کتاب سفر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 583

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب سفر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
  3. 3عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ
  4. 4جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، كَانَ يُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى قَوْمِهِ فَيَؤُمُّهُمْ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ قَالُوا إِذَا أَمَّ الرَّجُلُ الْقَوْمَ فِي الْمَكْتُوبَةِ وَقَدْ كَانَ صَلاَّهَا قَبْلَ ذَلِكَ أَنَّ صَلاَةَ مَنِ ائْتَمَّ بِهِ جَائِزَةٌ ‏.‏ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ جَابِرٍ فِي قِصَّةِ مُعَاذٍ وَهُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَالْقَوْمُ فِي صَلاَةِ الْعَصْرِ وَهُوَ يَحْسَبُ أَنَّهَا صَلاَةُ الظُّهْرِ فَائْتَمَّ بِهِمْ قَالَ صَلاَتُهُ جَائِزَةٌ ‏.‏ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِذَا ائْتَمَّ قَوْمٌ بِإِمَامٍ وَهُوَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهَا الظُّهْرُ فَصَلَّى بِهِمْ وَاقْتَدَوْا بِهِ فَإِنَّ صَلاَةَ الْمُقْتَدِي فَاسِدَةٌ إِذِ اخْتَلَفَ نِيَّةُ الإِمَامِ وَنِيَّةُ الْمَأْمُومِ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، از عمرو بن دینار، از جابر بن عبدالله روایت شده است که معاذ بن جبل همراه رسول خدا ﷺ نماز مغرب را می‌خواند، سپس به سوی قوم خود بازمی‌گشت و آنان را امامت می‌کرد. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است. و عمل نزد یاران ما (شافعی، احمد و اسحاق) بر همین اساس است؛ آنان گفته‌اند هرگاه مردی قومی را در نماز فریضه امامت کند در حالی که پیش از آن همان نماز را خوانده باشد، نماز کسانی که به او اقتدا کرده‌اند جایز است. آنان به حدیث جابر در داستان معاذ استدلال کرده‌اند که حدیثی صحیح است و از چند طریق از جابر روایت شده است. همچنین از ابودرداء روایت شده است که از او درباره مردی پرسیده شد که وارد مسجد شد در حالی که مردم در حال خواندن نماز عصر بودند، اما او گمان کرد که نماز ظهر است، پس به آنان اقتدا کرد؛ او گفت: نمازش جایز است. اما گروهی از اهل کوفه گفته‌اند اگر قومی به امامی اقتدا کنند که در حال خواندن نماز عصر است و آنان گمان کنند که نماز ظهر است، و امام آنان را نماز دهد و آنان به او اقتدا کنند، آنگاه نماز مقتدی فاسد است زیرا نیت امام و مقتدی متفاوت بوده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

معاذ نخست با پیامبر ﷺ نماز گزارد و سپس برای قوم خود امامت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
مغرب

نماز واجب عصرگاهی که پس از غروب آفتاب خوانده می‌شود.

امام

کسی که در نماز جماعت پیشاپیش می‌ایستد و دیگران از او پیروی می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که شافعی، احمد و اسحاق از این ماجرا چنین برداشت کرده‌اند که اگر کسی نماز واجب را به‌تنهایی خوانده باشد، می‌تواند آن را دوباره با جماعت بخواند؛ در این صورت نماز جماعت صحیح است. متن همچنین به اختلاف‌نظر اشاره می‌کند: برخی از عالمان کوفه معتقد بودند اگر نیت نمازِ نمازگزاران با نیت امام متفاوت باشد، نماز آنان صحیح نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. طبق نظر عالمان یادشده، کسی که نماز واجب را خوانده است می‌تواند پس از آن با جماعت نیز نماز بخواند.
  2. با دقت از امام پیروی کنید و دربارهٔ اختلاف در نیت نماز با عالمی مورد اعتماد مشورت کنید.
  3. امام در برابر جماعت مسئولیت دارد و باید نماز را با دقت و شایستگی امامت کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.