کتاب روزه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 720

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب روزه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عِيسَى بْنُ يُونُسَ
  3. 3هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ
  4. 4مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ
  5. 5أَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ ذَرَعَهُ الْقَىْءُ فَلَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءٌ وَمَنِ اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ ‏.‏ وَقَالَ مُحَمَّدٌ لاَ أَرَاهُ مَحْفُوظًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَصِحُّ إِسْنَادُهُ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَاءَ فَأَفْطَرَ ‏.‏ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ صَائِمًا مُتَطَوِّعًا فَقَاءَ فَضَعُفَ فَأَفْطَرَ لِذَلِكَ ‏.‏ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا ‏.‏ وَالْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الصَّائِمَ إِذَا ذَرَعَهُ الْقَىْءُ فَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِ وَإِذَا اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏

ترجمه

علی بن حجر برای ما حدیث کرد، عیسی بن یونس برای ما حدیث کرد، از هشام بن حسان، از محمد بن سیرین، از ابی‌هریره که پیامبر ﷺ فرمودند:

«هر کس که قی بر او غلبه کند (بی‌اختیار بالا بیاورد)، قضایی بر او نیست؛ و هر کس عمداً خود را به قی وادارد، باید قضای آن را به جا آورد.» راوی گفت: در این باب از ابودرداء، ثوبان و فضاله بن عبید نیز روایت شده است. ابوعیسی می‌گوید: حدیث ابی‌هریره حدیثی حسن غریب است. ما آن را از طریق هشام از ابن سیرین از ابی‌هریره از پیامبر ﷺ نمی‌شناسیم مگر از طریق حدیث عیسی بن یونس. محمد می‌گوید: گمان نمی‌کنم این حدیث محفوظ باشد. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث از چندین طریق دیگر نیز از ابی‌هریره از پیامبر ﷺ روایت شده، اما سند آن صحیح نیست. از ابودرداء، ثوبان و فضاله بن عبید روایت شده است که پیامبر ﷺ قی کردند و افطار نمودند. معنای این سخن آن است که پیامبر ﷺ در حال روزه مستحب بودند، سپس قی کردند و ضعیف شدند و به دلیل همان ضعف افطار کردند. در برخی روایات بدین صورت تفسیر شده است. عمل نزد اهل علم بر اساس حدیث ابی‌هریره از پیامبر ﷺ است که روزه‌دار اگر بی‌اختیار قی کند، قضایی بر او نیست و اگر عمداً قی کند، باید قضای آن را به جا آورد. سفیان ثوری، شافعی، احمد و اسحاق نیز همین قول را دارند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

استفراغِ غیرعمدی روزه را باطل نمی‌کند؛ استفراغ عمدی مستلزم قضای روزه است.

توضیح واژه‌های دشوار
استفراغ غیرعمدی

بالا آوردنی که بدون اینکه شخص خودش آن را ایجاد کند، برایش رخ می‌دهد.

استفراغ عمدی

بالا آوردنی که شخص آگاهانه خودش ایجاد می‌کند.

قضای روزه

روزه‌گرفتن در روزی دیگر به‌جای روزی که از دست رفته است.

برداشت‌های عالمان

ترمذی بیان می‌کند که عالمان بر پایهٔ این حکم عمل می‌کردند: کسی که بی‌اختیار استفراغ کند، لازم نیست روزهٔ آن روز را قضا کند؛ اما کسی که عمداً استفراغ کند، باید آن روز را قضا کند. او از سفیان ثوری، شافعی، احمد و اسحاق نام می‌برد. متن در اینجا قضا را لازم می‌داند و از کفاره سخنی نمی‌گوید.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر هنگام روزه‌داری بی‌اختیار استفراغ کردی، به‌محض اینکه توانستی روزه‌ات را ادامه بده.
  2. در روز روزه‌داری عمداً خودت را وادار به استفراغ نکن؛ اگر چنین کردی، آن روز را قضا کن.
  3. هنگام به‌کاربستن احکام روزه، میان اتفاقی که برایت می‌افتد و کاری که آگاهانه انجام می‌دهی تفاوت بگذار.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.