کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3363

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ صَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى الصَّفَا فَنَادَى ‏"‏ يَا صَبَاحَاهُ ‏"‏ ‏.‏ فَاجْتَمَعَتْ إِلَيْهِ قُرَيْشٌ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَىْ عَذَابٍ شَدِيدٍ أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنِّي أَخْبَرْتُكُمْ أَنَّ الْعَدُوَّ مُمَسِّيكُمْ أَوْ مُصَبِّحُكُمْ أَكُنْتُمْ تُصَدِّقُونِي ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو لَهَبٍ أَلِهَذَا جَمَعْتَنَا تَبًّا لَكَ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏:‏ ‏(‏ تبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

هنّاد و احمد بن منیع به ما حدیث کردند، ابومعاویه به ما حدیث کرد، اعمش به ما حدیث کرد، از عمرو بن مرّه، از سعید بن جبیر، از ابن عباس رضی الله عنه که فرمود: روزی رسول خدا ﷺ بر کوه صفا بالا رفتند و فریاد زدند:

«ای مردم! بشتابید!» پس قریش نزد ایشان گرد آمدند. پیامبر ﷺ فرمودند: «من شما را از عذابی سخت که در پیش است بیم می‌دهم. آیا اگر به شما خبر می‌دادم که دشمنی شبانگاه یا بامدادان قصد حمله به شما دارد، مرا باور می‌کردید؟» ابولهب گفت: «آیا تنها برای همین ما را گرد آوردی؟ نابود بادا بر تو!» سپس خداوند این آیه را نازل فرمود: «بریده باد هر دو دست ابولهب و خود او نیز تباه باد.» ابوعیسی گوید: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ قریش را آشکارا از عذابی سخت هشدار داد.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ قریش را در تپهٔ صفا گرد آورد تا آنان را هشدار دهد. پس از آنکه ابولهب او را رد کرد و دشنام داد، بنا بر روایت سورهٔ مسد نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
صفا

تپه‌ای در مکه که پیامبر ﷺ قریش را در آن گرد آورد.

ای وای از خطرِ صبحگاهی!

ندای هشدار سنتی عربی برای آگاه‌کردن مردم از خطری قریب‌الوقوع.

هشداردهنده

کسی که مردم را از خطر آگاه می‌کند و فرامی‌خواند تا خود را از آن برهانند.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این رویداد را با آغاز هشدار آشکار پیامبر ﷺ و نزول سورهٔ مسد مرتبط می‌دانند. تشبیه او به پیام‌آوری که از نزدیک‌شدن دشمن خبر می‌دهد، نشان می‌داد که قریش صداقت او را می‌شناختند؛ اعتمادشان به راست‌گویی او نیز ایجاب می‌کرد که پیامش را جدی بگیرند. این بخش تأکید می‌کند که پیوندهای خانوادگی یا جایگاه اجتماعی، کسی را از پیامدهای رد حقیقت و دشمنی با آن در امان نمی‌دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. وقتی می‌خواهی دیگران را از خطری جدی برحذر داری، صادقانه و روشن سخن بگو.
  2. دربارهٔ یک پیام بر پایهٔ حقیقت آن داوری کن، نه از روی بیزاری از پیام‌آورش.
  3. در دعوت به نیکی، اجازه نده تمسخر یا رد شدن دلسردت کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.