کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3224

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ إِذْ رُمِيَ بِنَجْمٍ فَاسْتَنَارَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ لِمِثْلِ هَذَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا كُنَّا نَقُولُ يَمُوتُ عَظِيمٌ أَوْ يُولَدُ عَظِيمٌ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنَّهُ لاَ يُرْمَى بِهِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّ رَبَّنَا عَزَّ وَجَلَّ إِذَا قَضَى أَمْرًا سَبَّحَ لَهُ حَمَلَةُ الْعَرْشِ ثُمَّ سَبَّحَ أَهْلُ السَّمَاءِ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ حَتَّى يَبْلُغَ التَّسْبِيحُ إِلَى هَذِهِ السَّمَاءِ ثُمَّ سَأَلَ أَهْلُ السَّمَاءِ السَّادِسَةِ أَهْلَ السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ فَيُخْبِرُونَهُمْ ثُمَّ يَسْتَخْبِرُ أَهْلُ كُلِّ سَمَاءٍ حَتَّى يَبْلُغَ الْخَبَرُ أَهْلَ السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَتَخْتَطِفُ الشَّيَاطِينُ السَّمْعَ فَيُرْمَوْنَ فَيَقْذِفُونَهَا إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ فَمَا جَاءُوا بِهِ عَلَى وَجْهِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَلَكِنَّهُمْ يُحَرِّفُونَ وَيَزِيدُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ رِجَالٍ، مِنَ الأَنْصَارِ رضى الله عنهم قَالُوا كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى الأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رِجَالٍ مِنَ الأَنْصَارِ قَالُوا كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ ‏.‏

ترجمه

نصر بن علی جَهضَمی به ما حدیث کرد، عبدالاعلی به ما حدیث کرد، مَعمَر از زُهری، او از علی بن حسین، و او از ابن عباس رضی الله عنه روایت کرد که گفت: در حالی که رسول الله ﷺ همراه با گروهی از یارانش نشسته بودند، ستاره‌ای درخشان پرتاب شد. رسول الله ﷺ فرمودند:

«در دوران جاهلیت هنگامی که چنین چیزی را می‌دیدید، درباره آن چه می‌گفتید؟» گفتند: «می‌گفتیم بزرگی مرده است یا بزرگی زاده شده است.» سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «همانا این ستاره نه برای مرگ کسی و نه برای تولد کسی پرتاب می‌شود؛ بلکه چون پروردگار ما عزوجل امری را مقدر فرماید، حاملان عرش او را تسبیح می‌گویند. آنگاه ساکنان آسمانی که زیر آنهاست تسبیح می‌گویند، و سپس طبقات پایین‌تر، تا اینکه تسبیح به این آسمان دنیا برسد. سپس ساکنان آسمان ششم از ساکنان آسمان هفتم می‌پرسند: پروردگارتان چه فرمود؟ پس آنان خبر را به ایشان می‌دهند. بدین ترتیب ساکنان هر آسمان جویای خبر می‌شوند تا اینکه خبر به ساکنان آسمان دنیا برسد. در این هنگام شیاطین برای شنیدن کمین می‌کنند، پس به سوی آنان تیر پرتاب می‌شود و آنان آنچه را شنیده‌اند به دوستان خود (فالگیران) می‌رسانند. آنچه آنان آورده‌اند فی‌نفسه حق است، اما آنها آن را تحریف کرده و بر آن می‌افزایند.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. این حدیث همچنین از زهری، از علی بن حسین، از ابن عباس و از مردانی از انصار رضی الله عنهم نیز روایت شده که گفتند: نزد پیامبر ﷺ بودیم. اوزاعی نیز از زهری، از عبیدالله، از ابن عباس و از مردانی از انصار مشابه همین معنا را روایت کرده است که گفتند: نزد پیامبر ﷺ بودیم. حسین بن حُرَیث این مطلب را به ما حدیث کرد، ولید بن مسلم به ما حدیث کرد، و اوزاعی به ما حدیث نمود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ستارگانِ دنباله‌دار پیش‌بینی‌کنندهٔ مرگ یا تولد نیستند؛ خرافات مردود است.

توضیح واژه‌های دشوار
جاهلیت

دوران ناآگاهی پیش از اسلام که باورهای خرافی، از جمله برخی عقاید نادرست، در آن رواج داشت.

حاملان عرش

فرشتگانی که بنا بر باور اسلامی عرش خداوند را حمل می‌کنند.

شیاطین

موجودات پلیدی که می‌کوشند خبرهای آسمانی را استراق سمع کنند و دروغ را با آن‌ها بیامیزند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که ستارگان دنباله‌دار نشانهٔ مرگ یا تولد کسی نیستند. این حدیث فال‌گیری و خرافات را رد می‌کند و می‌آموزد که انسان‌ها نمی‌توانند به‌تنهایی از امور غیب آگاه شوند. آنچه فال‌گیران یا هم‌پیمانانشان نقل می‌کنند، ممکن است حقیقت را با تحریف و دروغ درآمیزد؛ بنابراین چنین اخباری مبنای قابل‌اعتمادی برای باور یا عمل نیستند. مذاهب فقهی کلاسیک این روایت را از دلایل ممنوعیت فال‌گیری و باور به نشانه‌های بی‌پایه می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ستارگان دنباله‌دار یا رویدادهای دیگر را به مرگ، تولد یا آیندهٔ کسی پیوند ندهید.
  2. پیش‌گویی‌های دینی و شخصی را با دانش معتبر بسنجید و آن‌ها را به‌عنوان واقعیت بازگو نکنید.
  3. اجازه ندهید خرافات بر تصمیم‌هایتان اثر بگذارد؛ به خدا توکل کنید و بر پایهٔ دانشی روشن عمل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.