کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3129

روایت‌شده توسط Ubayy ibn Ka'b. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ubayy ibn Ka'b

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، قَالَ حَدَّثَنِي أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ أُصِيبَ مِنَ الأَنْصَارِ أَرْبَعَةٌ وَسِتُّونَ رَجُلاً وَمِنَ الْمُهَاجِرِينَ سِتَّةٌ فِيهِمْ حَمْزَةُ فَمَثَّلُوا بِهِمْ فَقَالَتِ الأَنْصَارُ لَئِنْ أَصَبْنَا مِنْهُمْ يَوْمًا مِثْلَ هَذَا لَنُرْبِيَنَّ عَلَيْهِمْ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏(‏ وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ ‏)‏ فَقَالَ رَجُلٌ لاَ قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُفُّوا عَنِ الْقَوْمِ إِلاَّ أَرْبَعَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ ‏.‏

ترجمه

ابو عمار حسین بن حریث به ما حدیث کرد، فضل بن موسی به ما حدیث کرد، از عیسی بن عبید، از ربیع بن انس، از ابوالعالیه که گفت: أُبیّ بن کعب برایم حدیث کرد و گفت:

«در روز جنگ احد، شصت و چهار نفر از انصار و شش نفر از مهاجرین شهید شدند که حمزه نیز در میان آنان بود. سپس دشمنان اجساد ایشان را مُثله کردند. انصار گفتند: 'اگر روزی بر آنان دست یابیم، قطعاً بیش از آنچه بر سر ما آوردند، با آنان خواهیم کرد.'» او گفت: «چون روز فتح مکه فرا رسید، خداوند این آیه را نازل فرمود: (و اگر مجازات کنید، پس به مانند آنچه به شما مجازات شده است، مجازات نمایید؛ و اگر صبر پیشه کنید، همانا این کار برای صابران بهتر است). مردی گفت: 'امروز دیگر قریشی باقی نخواهد ماند.' پیامبر خدا ﷺ فرمودند: 'به جز چهار نفر، دست از مردم بردارید.'» راوی گفت: این حدیث از أُبیّ بن کعب، حسن غریب است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در قصاص، عدالت لازم است؛ اما شکیبایی و گذشت بهترند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از تلفات و مثله‌کردن پس از نبرد اُحد، خواست برخی از انصار برای جبران آن رنج و نازل‌شدن آیهٔ ۱۶:۱۲۶ قرآن هنگام فتح مکه سخن می‌گوید.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که به پیامبر ﷺ و مسلمانان یاری رساندند.

مهاجران

مسلمانانی که از مکه به مدینه هجرت کردند.

قصاص

واکنشی مشروع که از ستمی که به شخص شده فراتر نمی‌رود.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک از آیهٔ ۱۶:۱۲۶ قرآن چنین برداشت می‌کنند که قصاص باید در محدودهٔ تناسب بماند و شکیبایی و گذشت انتخاب بهتری است. این روایت همچنین نشان می‌دهد که مرجعیت، برای قصاص حد می‌گذارد؛ سخن دربارهٔ چهار استثنا را نباید جدا از زمینهٔ تاریخی آن، دعوتی عمومی به خشونت دانست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در برابر ستم از روی خشم واکنش نشان ندهید؛ راه‌حلی مشروع و متناسب بجویید.
  2. هرگاه ایمن و بجا باشد، شکیبایی و گذشت را به جای انتقام برگزینید.
  3. گفته‌های تاریخی را خودسرانه به کار نبندید؛ بگذارید عالمان صلاحیت‌دار و مرجع قانونی دربارهٔ احکام دینی داوری کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.