کتاب دعا · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3522

روایت‌شده توسط Umm Salamah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعا
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umm Salamah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، عَنْ أَبِي كَعْبٍ، صَاحِبِ الْحَرِيرِ حَدَّثَنِي شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ، قَالَ قُلْتُ لأُمِّ سَلَمَةَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ مَا كَانَ أَكْثَرُ دُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ عِنْدَكِ قَالَتْ كَانَ أَكْثَرُ دُعَائِهِ ‏"‏ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لأَكْثَرِ دُعَائِكَ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ قَالَ ‏"‏ يَا أُمَّ سَلَمَةَ إِنَّهُ لَيْسَ آدَمِيٌّ إِلاَّ وَقَلْبُهُ بَيْنَ أُصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللَّهِ فَمَنْ شَاءَ أَقَامَ وَمَنْ شَاءَ أَزَاغَ ‏"‏ ‏.‏ فَتَلاَ مُعَاذٌ ‏:‏ ‏(‏ ربَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا ‏)‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَالنَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَنُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ ‏.‏ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

ترجمه

ابوموسی انصاری به ما حدیث کرد، معاذ بن معاذ از ابوکعب صاحب حریر نقل کرد که گفت: شهر بن حوشب برایم حدیث کرد و گفت: به ام‌سلمه گفتم:

«ای ام‌المؤمنین! وقتی رسول خدا ﷺ نزد تو بودند، بیشتر چه دعایی می‌خواندند؟» فرمود: «بیشترین دعای ایشان این بود: ‹ای دگرگون‌کننده دل‌ها، دلم را بر دینت استوار گردان›.» گفت: سپس پرسیدم: «ای رسول خدا! چرا این دعا را بسیار می‌خوانید: ‹ای دگرگون‌کننده دل‌ها، دلم را بر دینت استوار گردان›؟» فرمودند: «ای ام‌سلمه! هیچ انسانی نیست مگر اینکه قلبش میان دو انگشت از انگشتان الله قرار دارد؛ پس هر کس را بخواهد استوار می‌سازد و هر کس را بخواهد منحرف می‌گرداند.» سپس معاذ این آیه را تلاوت کرد: (پروردگارا، دل‌هایمان را پس از آنکه هدایتمان کردی، منحرف مگردان). راوی گفت: در این باب از عایشه، نواس بن سمعان، انس، جابر، عبدالله بن عمرو و نعیم بن همار نیز روایت شده است. و این حدیث حسن است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ بارها از الله می‌خواست که دلش را استوار نگه دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
ای دگرگون‌کنندهٔ دل‌ها

دعایی است که در آن الله به‌عنوان آن‌که دل‌ها را تدبیر می‌کند و حال آن‌ها را دگرگون می‌سازد، خوانده می‌شود.

در دینت استوارم بدار

در ایمان و فرمان‌برداری از الله پایدار ماندن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که مؤمنان باید از الله استواری بخواهند و به نیروی خود تکیه نکنند. سخن دربارهٔ انگشتان الله به شیوه‌ای پذیرفته می‌شود که شایستهٔ الله است، بی‌آنکه او را به آفریدگان تشبیه کنیم یا چگونگی آن را تعیین کنیم. این دعا با آیهٔ ۸ سورهٔ آل‌عمران پیوند دارد؛ جایی که مؤمنان می‌خواهند پس از آنکه هدایت شدند، دل‌هایشان منحرف نشود.

درس‌هایی برای امروز
  1. دعای «ای دگرگون‌کنندهٔ دل‌ها، دلم را در دینت استوار بدار» را در دعاهای روزانه‌ات بگنجان.
  2. به‌ویژه هنگامی که ایمان و فرمان‌برداری در معرض فشار است، از الله استواری بخواه.
  3. به آموختن و انجام کارهای نیک ادامه بده و همواره به هدایت الله تکیه کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.