کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3201

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
  3. 3حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ
  4. 4أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَمَّهُ، غَابَ عَنْ قِتَالِ، بَدْرٍ فَقَالَ غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ، قِتَالٍ قَاتَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُشْرِكِينَ لَئِنِ اللَّهُ أَشْهَدَنِي قِتَالاً لِلْمُشْرِكِينَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ كَيْفَ أَصْنَعُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْكَشَفَ الْمُسْلِمُونَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا جَاءَ بِهِ هَؤُلاَءِ ‏.‏ يَعْنِي الْمُشْرِكِينَ وَأَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا يَصْنَعُ هَؤُلاَءِ ‏.‏ يَعْنِي أَصْحَابَهُ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَلَقِيَهُ سَعْدٌ فَقَالَ يَا أَخِي مَا فَعَلْتَ أَنَا مَعَكَ فَلَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أَصْنَعَ مَا صَنَعَ ‏.‏ فَوُجِدَ فِيهِ بِضْعٌ وَثَمَانُونَ مِنْ ضَرْبَةٍ بِسَيْفٍ وَطَعْنَةٍ بِرُمْحٍ وَرَمْيَةٍ بِسَهْمٍ فَكُنَّا نَقُولُ فِيهِ وَفِي أَصْحَابِهِ نَزَلَتْ ‏:‏ ‏(‏فمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ يَزِيدُ يَعْنِي هَذِهِ الآيَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَاسْمُ عَمِّهِ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ ‏.‏

ترجمه

عبد بن حمید برای ما حدیث کرد، یزید بن هارون برای ما حدیث کرد، حمید طویل به ما خبر داد، از انس بن مالک که دایی‌اش در جنگ بدر حاضر نبود. پس گفت:

«من از نخستین نبردی که رسول خدا ﷺ با مشرکان انجام دادند، غایب ماندم. سوگند به الله! اگر الله مرا در نبردی با مشرکان شرکت دهد، قطعاً الله خواهد دید که چگونه عمل می‌کنم!» سپس چون روز احد فرا رسید و مسلمانان پراکنده شدند، او گفت: «بار الها! من از آنچه این گروه — یعنی مشرکان — انجام داده‌اند، نزد تو بیزاری می‌جویم و از آنچه این گروه — یعنی یارانش — کرده‌اند، از تو عذرخواهی می‌کنم.» آنگاه پیش تاخت و با سعد روبرو شد. سعد گفت: «ای برادر من! هر چه کنی، من با تو هستم!» اما نتوانست مانند او عمل کند. سرانجام بیش از هشتاد زخم ناشی از ضربت شمشیر، نیزه و تیر بر پیکرش یافت شد. ما درباره او و یارانش می‌گفتیم که این آیه نازل شده است: «پس برخی از آنان پیمان خود را به پایان بردند و برخی در انتظارند...» یزید گفت: «یعنی همین آیه.» ابوعیسی گفت: «این حدیث حسن صحیح است.» و نام دایی انس، انس بن نضر بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

انس بن نضر به پیمان خود وفا کرد و در اُحُد جان‌فشانی کرد.

پیشینه و سبب بیان

انس بن نضر در بدر حضور نداشت و گفت که اگر در نبرد دیگری حاضر شود، خداوند خواهد دید که چگونه تلاش می‌کند. در اُحُد، هنگامی که مسلمانان عقب‌نشینی کردند، او به نبرد ادامه داد؛ پس از کشته‌شدنش، بیش از هشتاد زخم بر بدن او یافتند.

توضیح واژه‌های دشوار
وفا به پیمان

پایبند ماندن به تصمیمی استوار یا وعده‌ای به خداوند.

عقب‌نشینی

در جریان نبرد به عقب رفتن.

اُحُد

نبردی در نزدیکی کوه اُحُد، نزدیک مدینه.

برداشت‌های عالمان

این روایت پایداری انس بن نضر را با آیهٔ ۲۳ سورهٔ احزاب پیوند می‌دهد: برخی به پیمان خود وفا کرده‌اند و برخی دیگر همچنان در انتظارند، بی‌آنکه موضعشان را تغییر دهند. دانشمندان در اینجا بر اخلاص و وفاداری به تصمیمی شایسته تأکید می‌کنند. رفتار او دعوتی همگانی به بی‌پروایی نیست؛ این نمونه دربارهٔ پایداری در فرمان‌برداری و دفاع از جامعه است.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای خشنودی خدا تصمیم‌های نیک بگیرید و هرگاه فرصت پیش آمد، آنها را به عمل تبدیل کنید.
  2. هنگامی که دیگران عقب‌نشینی می‌کنند، استوار بمانید؛ اما با خردمندی و در چارچوب حدود اسلام عمل کنید.
  3. در برابر خداوند به کاستی‌های خود صادق باشید و از او آمرزش بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.