Jami at-Tirmidhi، حدیث 694
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّآن را به الترمذي روایت کرد
- 2سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ
- 3شُعْبَةُ
- 4عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ
- 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ وَجَدَ تَمْرًا فَلْيُفْطِرْ عَلَيْهِ وَمَنْ لاَ فَلْيُفْطِرْ عَلَى مَاءٍ فَإِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ شُعْبَةَ مِثْلَ هَذَا غَيْرَ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ وَهُوَ حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَلاَ نَعْلَمُ لَهُ أَصْلاً مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ . وَقَدْ رَوَى أَصْحَابُ شُعْبَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنِ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ . وَهَكَذَا رَوَوْا عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ سَلْمَانَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ شُعْبَةُ عَنِ الرَّبَابِ . وَالصَّحِيحُ مَا رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنِ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ . وَابْنُ عَوْنٍ يَقُولُ عَنْ أُمِّ الرَّائِحِ بِنْتِ صُلَيْعٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ . وَالرَّبَابُ هِيَ أُمُّ الرَّائِحِ .
محمد بن عمر بن علی مقدّمی به ما حدیث کرد، سعید بن عامر به ما حدیث کرد، شعبه از عبدالعزیز بن صهیب، از انس بن مالک روایت نمود که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«هر کس خرما یافت، با آن افطار کند و هر کس نیافت، با آب افطار کند؛ زیرا آب پاککننده است.» راوی گفت: در این باب از سلمان بن عامر نیز حدیثی وارد شده است. ابوعیسی میگوید: این حدیث انس را از شعبه به این شکل جز از سعید بن عامر نمیشناسیم و این حدیثی غیرمحفوظ است و برای آن اصلی از حدیث عبدالعزیز بن صهیب از انس نمیدانیم. بلکه اصحاب شعبه این حدیث را از شعبه، از عاصم احول، از حفصه بنت سیرین، از رباب، از سلمان بن عامر و از پیامبر ﷺ روایت کردهاند که صحیحتر از حدیث سعید بن عامر است. آنان نیز از شعبه، از عاصم، از حفصه بنت سیرین و از سلمان بدین گونه روایت کردهاند، اما شعبه در این سند نام رباب را ذکر نکرده است. ولی قول صحیح همان است که سفیان ثوری، ابن عیینه و بیش از یک نفر دیگر از عاصم احول، از حفصه بنت سیرین، از رباب و از سلمان بن عامر روایت کردهاند. ابن عون از امّ الرائح بنت صلیع، از سلمان بن عامر نقل میکند. و رباب همان امّ الرائح است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خرما بهعنوان انتخاب نخست هنگام افطار و آب بهعنوان جایگزین ذکر شده است.
پایان دادن به روزه هنگام غروب آفتاب.
آب پاککننده است؛ در اینجا جایگزینی برای افطار کردن با آن است.
ترمذی طریق روایت از انس را محفوظ ندانست و به روایت قویتر از سلمان بن عامر اشاره کرد. عالمان از روایت قویتر، توصیه به آغاز افطار با خرمای تازه یا، در صورت دسترسی، خرمای خشک را برداشت کردهاند؛ اگر اینها در دسترس نبود، میتوان آب نوشید. این کاری مستحب است، نه واجب.
- هنگام غروب آفتاب، بدون تأخیر غیرضروری افطار کنید.
- در صورت تمایل، افطار را با خرما آغاز کنید؛ اگر خرما نبود، آب انتخابی ساده است.
- این طریق خاص از انس را بهتنهایی دلیل وجوب ندانید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.