کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 445

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2أَبُو عَوَانَةَ
  3. 3قَتَادَةَ
  4. 4زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى
  5. 5سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ
  6. 6عَائِشَةَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا لَمْ يُصَلِّ مِنَ اللَّيْلِ - مَنَعَهُ مِنْ ذَلِكَ النَّوْمُ أَوْ غَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَعْدُ بْنُ هِشَامٍ هُوَ ابْنُ عَامِرٍ الأَنْصَارِيُّ وَهِشَامُ بْنُ عَامِرٍ هُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ قَالَ كَانَ زُرَارَةُ بْنُ أَوْفَى قَاضِيَ الْبَصْرَةِ وَكَانَ يَؤُمُّ فِي بَنِي قُشَيْرٍ فَقَرَأَ يَوْمًا فِي صَلاَةِ الصُّبْحِ‏:‏ ‏(‏فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ * فَذَلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ ‏)‏ فَخَرَّ مَيِّتًا فَكُنْتُ فِيمَنِ احْتَمَلَهُ إِلَى دَارِهِ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای ما حدیث کرد، از قتاده، از زُراره بن اوفی، از سعد بن هشام، از عایشه که گفت: هرگاه پیامبر ﷺ شب را نماز نمی‌خواندند — چه به سبب خواب و چه به سبب غلبهٔ خواب بر چشمانشان — در روز دوازده رکعت نماز می‌گزاردند. ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. ابوعیسی همچنین گفت: سعد بن هشام پسر عامر انصاری است و هشام بن عامر از اصحاب پیامبر ﷺ می‌باشد. عباس بن عبدالعظیم عنبری برای ما حدیث کرد، عتاب بن مثنّی برای ما حدیث کرد، از بهز بن حکیم که گفت: زُراره بن اوفی قاضی بصره بود و در بنی‌قشیر امامت می‌کرد. روزی در نماز صبح این آیات را خواند:

«پس چون در صور دمیده شود، آن روز، روزی دشوار خواهد بود»، آنگاه بیفتاد و فوت شد و من از کسانی بودم که جنازه‌اش را تا خانه‌اش حمل کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نماز شبِ فوت‌شده را در روز با دوازده رکعت قضا می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت‌ها

جمع رکعت؛ هر رکعت یک واحد از نماز آیینی است.

نماز شب

نماز مستحبی که پس از نماز عشا و پیش از سپیده‌دم خوانده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند کسی که به‌سبب خواب، نماز شبِ معمول خود را از دست می‌دهد، می‌تواند آن را در روز قضا کند. پیامبر ﷺ در این روایت آن را با دوازده رکعت جبران کرد. فقیهان دربارهٔ چگونگی و جزئیات اجرای آن بحث کرده‌اند؛ اما این حدیث بیش از همه بر امکان جبران عبادت مستحبیِ فوت‌شده و ارزش پایبندی به عبادت منظم تأکید دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. به عادتی شدنی در نماز مستحبی پایبند بمان و پس از شبی که از دست رفت، آن را از سر بگیر.
  2. اگر خواب مانع نماز شبت شد، می‌توانی آن را در روز قضا کنی.
  3. عبادت را طوری برنامه‌ریزی کن که فرصتی برای استراحت هم داشته باشی تا تلاش تو پایدار بماند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.