کتاب حج · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 941

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبَّادُ بْنُ عَوَّامٍ
  3. 3هِلاَلِ بْنِ خَبَّابٍ
  4. 4عِكْرِمَةَ
  5. 5ابْنِ عَبَّاسٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَوَّامٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ أَفَأَشْتَرِطُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ كَيْفَ أَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولِي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ مَحِلِّي مِنَ الأَرْضِ حَيْثُ تَحْبِسُنِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ الاِشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَيَقُولُونَ إِنِ اشْتَرَطَ فَعَرَضَ لَهُ مَرَضٌ أَوْ عُذْرٌ فَلَهُ أَنْ يَحِلَّ وَيَخْرُجَ مِنْ إِحْرَامِهِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَلَمْ يَرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الاِشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَقَالُوا إِنِ اشْتَرَطَ فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ إِحْرَامِهِ ‏.‏ وَيَرَوْنَهُ كَمَنْ لَمْ يَشْتَرِطْ ‏.‏

ترجمه

زیاد بن ایوب بغدادی به ما حدیث کرد، عباد بن عوام به ما حدیث کرد، از هلال بن خباب، از عکرمه، از ابن عباس روایت است که ضباعه دختر زبیر نزد پیامبر ﷺ آمد و گفت:

«ای رسول خدا! من قصد حج دارم، آیا شرط بگذارم؟» ایشان فرمودند: «بله.» او پرسید: «چگونه بگویم؟» فرمودند: «بگو: لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، مَحِلِّي مِنَ الْأَرْضِ حَيْثُ تَحْبِسُنِي (خدایا! دعوت تو را اجابت می‌کنم، دعوت تو را اجابت می‌کنم، محل خروج من از احرام همان جایی از زمین است که مرا در آن متوقف سازی).» راوی گوید: در این باب از جابر، اسماء دختر ابوبکر و عایشه نیز حدیث نقل شده است. ابوعیسی گوید: حدیث ابن عباس حسن صحیح است. برخی از اهل علم بر اساس این حدیث عمل می‌کنند؛ آنان شرط گذاشتن در حج را جایز می‌دانند و می‌گویند اگر کسی شرط بگذارد و سپس دچار بیماری یا عذری شود، می‌تواند از احرام خارج شود. این قول شافعی، احمد و اسحاق است. اما برخی دیگر از اهل علم، شرط گذاشتن در حج را جایز نمی‌دانند و می‌گویند اگر کسی شرط بگذارد، باز هم حق خروج از احرام را ندارد و حکم او مانند کسی است که شرط نگذاشته است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

زائر می‌تواند هنگام آغاز احرام، برای پیشامدهای بازدارنده شرط بگذارد.

پیشینه و سبب بیان

ضُباعه بنت زبیر از پیامبر ﷺ پرسید چگونه می‌تواند هنگام قصد حج، شرطی بگذارد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت آیینی‌ای که زائر با نیت حج یا عمره وارد آن می‌شود و احکام ویژه‌ای دارد.

شرط‌گذاشتن

هنگام ورود به احرام اعلام‌کردن اینکه اگر مانعی زائر را بازداشت، می‌تواند از احرام خارج شود.

لبیک

پاسخی به دعوت خداوند: «ای خدا، اینک به فرمان تو حاضرم.»

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که شافعی، احمد و اسحاق شرط‌گذاشتن را جایز می‌دانند: اگر بیماری یا مانع معتبر دیگری زائر را بازدارد، می‌تواند از احرام خارج شود. برخی دیگر از عالمان این شرط را دلیلی برای خروج از احرام نمی‌دانند و با زائر چنان برخورد می‌کنند که گویی شرطی نگذاشته است. بنابراین، این روایت مبنای اختلاف‌نظر شناخته‌شده‌ای دربارهٔ آثار این شرط است.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی که احتمال دارد به دلیلی معتبر در مسیر بازبماند، می‌تواند پیش از ورود به احرام یا هنگام آن بپرسد که طبق نظر فقیه مورد پیروی‌اش، شرط را چگونه بیان کند.
  2. از پیش با عالمی مورد اعتماد مشورت کنید تا روشن شود بیماری یا مانع دیگر چه اثری بر خروج از احرام دارد.
  3. نیت و عبارت‌های مقرر را با دقت ادا کنید و برای پرسش‌های عملی از راهنمایی دینیِ متخصص پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.