مَنْ أَهَلَّ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي بِالْمُشَلَّلِ لاَ يَطُوفُونَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏:‏ ‏(‏فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ‏)‏ وَلَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ لَكَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لأَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ فَأَعْجَبَهُ ذَلِكَ وَقَالَ إِنَّ هَذَا لَعِلْمٌ وَلَقَدْ سَمِعْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَقُولُونَ إِنَّمَا كَانَ مَنْ لاَ يَطَّوَّفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ مِنَ الْعَرَبِ يَقُولُونَ إِنَّ طَوَافَنَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْحَجَرَيْنِ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ وَقَالَ آخَرُونَ مِنَ الأَنْصَارِ إِنَّمَا أُمِرْنَا بِالطَّوَافِ بِالْبَيْتِ وَلَمْ نُؤْمَرْ بِهِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏(‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏)‏ قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَأُرَاهَا قَدْ نَزَلَتْ فِي هَؤُلاَءِ وَهَؤُلاَءِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

ابن ابی عمر برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که زهری از عروه روایت می‌کرد که گفت: به عائشه گفتم:

«من بر کسی که بین صفا و مروه سعی نکند، ایرادی نمی‌بینم و باکی ندارم که خودم نیز بین آن دو سعی نکنم.» عائشه فرمود: «ای برادرزاده‌ام، چه بد سخنی گفتی! رسول خدا ﷺ سعی کردند و مسلمانان نیز سعی کرده‌اند. کسانی که بین صفا و مروه سعی نمی‌کردند، تنها کسانی بودند که برای مناتِ طاغوتی که در مُشَلَّل بود، احرام می‌بستند. سپس خداوند این آیه را نازل کرد: (پس هر کس خانه خدا را حج یا عمره کند، گناهی بر او نیست که بین آن دو سعی نماید). اگر چنان بود که تو می‌گویی، آیه چنین نازل می‌شد: «گناهی بر او نیست که بین آن دو سعی نکند». زهری گفت: این مطلب را برای ابوبکر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام بازگو کردم؛ او شگفت‌زده شد و گفت: «به راستی که این دانش است. من از برخی اهل علم شنیده‌ام که می‌گفتند: عرب‌هایی که بین صفا و مروه سعی نمی‌کردند، می‌گفتند: سعی ما بین این دو سنگ از رسوم جاهلیت است. و گروهی دیگر از انصار می‌گفتند: ما تنها به طواف خانه فرمان یافته‌ایم و به سعی بین صفا و مروه فرمان نیافته‌ایم. سپس خداوند متعال نازل فرمود: (همانا صفا و مروه از شعائر الهی هستند). ابوبکر بن عبدالرحمن گفت: گمان می‌کنم این آیه درباره همین دو گروه نازل شده است. ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه روشن می‌کند که سعی میان صفا و مروه از مناسک حج است.

پیشینه و سبب بیان

برخی از عرب‌ها از سعی پرهیز می‌کردند، زیرا آن را رسمی از دوران جاهلیت می‌پنداشتند. گروهی از انصار نیز گمان می‌کردند فقط طواف کعبه تشریع شده است. عایشه توضیح داد که آیات مربوط به صفا و مروه این برداشت‌ها را برطرف می‌کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
سعی

حرکت آیینی رفت‌وبرگشت میان تپه‌های صفا و مروه در حج یا عمره.

احرام

وضعیت آیینی مقدسی که فرد با ورود به آن مناسک حج یا عمره را آغاز می‌کند.

مَنات

بتی که پیش از اسلام پرستش می‌شد و برخی زائران مناسک خود را به آن پیوند می‌دادند.

برداشت‌های عالمان

عایشه با استناد به روش پیامبر ﷺ و مسلمانان و نیز عبارت آیهٔ ۱۵۸ سورهٔ بقره روشن می‌کند که سعی رسمی ممنوع یا مردود نیست. عالمان با توجه به این و دیگر ادله دربارهٔ حکم فقهی آن بحث کرده‌اند؛ چهار مذهب فقهی اهل‌سنت سعی را بخشی از حج و عمره می‌دانند، هرچند دربارهٔ عنوان دقیق فقهی آن و پیامدهای ترک آن اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مناسک حج و عمره را پیش از نتیجه‌گیری دربارهٔ واجب یا غیرواجب بودن چیزی، از منابع معتبر بیاموزید.
  2. هنگام تردید از اهل دانش توضیح بخواهید و بررسی کنید که آیات قرآن در بافت تاریخی خود چگونه فهمیده شده‌اند.
  3. مناسک مقرر را با احترام به‌جا آورید، حتی اگر رسمی در آغاز برایتان ناآشنا به نظر برسد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.