کتاب جمعه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 523

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جمعه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1ابْنُ أَبِي عُمَرَآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2سُفْيَانُ
  3. 3سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5أَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ كُنَّا نَعُدُّ سُهَيْلَ بْنَ أَبِي صَالِحٍ ثَبْتًا فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الْجُمُعَةِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا أَرْبَعًا ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رضى الله عنه أَنَّهُ أَمَرَ أَنْ يُصَلَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَرْبَعًا ‏.‏ وَذَهَبَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ إِلَى قَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنْ صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ صَلَّى أَرْبَعًا وَإِنْ صَلَّى فِي بَيْتِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ‏.‏ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَحَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ عُمَرَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَابْنُ عُمَرَ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّى بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ أَرْبَعًا ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ صَلَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ أَرْبَعًا ‏.‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنَصَّ لِلْحَدِيثِ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا الدَّنَانِيرُ وَالدَّرَاهِمُ أَهْوَنُ عَلَيْهِ مِنْهُ إِنْ كَانَتِ الدَّنَانِيرُ وَالدَّرَاهِمُ عِنْدَهُ بِمَنْزِلَةِ الْبَعْرِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت ابْنَ أَبِي عُمَرَ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ كَانَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَسَنَّ مِنْ الزُّهْرِيِّ

ترجمه

ابن ابی عمر برای ما حدیث کرد، صوفیان برای ما حدیث کرد، از سهیل بن ابی صالح، از پدرش، از ابوهریره که گفت: رسول خدا ﷺ فرمودند:

«هر کس از شما بخواهد پس از نماز جمعه نماز بخواند، باید چهار رکعت بخواند.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. حسن بن علی برای ما حدیث کرد، علی بن مدینی از صوفیان بن عیینه برای ما حدیث کرد که گفت: ما سهیل بن ابی صالح را در حدیث ثابت و معتبر می‌دانستیم. و عمل برخی از اهل علم بر همین اساس است. از عبدالله بن مسعود روایت شده است که او پیش از جمعه چهار رکعت و پس از آن چهار رکعت می‌خواند. همچنین از علی بن ابی طالب رضی الله عنه روایت شده است که دستور داد پس از جمعه دو رکعت و سپس چهار رکعت خوانده شود. صوفیان ثوری و ابن مبارک به قول ابن مسعود گرایش داشتند. اسحاق گفت: اگر کسی روز جمعه در مسجد نماز بخواند، چهار رکعت می‌خواند و اگر در خانه‌اش بخواند، دو رکعت می‌خواند. او استدلال کرد که پیامبر ﷺ پس از جمعه در خانه‌اش دو رکعت می‌خواند و نیز حدیث پیامبر ﷺ موجود است که: «هر کس از شما بخواهد پس از جمعه نماز بخواند، باید چهار رکعت بخواند.» ابوعیسی گفت: ابن عمر همان کسی است که از پیامبر ﷺ روایت کرده که ایشان پس از جمعه در خانه‌شان دو رکعت می‌خواندند و ابن عمر پس از پیامبر ﷺ در مسجد بعد از جمعه دو رکعت خواند و پس از آن دو رکعت، چهار رکعت دیگر نیز خواند. ابن ابی عمر این مطلب را برای ما حدیث کرد، صوفیان بن عیینه از ابن جریج برای ما حدیث کرد، او از عطاء که گفت: دیدم ابن عمر پس از جمعه دو رکعت خواند و سپس بعد از آن چهار رکعت خواند. سعید بن عبدالرحمن مخزومی برای ما حدیث کرد، صوفیان بن عیینه از عمرو بن دینار برای ما حدیث کرد که گفت: هیچ‌کس را ندیدم که در نقل حدیث دقیق‌تر از زهری باشد و هیچ‌کس را ندیدم که دینار و درهم نزد او بی‌ارزش‌تر باشد؛ گویی دینار و درهم نزد او مانند سرگین بود. ابوعیسی گفت: شنیدم ابن ابی عمر می‌گفت: شنیدم صوفیان بن عیینه می‌گفت: عمرو بن دینار از زهری مسن‌تر بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که بخواهد پس از نماز جمعه نماز نافله بخواند، چهار رکعت می‌خواند.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

یک واحد از نماز که شامل ایستادن، رکوع و سجده است.

نماز جمعه

نماز جماعت روز جمعه که جایگزین نماز معمول ظهر می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان دربارهٔ تعداد و محل نماز پس از نماز جمعه اختلاف نظر دارند. سفیان ثوری و ابن مبارک از روایت ابن مسعود پیروی کردند که بر اساس آن چهار رکعت خوانده می‌شود. اسحاق بن راهویه میان نماز خواندن در مسجد، که چهار رکعت را توصیه می‌کرد، و در خانه، که دو رکعت را توصیه می‌کرد، تفاوت قائل بود. بنا بر روایت ابن عمر، پیامبر ﷺ در خانه دو رکعت نماز خواند؛ ابن عمر بعدها در مسجد ابتدا دو رکعت و سپس چهار رکعت می‌خواند. بنابراین، این روایت برای شیوه‌های یادشده مجال می‌گذارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی که پس از نماز جمعه نماز نافله می‌خواند، می‌تواند از روایت چهار رکعت پیروی کند.
  2. روایت مربوط به دو رکعت در خانه را نیز بشناسید و به اختلاف‌نظر پذیرفته‌شده دربارهٔ شیوهٔ نماز احترام بگذارید.
  3. پس از نماز جمعه برای نماز مستحبی وقت بگذارید، بی‌آنکه دیگران را به‌خاطر پیروی از شیوه‌ای معتبر سرزنش کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.