Sahih al-Bukhari, hadith 1286
Isinalaysay ni Aisha. Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.
Isinalaysay ni Aisha
Itinuturing na mapagkakatiwalaan sa kabuuan ang Sahih al-Bukhari.
Ang salaysay
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Ibinigay sa amin ni Abdan, ibinigay sa amin ni Abdullah, ipinaalam sa amin ni Ibn Jurayj, na nagsabing: Ipinagbalita sa akin ni Abdullah bin Ubaidullah bin Abi Mulaika, na nagsabi: Namatay ang isang anak na babae ni Uthman — radiyallahu anhu — sa Makkah, at pumunta kami upang saksihan ang kanyang libing. Naroon sina Ibn Umar at Ibn Abbas — radiyallahu anhum — at ako ay nakaupo sa pagitan nila (o sinabi niya: nakaupo ako sa tabi ng isa sa kanila). Pagkatapos ay dumating ang isa pa at umupo sa aking tabi. Sinabi ni Abdullah bin Amr — radiyallahu anhuma — kay Amr bin Uthman: 'Hindi mo ba ipagbabawal ang pag-iyak? Sapagkat sinabi ng Rasul Allah ﷺ:
"Ang namatay ay pinaparusahan dahil sa pag-iyak ng kanyang pamilya para sa kanya."' Ngunit sinabi ni Ibn Abbas — radiyallahu anhuma —: 'Noon ay sinasabi rin ito ni Umar — radiyallahu anhu.' Pagkatapos ay nagkwento siya: 'Sumama ako kay Umar — radiyallahu anhu — mula sa Makkah hanggang sa makarating kami sa Al-Baida'. Doon ay nakita niya ang ilang manlalakbay na nagpapahinga sa lilim ng isang punong Samurah. Sinabi niya sa akin: "Pumunta ka at tingnan kung sino ang mga manlalakbay na iyon." Kaya't pumunta ako at nakita kong isa sa kanila ay si Suhaib. Ibinabalita ko ito kay Umar, at sinabi niya: "Tawagin mo siya para sa akin." Bumalik ako kay Suhaib at sinabi: "Maglakbay ka na at sumunod sa Amirul Mu'minin." Nang masugatan si Umar, pumasok si Suhaib na umiiyak at nagsasabi: 'O aking kapatid! O aking kasama!' Kaya't sinabi ni Umar — radiyallahu anhu —: 'O Suhaib! Umiiyak ka ba para sa akin samantalang sinabi ng Rasul Allah ﷺ: "Ang namatay ay pinaparusahan dahil sa ilan sa pag-iyak ng kanyang pamilya para sa kanya"?' Dagdag ni Ibn Abbas — radiyallahu anhuma —: 'Nang mamatay si Umar — radiyallahu anhu —, ibinahagi ko ito kay Aisha — radiyallahu anha —, at sinabi niya: "Pagpalain nawa ni Allah si Umar. Demi Allah, hindi sinabi ng Rasul Allah ﷺ na ang mananampalataya ay pinaparusahan dahil sa pag-iyak ng kanyang pamilya. Sa halip, sinabi ng Rasul Allah ﷺ: 'Dinadagdagan ni Allah ang parusa ng di-mananampalataya dahil sa pag-iyak ng kanyang pamilya para sa kanya.' At idinagdag niya: 'Sapat na sa inyo ang Qur'an: {At walang magdadala ng pasanin ng iba}.' Sabi ni Ibn Abbas — radiyallahu anhuma — noong oras na iyon: 'Allah lamang ang nagpapatawa at nagpaiiyak.' At sabi ni Ibn Abi Mulaika: 'Demi Allah, wala nang sinabi si Ibn Umar — radiyallahu anhuma — pagkatapos noon.'
Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.
Pinahihintulutan ang mga luhang dulot ng dalamhati; pinag-iiba ng salaysay ang kahihinatnan ng mananampalataya at ng di-mananampalataya.
Binabanggit sa salaysay ang pagpanaw sa Mecca ng isang anak na babae ni Uthman at ang pag-uusap sa kanyang libing. Isinalaysay rin ni Ibn Abbas na sinaway ni Umar si Suhaib habang ipinagluluksa nito si Umar.
Isang lugar kung saan nakatagpo nina Umar at Ibn Abbas ang mga manlalakbay habang naglalakbay sila.
Puno na sinilungan at pinagpahingahan ng mga manlalakbay.
Isang tuntunin sa Qur’an: bawat tao ay mananagot sa sarili niyang mga gawa.
Isinasaalang-alang ng mga iskolar ang paliwanag ni Aisha sa pag-unawa sa salaysay: hindi nagkakasala ang isang mananampalataya dahil lamang sa likas na dalamhati at mga luha, ni hindi siya mananagot sa mga gawa ng iba. Iba rito ang ipinagbabawal na pagluluksa, gaya ng paghagulgol at pagtutol sa itinakda ni Allah, na pinupuna ng mga iskolar. Ipinag-iiba rin ng mga paaralan ng batas ang tahimik na pagluha at dalamhati sa gayong mga ipinagbabawal na ritwal ng panaghoy, bagaman nagkakaiba ang mga detalye ng kanilang mga pasyang legal.
- Aliwin ang nagluluksa at huwag hatulan ang mga likas na luha.
- Iwasan ang paghagulgol o mga salitang tumututol sa itinakda ni Allah.
- Basahin nang maingat ang mga salaysay at isaalang-alang nang magkakasama ang mga paliwanag ng mga kasamahang iskolar.
Tinatalakay rin ng salaysay na ito ang mga pahayag tungkol sa pag-iyak ng mga naulila at tumutulong itong pag-aralan ang usapin nang magkakaugnay.
Sahih al-Bukhari · #1285 (Sahih)Nililinaw nito na maaaring makaranas ng dalamhati at pagluha sa pagkawala, at nagbibigay-konteksto sa pagkakaiba ng likas na pagluluksa at ipinagbabawal na panaghoy.
Sahih al-Bukhari · #1287 (Sahih)Ipinagpapatuloy ng salaysay na ito ang talakayan tungkol sa pagluluksa at sa pagpapaliwanag ng mga pahayag tungkol sa pag-iyak.
Isang hadith araw-araw, sa iyong wika
Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.