کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 389

روایت‌شده توسط Abu ad-Darda. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu ad-Darda

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيامِ فِي الصَّلاَةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَىَّ لأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَاقُ هَذَا لأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلاَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلاَتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ ‏.‏

ترجمه

معدان بن طلحه گفت: با ابودرداء ملاقات کردم و از او همان چیزی را پرسیدم که از ثوبان پرسیده بودم. او گفت:

«بر تو باد به سجده‌های فراوان، زیرا من از رسول خدا ﷺ شنیدم که فرمودند: "هیچ بنده‌ای برای الله سجده‌ای نمی‌کند مگر اینکه الله به واسطه آن یک درجه مقامش را بالا می‌برد و یک گناه از او محو می‌کند."» معدان بن طلحه یعمری که به ابن ابی طلحه نیز معروف است. او گفت: در این باب از ابوهریره، ابوامامه و ابوفاطمه نیز حدیث نقل شده است. ابوعیسی گفت: حدیث ثوبان و ابودرداء درباره کثرت رکوع و سجده، حدیث حسن صحیح است. اهل علم در این باره اختلاف نظر دارند؛ برخی گفته‌اند طولانی ایستادن در نماز بهتر از کثرت رکوع و سجده است، و برخی دیگر گفته‌اند کثرت رکوع و سجده بهتر از طولانی ایستادن است. احمد بن حنبل گفت: دو حدیث از پیامبر ﷺ در این زمینه روایت شده و ایشان حکمی قطعی در ترجیح یکی بر دیگری نداده‌اند. اسحاق گفت: اما در روز، کثرت رکوع و سجده بهتر است و در شب، طولانی ایستادن؛ مگر اینکه شخصی در شب جزئی از قرآن داشته باشد که باید آن را بخواند، در این صورت کثرت رکوع و سجده برای من محبوب‌تر است، زیرا هم جزء خود را تمام می‌کند و هم پاداش کثرت رکوع و سجده را می‌برد. ابوعیسی گفت: اسحاق این سخن را بدین دلیل گفت که نماز شب پیامبر ﷺ با قیام طولانی توصیف شده است، اما نماز روز ایشان مانند شب دارای قیام طولانی توصیف نشده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هر سجده برای خدا، درجه مؤمن را بالا می‌برد و گناهی را می‌زداید.

توضیح واژه‌های دشوار
سجده

حالتی در نماز که پیشانی برای عبادت خداوند بر زمین قرار می‌گیرد.

بالا بردن درجه

خداوند به بنده مرتبه‌ای بالاتر و پاداشی بیشتر عطا می‌کند.

زدودن گناه

خداوند از روی رحمت خود لغزش بنده را می‌آمرزد.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که دانشمندان درباره اینکه کدام برتر است اختلاف نظر داشتند: ایستادن طولانی در نماز یا رکوع و سجده‌های بیشتر. احمد بن حنبل هیچ‌یک را به‌طور قطعی بر دیگری ترجیح نداد. اسحاق میان نماز روز و شب تفاوت گذاشت: او در روز رکوع و سجده‌های بیشتر را ترجیح می‌داد و در شب ایستادن طولانی را مناسب می‌دانست، هماهنگ با نمازهای شبِ توصیف‌شده پیامبر ﷺ. این روایت به عبادت بیشتر تشویق می‌کند، اما انتخابی ثابت میان این صورت‌های عبادت را واجب نمی‌سازد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در نمازهای روزانه برای سجده‌های آگاهانه وقت بگذار و در آنها توجهت را به خدا معطوف کن.
  2. هرگاه توانستی نمازهای مستحبی به‌جا آور، بی‌آنکه نمازهای واجب یا مسئولیت‌های همیشگی‌ات را نادیده بگیری.
  3. برنامه نمازت را با توان خود هماهنگ کن و به اخلاص بکوش، نه صرفاً به زیاد کردن شمار اعمال نماز.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.